Ochotnicza Straż Pożarna w Szamotułach obchodziła w 2018 roku 140-lecie swojego powstania. Z tej okazji 3 maja 2018 roku odbył się wielki festyn, na który druhowie z Szamotuł zaprosili mieszkańców gminy i kolegów strażaków z całego powiatu. W roku, w którym powstał ten materiał, jednostka obchodziła 143. rocznicę swojego istnienia.
Początki i Rozwój Szamotulskiej OSP
Zaczątkiem ochrony przeciwpożarowej w Szamotułach była bardzo słabo udokumentowana Obywatelska Straż Pożarna, która powstała w 1860 roku. Kilka lat później, w roku 1877, mieszkańcy miasta, zarówno Polacy, jak i Niemcy, powołali do życia Ochotniczą Straż Pożarną. Jej działalność rozpoczęła się w roku 1878 i ta data została uznana za początek istnienia szamotulskiej OSP. Były to bardzo trudne czasy przede wszystkim ze względów politycznych, stąd często dochodziło do reorganizacji.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, we wrześniu 1919 roku, do straży zapisało się 47 mieszkańców Szamotuł. Jednostka otrzymała dofinansowanie na remont sprzętu i w krótkim czasie stała się chlubą miasta. Na początku do przewozu taboru i sprzętu pożarniczego używano koni. W roku 1927 pozyskano wóz motorowy i pompę, co wydatnie wpłynęło na usprawnienie akcji ratowniczych. W tym czasie strażnica znajdowała się koło Rzeźni Miejskiej na ulicy Wodnej. W 1938 roku obchodzono bardzo uroczyście jubileusz 60-lecia jednostki, podczas którego OSP otrzymała sztandar organizacyjny ufundowany przez społeczeństwo szamotulskie. W tym też roku dzwon alarmowy, zwany „dzwonem trwogi”, który znajdował się na rynku, zastąpiła syrena elektryczna.
Po zakończeniu II wojny światowej szamotulscy strażacy ponownie rozpoczęli działalność praktycznie od zera, gdyż Niemcy zrabowali całkowicie sprzęt i wyposażenie strażackie. W roku 1947 udało się zakupić ciężarówkę, a w 1948 roku posiadali już trzy samochody i dwie pompy oraz działało 39 członków czynnych.
W 1961 roku oddano w Szamotułach nowy budynek strażnicy przy ulicy Obornickiej, a w roku 1964 powołano Zawodową Straż Pożarną wyposażoną w nowoczesne samochody pożarnicze i nowoczesny sprzęt, w tym radiotelefony. W 1968 roku z okazji jubileuszu 90-lecia OSP Szamotuły otrzymała nowy sztandar ufundowany przez społeczeństwo, a w roku 1978, na stulecie istnienia jednostki, sztandar zostaje odznaczony najwyższym odznaczeniem strażackim - Złotym Znakiem Związku.
W kolejnych latach jednostka wspomagała straż zawodową i powiększała zasób posiadanego sprzętu. Zakupiony w 2015 roku z budżetu gminy podnośnik koszowy na podwoziu marki STAR umożliwił ochotnikom udział w poważnych działaniach operacyjnych. Nową siedzibą stały się pomieszczenia przy Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Szamotułach, mieszczącej się przy ul. Obornickiej. W tym samym roku ekipa szamotulskich ochotników otrzymała z PSP w Szamotułach samochód marki Renault Kangoo, co dało możliwość rozszerzania zakresu zadań i pozwoliło wyjeżdżać ogniomistrzom na akcje ratownicze. Przeszkoleni druhowie byli chętni do działania i do bardziej odpowiedzialnych wyjazdów, jednak brakowało wozu ratowniczo-gaśniczego z prawdziwego zdarzenia. I w końcu to pragnienie szczęśliwie się ziściło.
Uroczystości Jubileuszowe i Współczesne Działania
Oprócz festynu z okazji 140-lecia w 2018 roku, odbyły się również inne ważne wydarzenia. Symboliczne przekazanie kluczyków do nowego wozu dla Ochotniczej Straży Pożarnej w Szamotułach oraz ślubowanie adeptów wkraczających w szeregi ogniomistrzów miało miejsce w ubiegłą sobotę, wczesnym popołudniem, w Parku Zamkowym. Wyjątkowy dla braci strażackiej dzień uczczono festynem. Mieszkańcy Szamotuł i okolic mogli obejrzeć wyposażenie gminnych jednostek OSP w pełnym rynsztunku, wraz z nowym nabytkiem.
Burmistrz Włodzimierz Kaczmarek, który brał udział w sobotnim wydarzeniu wraz z innymi przedstawicielami samorządów lokalnych, podsumował zwieńczenie skutecznych starań o pozyskanie upragnionego wozu ratowniczo-gaśniczego dla OSP Szamotuły, mówiąc: „Czekaliśmy na ten moment długo i wreszcie się spełniło”. Na spotkanie przybyły zaprzyjaźnione jednostki OSP z Baborowa, Brodziszewa, Jastrowa, Koźla, Krzeszkowic, Ostroroga, Otorowa, Pamiątkowa, Przecławia i z Państwowej Straży Pożarnej w Szamotułach. Burmistrz dodał: „To wielki dzień dla OSP Szamotuły, która wreszcie będzie w pełni wyposażona. Drodzy druhny i druhowie, traktujcie to auto jako dar od mieszkańców, bo wiadomo, że każda złotówka z budżetu gminy, to złotówka naszych mieszkańców.” Podkreślił także wszechstronność służby strażaków: „Jesteście wszędzie, od imprez okolicznościowych i zabawowych, poprzez łapanie pszczół czy szerszeni, po te najtrudniejsze zadania polegające na walce z żywiołem. Często bywa tak, że wy jako pierwsi meldujecie się na miejscu zdarzenia, czy to w trakcie wypadku, czy innych zdarzeń. Zanim dojedzie karetka pogotowia, zanim dojedzie policja, to wy niesiecie pierwszą pomoc. I za to bardzo serdecznie wam dziękujemy. Szczególnie w tym trudnym okresie, jakim jest okres pandemii, która przewróciła nasze życie do góry nogami.”
