Zmieniają się czasy i ludzie, lecz niezmienne pozostaje ratowanie życia i mienia. Równie ważne jest dbanie o historię, kultywowanie tradycji oraz chęć przekazywania jej kolejnym pokoleniom. Ochotnicza Straż Pożarna w Strzałkowie, choć jej początki sięgają końca XIX wieku, przez lata rozwijała się, by stać się jedną z najważniejszych jednostek w regionie. Historia jej rozwoju została zapisana między innymi na kartach albumu pn. „OSP Strzałków - Regionalny Dorobek Kultury. Krótki zarys historii rozwoju jednostki OSP Strzałków”, wspominając o ważnych wydarzeniach na przestrzeni jej funkcjonowania.
Początki Działalności (od 1888 roku do I Wojny Światowej)
Początki straży pożarnej w Strzałkowie sięgają schyłku XIX wieku. Jednostka powstała w 1888 roku i liczyła wówczas 40 członków. Oficjalnym celem straży było realizowanie hasła „Bogu na chwałę, bliźniemu na ratunek”, natomiast nieoficjalnym - walka o polskość w okresie nasilonej germanizacji na terenie zaboru pruskiego.
Historia utworzenia Ochotniczej Straży Pożarnej w naszej okolicy sięga również 1902 roku. Wówczas to, z inicjatywy księdza Wacława Blizińskiego, proboszcza parafii Lisków (Strzałków do 1922 r. należał do parafii liskowskiej), utworzono w Liskowie „wzajemne ubezpieczenia zboża i słomy od ognia”. Jeden z punktów statutu tego stowarzyszenia zakładał składki pieniężne w wysokości 50 kopiejek rocznie w latach, w których nie było pożarów, a zebrane pieniądze przeznaczano na zakup narzędzi strażackich. Ze względu na niemożność administracyjnego egzekwowania zobowiązań, członkami stowarzyszenia mogli zostać jedynie gospodarze znani ze swej uczciwości, nie tylko z Liskowa, lecz także z okolicznych wsi, w tym ze Strzałkowa. Wkrótce „wzajemne ubezpieczenia zboża i słomy od ognia” liczyło 206 osób. Przez 12 lat istnienia stowarzyszenia zanotowano osiem pożarów u członków, a zebrane fundusze, m.in. w latach 1905/1906, pozwoliły na zakup ręcznej sikawki.
Mimo że Ochotniczą Straż Ogniową zorganizowano w Liskowie niemal równocześnie z utworzeniem „wzajemnego ubezpieczenia zboża i słomy od ognia”, przez kilka lat była ona organizacją nielegalną, gdyż rosyjskie władze zaborcze odmawiały jej zarejestrowania. Dopiero w 1908 roku, dzięki staraniom prawnika z Kalisza - Józefa Radwana - uzyskano zgodę na założenie Liskowsko-Strzałkowskiego Towarzystwa Pożarniczego. Warunkiem było odsunięcie ks. Blizińskiego od formalnego kierowania towarzystwem, więc formalnym prezesem został J. Radwan, choć ks. Bliziński pozostał rzeczywistym liderem. Na pierwszym walnym zebraniu 25 grudnia 1908 roku postanowiono utworzyć jeszcze jeden oddział straży w Zakrzynie, a w latach 1911-1912 filię w Koźlątkowie.
W 1913 roku straż liskowska utworzyła trzy nowe oddziały, w tym jeden w Strzałkowie. Od tego roku datuje się samodzielna działalność Ochotniczej Straży Ogniowej w Strzałkowie. Liczyła ona wówczas 20 członków i była wyposażona w nowoczesny sprzęt, taki jak wóz strażacki, sikawkę, 6 bosaków, 3 drabiny i beczkę na wodę. Założenie OSP w Strzałkowie było niezwykle ważne, ponieważ była to pierwsza samorządna organizacja społeczna na wsi, działająca w trudnych latach niewoli. Carskie władze zaborcze widziały w niej dobrze zorganizowaną i potencjalnie szkodliwą dla imperium rosyjskiego grupę. Niewątpliwie w szeregach Ochotniczej Straży Ogniowej członkowie otrzymywali pierwszą lekcję patriotyzmu, gdyż na zbiórkach, oprócz zagadnień organizacyjnych, często mówiono o sprawach wolnościowych. Do zasłużonych działaczy i założycieli straży zaliczają się m.in.: Marcin Madaj, Aleksander Madaj, Władysław Bączyński, Władysław Drendarz, Jan Grzelak, Józef Krysiak, Józef Lis, Jan Nawrocki, Józef Samulak, Ignacy Walczyński, Stanisław Waliś, Ignacy Wawrzyniak, Franciszek Węckowski, Józef Wawrzyniak, Władysław Żebrucki oraz ks. Władysław Ulatowski.
