Ochotnicza Straż Pożarna w Sulmierzycach, instytucja z bogatą historią i tradycjami, obchodziła w 2017 roku swoje 110-lecie. Uroczystości jubileuszowe były okazją do upamiętnienia minionych lat służby, poświęcenia i rozwoju jednostki.
Obchody 110-lecia OSP Sulmierzyce
W sobotę 22 lipca 2017 roku odbyły się oficjalne uroczystości z okazji 110-lecia Ochotniczej Straży Pożarnej w Sulmierzycach. Jubileusz rozpoczął się mszą świętą w kościele pw. św. Erazma w Sulmierzycach. Do kościoła strażacy przemaszerowali w asyście sztandarów sąsiednich jednostek OSP oraz Gminnej Orkiestry Dętej.
Następnie obchody przeniosły się na plac przed remizę OSP Sulmierzyce (lub plac koło sali OSP, co można interpretować jako to samo miejsce), gdzie nastąpiło uroczyste przekazanie i poświęcenie nowego sztandaru. Po zakończeniu części oficjalnej uczestnicy imprezy mogli spróbować regionalnych potraw, przygotowanych przez stowarzyszenia działające na terenie gminy Sulmierzyce, skorzystać ze strzelnicy czy potańczyć przy muzyce zespołu Cover Dance, co stworzyło radosną i integracyjną atmosferę.
Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Sulmierzycach
Geneza i założenie (Początek XX wieku)
Początek lat dwudziestych XX wieku to okres, w którym Sulmierzyce nawiedziły groźne pożary. Te tragiczne wydarzenia były czynnikiem, który zmobilizował mieszkańców wsi do działania. Jesienią 1907 roku powołano Ochotniczą Straż Ogniową - taką nazwę nosiła wówczas ta strażacka instytucja. Zainteresowanie mieszkańców Sulmierzyc, jak również okolicznych wsi, było ogromne. Wpisowe wynosiło jeden rubel i chociaż nie była to mała kwota, chętnych do wpisania się na członków straży nie brakowało.
W okresie zaborów straże pożarne były ośrodkami życia kulturalnego w środowisku swego działania, podtrzymywały i kultywowały patriotyzm i polskość. Utrzymywały się ze składek, ofiar i dochodów z organizowanych imprez, na które należało uprzednio otrzymać zezwolenie władz powiatowych. Władze carskie hamowały wszelkie ruchy społeczne, dopatrując się nawet w strażach zalążku buntów niespokojnych Polaków.
Umundurowanie i wyposażenie
- Umundurowanie oficerów straży stanowiły mundury z czarnego sukna z wyłogami koloru oddziału i takimi naramiennikami z emblematami. Oficerowie nosili kaski mosiężne z wysokimi grzebieniami i paskiem z łusek metalowych. Mundury były własnością oficera, a za kask wpłacał 10 rubli.
- Umundurowanie załogi stanowiły bluzy z lnianej tkaniny oraz mosiężne kaski.
- Ponadto topornicy mieli szerokie pasy konopne z klamrami i karabinierem na linkę oraz topory, zaś pozostali strażacy mieli pasy rzemienne.
W razie pożaru załogę alarmowano trąbką alarmową; na lokalny pożar uderzano w dzwon kościelny.
Pierwsza strażnica
Na wozownię, pod strażacki tabor, wykorzystano stodołę dawnego zajazdu. W roku 1910 została zbudowana szopa strażacka ze sceną i przybudówką na wozownię dla taboru. Materiał budowlany pochodził z ofiar właścicieli lasów. Prezes straży kanonik Smoczyński w każdą niedzielę z ambony wyznaczał ludzi do niwelowania placu i zwożenia materiałów budowlanych. Plac, na którym stanął ten strażacki budynek, był placem gromadzkim, skąd wybierano piasek. Głównym projektodawcą był Jakub Konikowski. Należy wspomnieć, że na każde przedstawienie trzeba było uzyskać zgodę władz, a egzemplarze sztuki były cenzurowane, często skreślano całe akapity.
