Wieloletnia Służba Naczelnika: Jan Pilarski w OSP Kęty
Długoletnia służba w strukturach Ochotniczej Straży Pożarnej jest wyrazem głębokiego zaangażowania i poświęcenia. Przykładem takiego oddania jest druh Jan Pilarski z OSP Kęty, który przez 23 lata pełnił funkcje najpierw naczelnika, a następnie prezesa jednostki.
Jego aktywność w OSP Kęty zakończyła się 25 lipca 1996 roku, kiedy to złożył rezygnację z pełnienia funkcji prezesa. Do czasu wyboru nowego prezesa, czyli do 16 lutego 1997 roku, obowiązki prezesa oraz funkcję naczelnika OSP Kęty pełnił druh Józef Szafran. 16 lutego 1997 roku, na poszerzonym Zebraniu Zarządu OSP Kęty, uchwałą Zarządu druh Józef Szafran został powołany na funkcję prezesa OSP Kęty, a naczelnikiem został druh Wiesław Wacięga. Druhowi Janowi Pilarskiemu podziękowano za jego wieloletnią i owocną pracę, którą wykonywał przez 23 lata, służąc jednostce jako naczelnik, a później jako prezes.
Historia i Rozwój OSP Kęty
Jednostka OSP Kęty ma bogatą historię, która sięga XIX wieku, odzwierciedlając rozwój pożarnictwa na ziemiach polskich.
Początki i pierwsi naczelnicy
Pierwszym naczelnikiem OSP Kęty został wybrany druh Zygmunt Kłodziński, a jego zastępcą był druh Henryk Dołkowski. W 1880 roku naczelnikiem OSP Kęty został wybrany druh Edmund Krzysztoforski, który tę funkcję pełnił do 1896 roku. Następnie, od 1896 do 1922 roku, pełnił funkcję prezesa OSP Kęty. W sumie związany był 42 lata z kęcką jednostką, a równocześnie w latach od 1900 do 1918 pełnił funkcję burmistrza Kęt.
Wyposażenie i organizacja w XIX wieku
Rada Gminna Miasta Kęty co roku uchwalała w budżecie miasta 500 złotych reńskich na utrzymanie OSP Kęty. W 1884 roku zakupiono dla jednostki sikawkę konną nowej konstrukcji za równowartość 1200 złotych reńskich. W 1886 roku OSP Kęty wyposażono w wóz rekwizytowy na sprzęt pożarniczy i hydrofor za 122 złote reńskie. W 1887 roku wybudowano drewnianą remizę przy ulicy Rajskiej.
Rada Gminna Kęt 23 stycznia 1892 roku uchwaliła nowy regulamin ogniowy, obowiązujący wszystkich mieszkańców Kęt. Miasto zostało podzielone na 7 dzielnic, w każdej z nich działał tzw. delegat ogniowy, który czuwał nad przestrzeganiem regulaminu przez mieszkańców. W 1892 roku jednostka OSP liczyła 60 członków czynnych, dobrze wyszkolonych, umundurowanych i, jak na tamte czasy, dobrze wyposażonych w sprzęt pożarniczy. Posiadała m.in. trzy sikawki konne czterokołowe (ssąco-tłoczące), ponad 500 metrów bieżących węży, 6 beczkowozów konnych, drabiny składane, dachowe, hakowe oraz rekwizyty na wypadek powodzi i udzielania pomocy medycznej. Do oświetlania w czasie jazdy do pożaru i w czasie akcji używano pochodni albo lamp naftowych. Jako sygnału ostrzegawczego używano dzwonków albo trąbki zamiast syreny. Aby usprawnić szybki dojazd do pożaru, nagradzano właścicieli koni, którzy jako pierwsi zgłosili się do remizy z zaprzęgiem konnym. Właściciel pierwszej pary koni otrzymywał 3 złote reńskie, drugiej i następnej pary już 2 złote reńskie. Zagrożenie pożarowe było wówczas bardzo duże, ponieważ budynki były drewniane, często pokryte gontami.