Okres Międzywojenny i II Wojna Światowa
O dynamicznym i nieskrępowanym rozwoju organizacji można mówić po 1918 roku, kiedy to, oprócz ratowania mienia i życia ludzkiego, miejscowi strażacy zajęli się organizacją życia kulturalnego. W latach trzydziestych zorganizowano przy straży oddział żeński i teatr ludowy, wystawiający m.in. sztuki „Wesele Basi” i „Strażacy”. W tym też czasie pobudowano pierwszą remizę, która później okazała się za mała i niefunkcjonalna. Szczegóły działalności w okresie międzywojennym są trudne do odtworzenia, ponieważ zarząd straży w chwili wybuchu II wojny światowej spalił dokumenty, aby nie dostały się w ręce okupanta.
Rozwój straży w Strzałkowie, podobnie jak w całej Polsce, przerwała II wojna światowa. Organizacja została pozbawiona wszelkiej samorządności, a okupant wykorzystał ją do swoich celów i nadzorował, aby nie rozwijała się praca niepodległościowa. W okresie okupacji hitlerowskiej dowództwo straży przejęli Niemcy, lecz jej członkami pozostali nadal Polacy.
Lata Powojenne i Nowa Siedziba (1945-1970)
Po wyzwoleniu, za pożyczone pieniądze, strażacy zakupili z demobilu kolejnego pożarniczego Mercedesa. Samochód i sprzęt, z braku remizy, były przechowywane w prywatnym garażu. W odrodzonej Polsce Ludowej Ochotnicza Straż Pożarna zyskała na znaczeniu, cieszyła się ochroną prawną i poparciem władz. Była wyposażana w coraz to nowszy i lepszy sprzęt, co było uwarunkowane skutecznym zabezpieczeniem życia, zdrowia i mienia obywateli.
W 1962 roku wielki pożar strawił kościół ewangelicki, zamieniony na magazyny. Jakiś czas potem zrodził się pomysł odbudowy ruin z przeznaczeniem na siedzibę OSP. Ówczesna Gromadzka Rada Narodowa wraz z Komendą Straży Pożarnej w Słupcy wystąpiły do Zboru Ewangelickiego w Bydgoszczy o wyrażenie zgody, którą uzyskano w 1963 roku. Rok później rozpoczęto prace budowlane, prowadzone w znacznym stopniu w czynie społecznym, które zakończyły się w 1970 roku. Od prawie 40 lat obiekt ten służy nie tylko strażakom, lecz także mieszkańcom.
Rozwój Sprzętowy i Organizacyjny (1970-2000)
Okres 40-lecia powojennego to czas, w którym, oprócz spełniania zadań szkoleniowo-bojowych, jednostka nieustannie dążyła do wybudowania nowej strażnicy. Trzeba było pokonać wiele trudności i barier, w tym kłopoty z lokalizacją i działką pod budowę. Decydującym zwrotem w historii budowy był zakup działki budowlanej w 1977 roku z funduszy OSP i ZMW. Po załatwieniu spraw formalnych, które trwały trzy lata, budowę rozpoczęto w 1980 roku według projektu sporządzonego przez inż. Stanisława Budzińskiego. Wykonawcą był miejscowy strażak, mistrz murarski Eryk Zalewski. Sama budowa trwała cztery lata i była dziełem czynu społecznego z wydatnym poparciem finansowym takich instytucji jak Państwowy Zakład Ubezpieczeń, Narodowy Bank Rolny Oddział II w Kaliszu, Zarząd Wojewódzki OSP, Urząd Gminy i Bank Spółdzielczy w Liskowie. W budowę zaangażowali się naczelnicy Urzędu Gminy mgr Lech Kędzia i późniejszy dr Zenon Mikołajczyk. Mieszkańcy wsi Chrusty i Strzałków dwukrotnie przekazali pieniądze na rzecz budowy Domu Strażaka z Funduszu Rozwoju Rolnictwa.