Włodzimierz Kaczmarek zwracał uwagę również na najmłodszych adeptów pożarnictwa, zainteresowanych zasileniem szeregów szamotulskiej straży: „Jest to bardzo budujące i bardzo cieszy, że ta formacja nie jest skazana na wymarcie, lecz wręcz przeciwnie. Drodzy państwo, to nie pierwszy samochód przekazany OSP na terenie naszej gminy i gwarantuję, że nie ostatni. Życzę wszystkiego najlepszego.” Podkreślono również rozwój jednostki: „Nie tak dawno jednostka OSP Szamotuły kojarzyła się jedynie z jednostką sztandarową. Dzisiaj mamy bardzo prężnie działającą jednostkę, bardzo dobrze wyposażoną i myślę, że nadal jej szeregi będą się rozwijać, nie tylko osprzętowo ale również osobowo. Czego dowodem są nowo wstępujący do nich członkowie.” Zaznaczono także owocną współpracę: „Jako zarząd miejsko-gminny podjęliśmy plan, aby w najbliższych latach zadbać o flotę jednostek OSP. W tym miejscu dziękuję serdecznie panu burmistrzowi, Radzie Miasta i Gminy Szamotuły, ponieważ w przeciągu trzech ostatnich lat do remiz naszych jednostek OSP wjechały trzy samochody. Co roku nowy samochód. Myślę, że dalsza taka współpraca przyczyni się do tego, żebyśmy dalej skutecznie mogli realizować nasz plan. Dziękuję za współpracę komendantowi Państwowej Straży Pożarnej, funkcjonariuszom PSP za merytoryczne, fachowe wsparcie, niezbędne dla nas.” Stwierdzono również: „Jesteśmy dumni, że mogliśmy wesprzeć państwa w realizacji tego projektu.”
Uroczystość przekazania nowego wozu strażackiego w OSP Białężyn
W słowach modlitwy ksiądz M. Marciniak przypominał, że ogień jako jeden z żywiołów stworzonych przez Boga, daje nam ciepło i światło, służy do przygotowywania posiłków, oczyszcza metale. Czasem jednak niszczy ludzki dobytek, niesie śmierć ludziom i zwierzętom. Prosił: „Boże pobłogosław ten sprzęt. Prosimy, aby skutecznie powstrzymywał niszczące działania ognia, otaczaj opieką wszystkich strażaków, posługujących się tym sprzętem, niosąc ratunek bliźnim i zachowaj ich w zdrowiu.” Ksiądz Marciniak prosił też o modlitwę św. Floriana. Wóz ratowniczo-gaśniczy marki Renault Midlum udało się zakupić i doposażyć dzięki władzom samorządowym Szamotuł, darczyńcom (potrzebne na ten cel fundusze zbierane były podczas kwest pod kościołami) oraz osobom przekazującym środki finansowe na konto OSP Szamotuły.
Równie podniosłym momentem, jak poświęcenie wozu ratowniczo-gaśniczego, było ślubowanie adeptów przyjmowanych do grona strażackiej braci. Wśród nich znaleźli się: Monika Mendyk, Maciej Hańczyk, Paweł Spychała i Mateusz Frańca. Zapewniali oni, że w pełni świadomi obowiązków strażaka-ochotnika, uroczyście przyrzekają na sztandar jednostki czynnie uczestniczyć w ochronie przeciwpożarowej majątku narodowego, być zdyscyplinowanym członkiem OSP, dbałym o jej godność, ofiarnym i mężnym w ratowaniu życia ludzkiego i mienia.
Festyn Towarzyszący
Dopełnieniem sobotniej uroczystości był festyn. Jego organizatorzy przygotowali bogaty program imprezy. Obejmował on między innymi zabawy, pokazy i konkurencje strażackie. Demonstrowano między innymi sprzęt hydrauliczny i piłeczki, gaszenie pożaru przy pomocy gaśnicy i hydronetki - inscenizując „pożar w kuchni” - pokazano działanie zadymiarki. Przygotowano specjalny tor przeszkód dla młodzieżowych drużyn pożarniczych i pokaz ratownictwa drogowego. Uczestnicy sobotniego spotkania z zaciekawieniem oglądali strażackie samochody. Na gości imprezy czekała wyśmienita grochówka. Dzieciom zaoferowano dmuchańce, animacje polegające m.in. na wykonywaniu zmywalnych tatuaży oraz watę cukrową. Organizatorzy imprezy zatroszczyli się również o profilaktykę medyczną.
Zaangażowanie w Lokalne Uroczystości
Z okazji Święta Niepodległości również w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Szamotułach odbyła się uroczysta zbiórka. O godzinie 12:00 poczet flagowy pod dowództwem kpt. Ireneusza Persa reprezentował Państwową Straż Pożarną. Po zakończeniu mszy świętej uczestnicy uroczystości udali się do miejsc pamięci narodowej, gdzie złożono wiązanki kwiatów, oddając hołd tym, którzy poświęcili swoje życie w walce o wolność i niepodległość Rzeczypospolitej. Następnie delegacje złożyły kwiaty pod pomnikiem ppłk. Kazimierza Ciążyńskiego. Obecnie jednostka OSP Szamotuły liczy 45 członków, w tym 22 strażaków, którzy mogą brać udział w akcjach ratowniczo-gaśniczych.