Okres Wojen Światowych i Okupacji
Od 15 maja 1911 roku rozpoczął działanie studencki oddział OSP przy Seminarium Nauczycielskim w Kętach, którego komendantem był profesor Bohdan Łuszczyński. Stan osobowy 60 czynnych strażaków wraz z wyposażeniem utrzymywał się z niewielkimi zmianami do wybuchu I wojny światowej w 1914 roku. Ochotnicza Straż Pożarna w Kętach od początku powstania należała do najżywotniejszych w okolicy i była kuźnią kadr strażackich. Druh Edmund Krzysztoforski, będąc burmistrzem Kęt i prezesem OSP Kęty w latach 1900-1905, pełnił także funkcje Naczelnika Okręgu Związku OSP Kęty i był delegatem Krajowego Związku OSP. W latach 1881-1882 instruktorem szkolącym druhów OSP Kęty był druh Antoni Szczerbowski, nauczyciel szkoły ludowej, zasłużony działacz ochotniczego pożarnictwa w Galicji, konstruktor „drabiny Szczerbowskiego” i redaktor kalendarza strażackiego. W późniejszym okresie piastował godność sekretarza Krajowego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych we Lwowie.
I wojna światowa nie przerwała działalności OSP Kęty, pomimo zmniejszenia stanu osobowego członków z powodu powołania kilku druhów do armii austriackiej i wstąpienia na ochotnika kilku druhów do Legionów. Po odzyskaniu Niepodległości Polski w 1918 roku do jednostki wrócili druhowie z wojny i niewoli, powiększając stan osobowy OSP Kęty. Uzupełniono również sprzęt pożarniczy, wznowiono szkolenia i ćwiczenia w warunkach pokojowych.
W 1922 roku, po 42 latach czynnej działalności w OSP Kęty, druh Edmund Krzysztoforski przeszedł na zasłużony odpoczynek. Prezesem został wybrany druh Edward Zajęczek, burmistrz Kęt, a naczelnikiem został wybrany druh Jan Adamski. 27 maja 1923 roku OSP Kęty przystąpiła do Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej, Związku Wojewódzkiego w Krakowie. W czasie okupacji niemieckiej OSP Kęty została rozwiązana, a władze niemieckie utworzyły obowiązkową Straż Pożarną, do której pod rygorem wcielono członków OSP Kęty. W styczniu 1945 roku, mimo trwających walk frontowych na linii rzeki Soły, kęccy strażacy pełnili dyżury w remizie, zabezpieczali mienie i gasili pożary. Uroczyście działalność swą wznowiła OSP Kęty 16 czerwca 1946 roku, kiedy na ogólnym zebraniu prezesem został wybrany druh Feliks Dyczkowski, a naczelnikiem został wybrany druh Józef Adamski. W tym inauguracyjnym dniu poświęcono i przekazano dla jednostki OSP Kęty nową motopompę.
Okres powojenny i modernizacja
W 1949 roku OSP Kęty, przy pomocy finansowej Urzędu Miasta Kęty, zakupiła z demobilu amerykański samochód wojskowy marki Dodge, który został przerobiony i przystosowany do potrzeb ratowniczo-pożarniczych. 15 sierpnia 1951 roku odbyło się poświęcenie i wmurowanie kamienia węgielnego pod budowę nowej remizy strażackiej przy ulicy Mickiewicza. W latach sześćdziesiątych jednostka kilkukrotnie zajmowała czołowe miejsca na zawodach pożarniczych na szczeblu powiatowym i wojewódzkim, a w 1965 roku na krajowych zawodach OSP w Zabrzu druhowie z OSP Kęty otrzymali srebrne medale.
W 1966 roku OSP Kęty i władze miasta zorganizowały uroczystość z okazji 100-lecia działalności „Ochrony przeciwpożarowej” w Kętach. Obchody połączono z poświęceniem i oddaniem do użytku nowo wybudowanej remizy przy ulicy Mickiewicza oraz przekazaniem nowego sztandaru ufundowanego przez mieszkańców Kęt. Za te zasługi Zarząd Główny Związku Ochotniczych Straży Pożarnych w Warszawie przyznał OSP Kęty najwyższe odznaczenie związkowe - Złoty Znak Związku. W 1968 roku powstała przy OSP Kęty Żeńska Drużyna Pożarnicza, a przy Szkole Podstawowej nr 1 w Kętach zorganizowano Młodzieżową Drużynę Pożarniczą.
Udział w Akcjach Ratowniczych i System KSRG
26 czerwca 1971 roku jednostka OSP Kęty brała czynny udział w gaszeniu bardzo groźnego pożaru rafinerii w Czechowicach-Dziedzicach. Druhowie z kęckiej jednostki z narażeniem życia wykonywali wzorowo swoje trudne zadanie bojowe, wykazując się heroiczną postawą. Za udział w gaszeniu tego pożaru prezes OSP Kęty druh Józef Adamski został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, a druhowie jednostki otrzymali medale za zasługi dla pożarnictwa oraz za zasługi dla ziemi krakowskiej.