W 1974 roku OSP Strzałkowo otrzymała drugi sztandar, ufundowany przez lokalną społeczność. Jednostka dysponowała wówczas samochodem pożarniczym Star 26 GB AM, którego w 1983 roku zamieniono na Stara 244 GBA. W 1984 roku OSP w Strzałkowie otrzymała od Komendy Rejonowej w Kaliszu samochód marki „Żuk”, co przekwalifikowało ją do typu „S”. Później, w 1996 roku, zakupiono z jednostki wojskowej beczkowóz „Star 660”.
W 1988 roku obchodzono jubileusz 100-lecia działalności jednostki oraz nastąpiło oddanie w stanie surowym rozbudowanej remizy, której oficjalne otwarcie miało miejsce w 1990 roku. W maju 1992 roku do podziału bojowego włączono pozyskany z Policji ciężki samochód gaśniczy Jelcz/Hydromil, a jednostka jako pierwsza w ówczesnym województwie konińskim spełniła wymagania stawiane kategorii S 3. W 1993 roku obchodzono 105. rocznicę.
Ze względu na bliskie sąsiedztwo autostrady A2 oraz przebiegu głównej linii kolejowej i drogi krajowej nr 92, OSP Strzałkowo zakupiła w 1997 roku z własnych środków lekki samochód do ratownictwa techniczno-drogowego Fiat Ducato. Przy wsparciu samorządu gminnego, byłej KW PSP w Koninie i ZG ZOSP RP, pojazd ten został zaadaptowany i wyposażony w niezbędny sprzęt ratowniczy. Wóz wprowadzono do podziału bojowego podczas uroczystości 110-lecia istnienia jednostki w 1998 roku. Dzięki temu OSP Strzałkowo była pierwszą i jedyną OSP w dawnym województwie konińskim typu S 4.
W 1999 roku OSP w Strzałkowie otrzymała sztandar ufundowany przez społeczność lokalną. W 2000 roku wysłużonego Żuka zastąpił nowy Lublin, a rok później Szkoła Aspirantów PSP w Poznaniu przekazała operacyjnego Peugeota.
"Straż pożarna" (1960) /CAŁY FILM/
Współczesność i Perspektywy (XXI Wiek)
W 2004 roku wymieniono na młodszy samochód Star 244 (poprzedni wyprodukowano w 1976 r.). Ostatnim nabytkiem był przekazany w 2007 roku z KP PSP w Słupcy ciężarowy Star 200. W latach 2006-2008 przeprowadzono generalny remont remizy: wymieniono wszystkie okna, drzwi i sufit w sali, zamontowano w niej klimatyzację, wyremontowano instalację elektryczną i oświetlenie, wymieniono wszystkie grzejniki, odmalowano pomieszczenia, zamontowano automatyczne bramy garażowe oraz odnowiono elewację. W 2011 roku, dzięki staraniom Wójt Gminy Lisków Marii Krawiec, dokonano kapitalnego remontu budynku strażnicy. Umożliwiło to otwarcie oddziału przedszkolnego, utworzenie sali gimnastycznej dla przedszkolaków i uczniów Szkoły Podstawowej w Strzałkowie, rozpoczynając nowe życie w remizie strażackiej.
Ostatnie 10 lat to najbardziej dynamiczny rozwój jednostki. Pozyskano środki m.in. na zakup nowoczesnego sprzętu. Kilka miesięcy temu do garażu trafił kolejny samochód ratowniczo-gaśniczy FORD TRANSIT oraz przyczepa do ratownictwa ekologiczno-chemicznego. Wartość zakupionego sprzętu w ostatnich 10 latach to kwota ponad 2 mln złotych, z czego środki z funduszy europejskich i krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego to około 1,5 mln złotych, a pozostałe to środki własne oraz samorządu Gminy Strzałkowo. Średnia wieku samochodów jednostki wynosi 5 lat, a sprzęt będący na wyposażeniu to najnowsze rozwiązania stosowane w pożarnictwie.