Okres I wojny światowej (1914-1918)
Wybuch pierwszej wojny światowej zahamował na pewien czas rozwój straży. Jej komendant, Stefan Bzowski, jako oficer carskiej armii został powołany do wojska rosyjskiego. W latach wojny w Sulmierzycach miały miejsca dwa groźne pożary. Jeden z nich wybuchł w lecie 1915 roku i ogarnął północną część wsi. Rok później drugi pożar strawił część południową.
W roku 1917, w trzecim roku wojny, przypadał jubileusz 10-lecia O.S.O w Sulmierzycach. Ówcześni działacze społeczni i członkowie zarządu postanowili godnie uczcić ten mały jubileusz. Jakub Konikowski powołał w Chorzenicach oddział O.S.O, wchodzący w skład sulmierzyckiej straży. Oddział ten po roku usamodzielnił się.
Lata międzywojenne (1918-1939)
Po przeszło wiekowej niewoli Polska odzyskała niepodległość. Kilku młodych strażaków, członków Polskiej Organizacji Wojskowej, wstąpiło ochotniczo do powstającego Wojska Polskiego. Byli to między innymi Tomasz Urbaniak, Roman Targoński i Michał Kałętkiewicz.
W okresie międzywojennym OSP przeżyła dwa poważniejsze wydarzenia. Jednym z nich było wyróżnienie na zawodach powiatowych w Radomsku. Z zachowanego dyplomu dowiadujemy się, że dnia 22 lipca 1927 roku drużyna strażaków pod komendą Witalisa Studzińskiego, ówczesnego naczelnika straży, zajęła drugie miejsce spośród 10 startujących do zawodów drużyn. Drugie ważne wydarzenie to jubileusz 30-lecia istnienia OSP.
17 października 1937 roku na sulmierzyckim rynku Komitet Fundacyjny przekazał straży Sztandar Korporacyjny. Po jednej stronie sztandaru widniał biały orzeł, a pod nim sentencja „Mienie ludzkie-bogactwem narodowym”. Drugą stronę sztandaru ozdabiała postać św. Floriana, patrona strażaków.
Do wybuchu II wojny światowej kapelmistrzem orkiestry strażackiej był Antoni Frączak z Eligiowa, który brał również udział w wyprawie Piłsudskiego na Kijów. Przez cały okres swojego istnienia orkiestra przechodziła różne koleje losu, ale zawsze była nieodłącznie związana z OSP.
II wojna światowa i okupacja (1939-1945)
W czasie okupacji niemieckiej piękny sztandar OSP był przechowywany w podziemiach kościoła, jednak został znaleziony przez Niemców i wywieziony do Łodzi. W okresie drugiej wojny światowej Sulmierzyce zostały wcielone do Kraju Warty. Władze okupacyjne zniszczyły wszelkie organizacje społeczne, a działaczy wywieźli do obozów koncentracyjnych lub na przymusowe roboty do Rzeszy. Orkiestrę strażacką w tym czasie prowadził żandarm, muzyk z Wiednia.
Okres powojenny i rozwój (po 1945)
Pierwsze powojenne lata to okres odnowy OSP. Straż odzyskuje swój sztandar, reaktywowana jest również strażacka orkiestra. Zostaje powołany nowy powojenny zarząd. Kolejne lata to okres wyposażania strażaków w niezbędny sprzęt. Przypadający jubileusz 50-lecia straży, został przeniesiony z jesieni 1957 roku na 21 września 1958 roku. W roku 1975 podjęto decyzję o budowie nowej strażnicy OSP. Prace trwały dziesięć lat. Uroczystość otwarcia nowej siedziby zaplanowano na 20 lipca 1986 roku. W uroczystości wzięli udział przedstawiciele władz wojewódzkich, gminnych oraz jednostek okolicznych straży pożarnych.
tags: #110 #lecie #osp #sulmierzyce