Wydarzenia związane z Ochotniczymi Strażami Pożarnymi często stanowią okazję do refleksji nad ich rolą i historią. Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Grabównie (lub Grabowie Szlacheckim, w zależności od kontekstu) obchodziła swoje 90-lecie, co było pretekstem do zorganizowania uroczystości upamiętniających jej długoletnią służbę.
Uroczystości Jubileuszowe w Grabowie Szlacheckim
Dzień 6 lipca 2019 roku był dniem szczególnym dla jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej w Grabównie. Punktualnie o godzinie 15:00 rozpoczęła się msza święta, odprawiona z okazji 90-lecia OSP Grabówno. Po zakończeniu mszy nastąpił uroczysty przemarsz na plac za remizę, gdzie odbyła się oficjalna część obchodów.
Jedną z pierwszych atrakcji przygotowanych dla uczestników był koncert w wykonaniu orkiestry. Następnie podziękowano zasłużonym druhom seniorom. W kolejnej części uroczystości głos zabrali zaproszeni goście, wśród których znaleźli się m.in. Zastępca KP PSP w Pile st. kpt. Paweł Kamiński, starosta Pilski Eligiusz Komarowski oraz wójt gminy Miasteczko Krajeńskie Małgorzata Włodarczyk.
Jubileuszowa Publikacja O Gminnej OSP
Jubileuszowa publikacja poświęcona działalności garbowskiej OSP stanowiła efekt społecznej pracy zespołowej strażaków i regionalistów. Wydrukiem książki zajęła się drukarnia ARCANA z Lublina. Koszt wydania publikacji został dofinansowany ze środków gminy Garbów w ramach konkursu, przeprowadzonego w trybie ustawy o pożytku publicznym i o wolontariacie.
Warto zaznaczyć, że ta publikacja, wydana w 2018 roku, brała udział w konkursie na piękną i wartościową książkę dotyczącą Lublina i Lubelszczyzny „Książka Roku 2020”. Konkurs ten obejmował publikacje naukowe, popularnonaukowe, wspomnienia, przewodniki, wydawnictwa informacyjne oraz albumy wydane w 2020 roku. Gala laureatów odbyła się 11 czerwca 2021 roku w siedzibie Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. Hieronima Łopacińskiego.
Rola Straży Pożarnych w Systemie Bezpieczeństwa Państwa
Straże pożarne, zarówno ochotnicze, jak i zawodowe, odgrywają niezwykle ważną rolę w systemie bezpieczeństwa wewnętrznego państwa. Ich działalność obejmuje prowadzenie akcji propagandowych w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego, uczestnictwo w akcjach gaśniczych, likwidację klęsk żywiołowych (takich jak pożary, huragany, powodzie), a także działania związane z usuwaniem skutków wypadków drogowych i innych zagrożeń miejscowych.
Historia Ruchu Strażackiego na Ziemi Garwolińskiej
Początki zorganizowanego ruchu strażackiego na terenie powiatu garwolińskiego sięgają II połowy XIX wieku. W czerwcu 1881 roku gubernator siedlecki zatwierdził statut Towarzystwa Straży Ogniowej Ochotniczej w Garwolinie, co umożliwiło rozpoczęcie jego działalności. W latach 80. XIX wieku funkcjonowała również straż fabryczna w Hucie Czechy. Kolejne straże powstały na początku XX wieku w Parysowie, Żelechowie, Łaskarzewie i Maciejowicach.
Zmiany Organizacyjne Straży Pożarnych w Polsce po 1949 Roku
Okres po 1949 roku przyniósł znaczące zmiany w strukturze i funkcjonowaniu organizacji społecznych w Polsce, w tym straży pożarnych. W miarę postępującej stalinizacji, instytucje państwowe zaczęły przejmować bezpośredni nadzór nad tymi organizacjami.
Rozwiązanie Związku Straży Pożarnych RP i Nowe Ustawodawstwo
Rozporządzeniem Rady Ministrów z 24 października 1949 roku rozwiązano Związek Straży Pożarnych RP. Kilka miesięcy później, 4 lutego 1950 roku, Sejm RP uchwalił ustawę o ochronie przeciwpożarowej i jej organizacji. Ustawa ta przeniosła główny ciężar zabezpieczenia przed pożarami na państwo, powołując Komendę Główną Straży Pożarnych jako centralny organ administracji państwowej. Komenda ta podlegała kolejno ministrowi gospodarki komunalnej, a od grudnia 1954 roku - ministrowi spraw wewnętrznych.
Utworzenie Terenowych Organów Administracji Państwowej
Uchwalenie 20 marca 1950 roku ustawy o terenowych organach jednolitej władzy państwowej doprowadziło do utworzenia nowych jednostek administracyjnych - prezydiów rad narodowych. W związku z tym, konieczna stała się nowelizacja ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Ustawa z 21 października 1951 roku wprowadziła zmiany, zgodnie z którymi Komenda Główna SP została podporządkowana ministrowi gospodarki komunalnej, a wojewódzkie, powiatowe i miejskie komendy straży pożarnych zostały ustanowione przy prezydiach rad narodowych.