W 1971 roku jednostka OSP Kęty posiadała na wyposażeniu dwa samochody ratowniczo-gaśnicze marki STAR 20 i STAR 25 ze zbiornikami wody po 3 tysiące litrów, a także 3 motopompy i różnorodny sprzęt pożarniczy. Była dobrze wyszkolona i umundurowana, zdolna do szybkich działań ratowniczo-gaśniczych. Od chwili włączenia OSP Kęty do Krajowego Systemu Pożarniczo-Gaśniczego (KSRG) w 1995 roku, zwiększyła się ilość wyjazdów do różnych zdarzeń, w tym do pożarów.
Struktura i Rola Naczelnika w OSP
Aby Ochotnicza Straż Pożarna mogła efektywnie funkcjonować, niezbędne jest posiadanie sprawnie działającego zarządu.
Wybór i skład zarządu
Walne zebranie członków OSP wybiera osoby, które tworzą zarząd, bez wskazywania konkretnych funkcji. Nowo powołany zarząd ustala, kto jakie obowiązki przyjmie na siebie w rozpoczynającej się kadencji. Członkowie zarządu wybrani przez walne zebranie decydują o podziale funkcji w zarządzie. Statut wzorcowy mówi o wyborze od 5 do 9 osób. Funkcje wskazane jako obligatoryjne to: prezes, dwóch wiceprezesów, skarbnik, sekretarz i naczelnik (który pełni jednocześnie funkcję wiceprezesa). Dodatkowe funkcje, wybierane w razie potrzeby, to kronikarz, gospodarz czy zastępca naczelnika. Ochotnicze straże różnią się między sobą liczebnością i zakresem działalności, a przede wszystkim tym, czy są włączone w system ratowniczo-gaśniczy. Wszyscy członkowie zarządu mają równorzędny status, bez podległości i nadrzędności. Tryb pracy i szczegółowe kompetencje mogą być ujęte w regulaminie pracy zarządu.
Kompetencje Naczelnika
Naczelnik jest powołany przez zarząd do dowodzenia jednostką. Jego najważniejszym zadaniem jest zorganizowanie jednostki operacyjno-technicznej (JOT) i nadzór nad jej działalnością. Zarząd, wybierając osobę na funkcję naczelnika, kieruje się jej doświadczeniem i predyspozycjami. Dobry naczelnik powinien cieszyć się zaufaniem, a zatem posiadać takie cechy jak doświadczenie, odpowiedzialność, dyspozycyjność, zdolność kierowania ludźmi, konsekwencja i postępowanie zgodne z zasadami. Powinien być również gotowy do podnoszenia swoich kompetencji w obliczu nowych zagrożeń przyrodniczych, ekologicznych, chemicznych, komunikacyjnych, wodnych i pogodowych.
Szkolenia i kwalifikacje
W 2006 roku Komendant Główny PSP zatwierdził, a Prezes Zarządu Głównego ZOSP RP zaakceptował program „System szkolenia członków ochotniczych straży pożarnych biorących bezpośredni udział w działaniach ratowniczych”. Rozwiązanie to opiera się na trzech poziomach: od szkolenia podstawowego, poprzez szkolenia specjalistyczne, aż po szkolenia dowódcze. Na każdym z poziomów występują bloki szkoleniowe ułożone w kolejności chronologicznej, tworzące tzw. ścieżkę szkoleniową. Skierowanie na szkolenie musi być potwierdzone przez właściwy organ gminy.
Strażak ratownik OSP starający się o przyjęcie na szkolenie naczelników powinien posiadać zalecane wykształcenie co najmniej średnie oraz zaświadczenie o ukończeniu szkolenia dowódców OSP. Aby starać się o przyjęcie na szkolenie dowódców OSP, strażak ratownik OSP powinien posiadać wykształcenie co najmniej na poziomie zasadniczej szkoły zawodowej, co najmniej 3-letni staż jako strażak ratownik OSP, zaświadczenie o ukończeniu szkolenia strażaków ratowników OSP część II lub spełnienie równorzędnych wymagań, a także zaświadczenie o ukończeniu kursu z zakresu ratownictwa technicznego dla strażaków ratowników OSP. Uprawnienia do wykonywania czynności ratowniczo-gaśniczych, udzielania pierwszej pomocy medycznej, prowadzenia działań z zakresu ratownictwa technicznego oraz innych działań specjalistycznych, a także pełnienia funkcji dowódczych, strażak ratownik OSP nabywa po ukończeniu poszczególnych rodzajów szkoleń.
tags: #23 #lata #naczelnikiem #osp