Obecnie jednostka liczy 5 członków honorowych i 82 zwyczajnych, KDP (Kobiecą Drużynę Pożarniczą) skupiającą 9 kobiet, dwie MDP (Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze) liczące 20 dziewcząt i chłopców - łącznie 116 druhen i druhów. Dysponuje czterema samochodami: ciężkim, średnim, lekkim, operacyjnym oraz przyczepami: kwatermistrzowską i do ratownictwa ekologiczno-chemicznego. Posiada również agregat pianotwórczy oraz ponton. Rocznie bierze udział w około 120 akcjach ratowniczo-gaśniczych, stanowiąc silny odwód operacyjny Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Słupcy. Strzałkowscy druhowie w ostatnich latach gościli wielu znamienitych gości, m.in. prezydenta RP Bronisława Komorowskiego, dh Waldemara Pawlaka - Prezesa ZG ZOSP RP, nadbryg. Feliksa Delę - Komendanta Głównego PSP, komendantów wojewódzkich PSP. Jednostka za swoją działalność została odznaczona Złotym Znakiem Związku oraz Medalem Honorowym im. Bolesława Chomicza.
Działalność Społeczno-Kulturalna
Straż Pożarna w Strzałkowie, oprócz działalności przeciwpożarowej, aktywnie uczestniczy w życiu społeczno-kulturalnym wsi Strzałków, jak również gminy Lisków. Uczestniczy we wszystkich uroczystościach państwowych i kościelnych. Współpracuje ze Szkołą Podstawową, Radą Parafialną oraz Kołem Gospodyń Wiejskich. Przede wszystkim dzięki działalności straży następował szybki proces uobywatelnienia członków lokalnej społeczności. Zdaniem ks. Blizińskiego „Straż to doskonała szkoła solidarności społecznej, która wytwarza u obywateli świadomość równości praw i obowiązków oraz korzyści płynących ze zgodnej, wspólnej pracy”. Podczas zaborów straż ogniowa była ośrodkiem pracy niepodległościowej, a w czasie wojny pełniła funkcję militarną. Poza działalnością warunkującą bezpieczeństwo, straż odegrała ogromną rolę w działalności kulturalnej, m.in. organizując majówki dla strażaków i ich rodzin.
Obchody Rocznicowe
Jednostka OSP Strzałkowo świętowała wiele ważnych jubileuszy w swojej historii. W kontekście najwcześniejszej daty powstania (1888 r.), obchody 100-lecia miały miejsce w 1988 roku, a 110-lecia w 1998 roku. W niedawnym czasie, jednostka obchodziła 130-lecie działalności, co zbiegło się z gminnymi obchodami Dnia Strażaka, które odbyły się w Strzałkowie. Uroczystość tę zapoczątkowała msza święta w kościele pw. Niepokalanego Poczęcia NMP w Strzałkowie, celebrowana przez ks. proboszcza Andrzeja Wójciaka. Po mszy strażacy wraz z orkiestrą gminną i zaproszonymi gośćmi przemaszerowali na plac przed jednostką, gdzie odbyła się część oficjalna. Uroczystość rozpoczęto złożeniem meldunku przez Komendanta Gminy OSP Pani Wójt Gminy Lisków Marii Krawiec. Następnie, po odegraniu hymnu narodowego i wciągnięciu flagi na maszt, uroczystość otworzył Komendant Gminy druh Zenon Mikołajczyk, kierując najlepsze życzenia dla strażaków. W dalszej części wręczono medale dla zasłużonych strażaków z OSP Strzałków. Medale złote otrzymali: Marek Grygielski, Józef Grygielski, Józef Pawlak, Krzysztof Waliś. Medale srebrne otrzymali: Roman Bukowiecki, Mirosław Kalinowski. Medale brązowe otrzymali: Mariusz Kubisiak, Adam Pawlak, Paweł Waliś, Marcin Tomaska. W uroczystości wzięli udział liczni goście, w tym: Wójt Gminy Maria Krawiec, Przewodniczący Rady Gminy Aleksander Tomalak, Starosta Kaliski Krzysztof Nosal, Radni Gminy Stanisław Bukowiecki i Radosław Nowicki, Komendant Posterunku Policji w Koźminku Witold Goździelewski oraz przedstawiciel biura Senatora Witolda Sitarza.
tags: #120 #lat #osp #strzalkowo