Rozwój Komend Straży Pożarnych w Powiatach
Stopniowo przy prezydiach wojewódzkich i powiatowych rad narodowych zaczęły powstawać komendy straży pożarnych z komendantami na czele. Od 1 września 1951 roku funkcję tę w powiecie garwolińskim objął ppor. poż. Bolesław Rękawek, który aktywnie działał na rzecz przygotowania Ochotniczych Straży Pożarnych.
Korpus Techniczny Pożarnictwa i Zmiany Personalne
Ustawa z 1950 roku określała, że pracownicy jednostek straży pożarnych z odpowiednimi kwalifikacjami tworzą Korpus Techniczny Pożarnictwa. W listopadzie 1951 roku utworzono stanowisko zastępcy Komendanta do Spraw Politycznych w Komendzie Powiatowej, które objął Tadeusz Pawłowski. W grudniu 1952 roku stanowisko to objął Tadeusz Jaroń.
W lutym 1953 roku Komenda Powiatowa organizowała m.in. akcję obchodów Dnia Ochrony Przeciwpożarowej. Zarządzeniem ministra gospodarki komunalnej z 28 sierpnia 1951 roku wprowadzono nowe dystynkcje i nomenklaturę stopni służbowych dla personelu technicznego komend straży pożarnych.
Przeprowadzka i Rozbudowa Komendy Powiatowej w Garwolinie
W czerwcu 1953 roku biuro Powiatowej Komendy Straży Pożarnych w Garwolinie zostało przeniesione do nowego budynku przy ul. Waryńskiego 24. Od 15 czerwca uruchomiono punkt informacyjny przy Komendzie, czynny całą dobę. W Komendzie Powiatowej pracowały wówczas cztery osoby, a na wyposażeniu znajdowały się samochód gaśniczy Bedford, półciężarówka Dodge i motocykl BMW 350.
1 maja 1954 roku rozpoczął pracę w Komendzie Czesław Trzciński. Z dniem 1 stycznia 1957 roku objął funkcję zastępcy Komendanta Powiatowego, pełniąc ją do 31 sierpnia 1963 roku.
Rozwój Punktu Dyspozycyjno-Alarmowego i Powiatu Ryckiego
W pierwszej połowie lat pięćdziesiątych rozpoczął działalność Punkt Dyspozycyjno-Alarmowy. W maju 1955 roku teren powiatu został podzielony na 11 rejonów. W sierpniu 1955 roku na terenie powiatu działało ogółem 112 OSP.
Z dniem 1 stycznia 1956 roku, w wyniku zmian administracyjnych, powstał powiat rycki. Funkcję komendanta nowo powstałej Komendy Powiatowej objął dotychczasowy zastępca Bolesława Rękawka, asp. poż. Tadeusz Jaroń.
Budowa Nowej Remizy Strażackiej w Garwolinie
W połowie lat pięćdziesiątych (1957 r.), dzięki inicjatywie kpt. poż. Bolesława Rękawka, wybudowano w Garwolinie nową remizę strażacką przy ul. Targowica Zwierzęca 5. Plac pod budowę OSP otrzymano w 1950 roku, a prace wykończeniowe i rozbudowa trwały jeszcze kilka lat.
Zmiany w Strukturze Zarządzania Komendami Straży Pożarnych
Zarządzeniem ministra spraw wewnętrznych z 18 sierpnia 1958 roku wprowadzono wytyczne dotyczące organizacji i zakresu działania komend wojewódzkich, powiatowych i miejskich. Rozporządzeniem Rady Ministrów z 20 grudnia 1958 roku wprowadzono zmiany do ustaleń z 1951 roku.
Nowa Ustawa o Ochronie Przeciwpożarowej i Zmiany Personalne
13 kwietnia 1960 roku Sejm uchwalił nową ustawę o ochronie przeciwpożarowej, która utrzymała dotychczasowe państwowe organy ochrony przeciwpożarowej. 6 września 1963 roku, podczas pożaru budynku przy ul. Dolny Rynek w Garwolinie, nagle zmarł kpt. poż. Bolesław Rękawek, Komendant Powiatowy Straży Pożarnych. Jego następcą został początkowo por. poż. Edmund Kocon, a następnie kpt. poż. Tadeusz Jaroń.
Samodzielne Organy Straży Pożarnych i Reorganizacja Administracji
24 grudnia 1970 roku rozporządzenie Rady Ministrów wyłączyło komendy straży pożarnych z urzędów i wydziałów spraw wewnętrznych, ustanawiając je samodzielnymi organami podporządkowanymi bezpośrednio prezydiom rad narodowych. 22 listopada 1973 roku Sejm PRL zmienił ustawę o radach narodowych, wprowadzając nowe jednoosobowe organy administracji państwowej. W związku z tym, terenowe komendy straży pożarnych utraciły status organów administracji państwowej.
1 stycznia 1974 roku w Garwolinie powstała Zawodowa Straż Pożarna, która przejęła od OSP jeden samochód bojowy marki „Star-244”. Komendantem ZSPoż. został komendant powiatowy kpt. T. Jaroń. Siedziba Straży Zawodowej mieściła się w budynku OSP Garwolin do listopada 1995 roku.
Dekret o Służbie Funkcjonariuszy Pożarnictwa i Zmiany Administracyjne
27 grudnia 1974 roku Rada Państwa wydała dekret o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa, wprowadzając zasadę nawiązywania stosunku służbowego w drodze mianowania. W maju 1975 roku Sejm wprowadził dwustopniową strukturę organów władzy i administracji państwowej (gminy i województwa) oraz nowy podział administracyjny państwa, co wpłynęło na konieczność zmian w ustawie o ochronie przeciwpożarowej.
Nową ustawę Sejm uchwalił 12 czerwca 1975 roku. Zwierzchni nadzór nad ochroną przeciwpożarową sprawował minister spraw wewnętrznych, który ustalił sieć komend rejonowych straży pożarnych.
Rozwój Komendy Rejonowej Straży Pożarnych w Garwolinie
1 października 1979 roku funkcję komendanta Rejonowej Straży Pożarnej objął kpt. Pod koniec 1988 roku Komenda Rejonowej Straży Pożarnych w Garwolinie liczyła 43 etaty. Funkcję komendanta pełnił kpt. poż. Wiesław Wieraszka, a zastępcą komendanta był mjr poż. Adam Dąbrowski.
4 grudnia 1990 roku Wojewoda Siedlecki Krzysztof Tchórzewski nadał statut Komendzie Rejonowej Straży Pożarnych w Garwolinie. KRSP objęła swoim zasięgiem miasta i gminy z regionu.
Powstanie Państwowej Straży Pożarnej i Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego
Na mocy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku powstała Państwowa Straż Pożarna (PSP) - zawodowa, umundurowana i wyposażona w specjalistyczny sprzęt formacja przeznaczona do walki z pożarami i innymi zagrożeniami. Zgodnie z ustawą o PSP, tworzą ją m.in. komendy wojewódzkie i rejonowe PSP oraz jednostki ratowniczo-gaśnicze PSP.
Struktura i Działalność Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej w Garwolinie
1 lipca 1992 roku zostały określone struktury organizacyjne Komend Rejonowych i zorganizowane Jednostki Ratowniczo-Gaśnicze PSP. W Garwolinie powstała JRG, prowadząca zadania gaśnicze i ratownicze. Dowódca JRG podlega Komendantowi Rejonowemu PSP. W Garwolinie dowódcami JRG byli m.in.: st. kpt./mł. bryg. inż. Tadeusz Czamara, st. asp. Robert Piekarski, st. kpt. Marcin Gawinek.
1 sierpnia 1992 roku JRG liczyła 34 ludzi i posiadała na wyposażeniu m.in. samochody GBA 2,5/16 - Star 244, GCBA 6/32 Jelcz, GCBM - 18/8 Jelcz, SD -30 IFA, samochód dowodzenia i łączności Żuk oraz samochód oświetleniowy Żuk.
Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy (KSRG)
1 grudnia 1992 roku, zgodnie z ustawą o ochronie przeciwpożarowej, KSRG został określony jako integralna część organizacji bezpieczeństwa wewnętrznego państwa. System ten skupia jednostki ochrony przeciwpożarowej, a także inne służby, inspekcje, straże, instytucje i podmioty, które dobrowolnie w drodze umowy cywilnoprawnej zgodziły się współdziałać w akcjach ratowniczych.
Rozporządzeniem z dnia 28 grudnia 1994 roku Minister Spraw Wewnętrznych określił zadania dla jednostek PSP i OSP włączonych do KSRG. Ustawą z 8 listopada 1996 roku rozszerzono zadania KSRG o ratownictwo ekologiczne i medyczne. Rozporządzenie MSWiA z 25 września 1997 roku rozszerzyło zadania KSRG w zakresie ograniczania i likwidacji katastrof komunikacyjnych oraz udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym.
Odwody Operacyjne i Jednostki OSP w KSRG
11 stycznia 1994 roku Komendant Rejonowej PSP w Garwolinie powołał na terenie rejonu odwód operacyjny w sile 1 kompanii pożarniczej oraz odwód operacyjny zabezpieczenia miasta Garwolina. W skład kompanii weszły jednostki OSP, tworząc plutony gaśnicze i specjalne. Dowództwo kompanii objął kpt. inż. Dariusz Sadkowski.
Z dniem 1 stycznia 1999 roku nastąpiły kolejne zmiany organizacyjne, wynikające z reformy administracyjnej kraju.
tags: #90 #lecie #osp #grabow #szlachecki