Historia pożarnictwa to niezwykła opowieść o zawodzie strażaka, sposobach ratowania ludzi oraz walce z żywiołem, które zmieniały się na przestrzeni lat wraz z rozwojem technologicznym. Zabytkowe wozy strażackie, sztandary, hełmy czy sikawki to dziedzictwo straży pożarnej, przybliżające charakter jej zadań i pozwalające zrozumieć fascynujący, choć niebezpieczny zawód strażaka. Jednym z miejsc, w którym można wysłuchać tej historii i podziwiać imponujące eksponaty, jest Centralne Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach.
Centralne Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach: Centrum Historii Pożarnictwa
Centralne Muzeum Pożarnictwa (CMP) w Mysłowicach to największa tego typu placówka w Polsce i jedna z największych w Europie. Jego zbiory muzealne liczą ponad 4 tysiące eksponatów, dokumentujących rozwój techniki pożarniczej od początków XX wieku do czasów współczesnych. Muzeum zostało utworzone 14 września 1975 roku. Początkowo jego lokalizacją była ulica Powstańców, jednak w 1979 roku rozpoczęto budowę nowego obiektu przy ulicy Stadionowej, gdzie funkcjonuje od 1991 roku.
CMP jest jednostką Państwowej Straży Pożarnej i jedynym muzeum pożarnictwa w Polsce. Do jego najważniejszych zadań należą gromadzenie, dokumentowanie, przechowywanie oraz prezentacja dziedzictwa polskiego pożarnictwa. Od 2006 roku muzeum znajduje się na Szlaku Zabytków Techniki województwa śląskiego oraz bierze udział od 2008 roku w cyklicznej imprezie - Industriadzie. Muzeum, położone w Mysłowicach, mieście na prawach powiatu w województwie śląskim, ma doskonałą lokalizację. Mysłowice historycznie leżą na Górnym Śląsku, na ziemi pszczyńskiej, a przez miasto przebiegają ważne szlaki komunikacyjne: droga krajowa nr 79, droga ekspresowa S1 oraz autostrada A4.
Benz-Gaggenau 1913: Nestor Kolekcji Pojazdów Strażackich
W Centralnym Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach odwiedzający mogą zobaczyć przede wszystkim ekspozycję najstarszych wozów strażackich. Najstarszy prezentowany w muzeum pojazd to Benz-Gaggenau z 1913 roku. Jest to nestor kolekcji samochodów, wyprodukowany przez firmę Benz-Gaggenau. Kolekcja obejmuje zarówno zagraniczne, jak i polskie modele. Jednymi z najstarszych samochodów pożarniczych w posiadaniu Muzeum są dwa pojazdy - Benz-Gaggenau oraz Daimler, oba z 1913 roku, które były użytkowane na Górnym Śląsku. Dariusz Falecki, kurator i ekspert, omówił historię fabryki ciężarówek Benz Gaggenau, a także specyfikę służby tego pojazdu w Królewskiej Hucie (obecnie Chorzów) w latach 20. i 30. XX wieku. W Chorzowie powołano w 1902 roku najstarszą na Górnym Śląsku Miejską Zawodową Straż Pożarną.
AMERYKAŃSKA KSIĘGA TAJEMNIC 5 dokument pl
Szczegóły Konserwacji i Przywracanie Blasku
Na specjalną okazję, jaką była kameralna uroczystość w CMP z okazji Święta Niepodległości, udostępniono zwiedzającym odrestaurowany samochód pożarniczy „Benz Gaggenau” z 1913 roku. Konserwację ciężarówki strażackiej wykonał Wydział Konserwacji Zbiorów. Remontowi poddano przedział kierowcy, układ kierowniczy i jezdny. Przywrócono oryginalny wygląd chłodnicy, uchwytów i śrub. Elementy te wyróżniają się wykonaniem z mosiądzu, co zostało starannie odtworzone. W samochodzie zrekonstruowano również stolarkę w przedziale załogi, a także wyczyszczono pięciusetlitrowy zbiornik na wodę. W tylnej części wyremontowano podest, na którym ustawiono motopompę „Magirus” z lat 30. XX wieku. Uzupełniono także sprzęt strażacki z epoki, taki jak: metalowe wiadra, drabinę, rozdzielacz, bosak i tłumicę. Dzięki tej gruntownej renowacji pojazd odzyskał swój dawny blask i jest prezentowany w pełnej krasie.
Bogactwo Zbiorów Centralnego Muzeum Pożarnictwa
Oprócz historycznego Benz-Gaggenau, ekspozycja CMP obejmuje samochody pożarnicze prezentujące przekrój techniki pożarniczej od początku XX wieku po współczesność. Czasy PRL-u reprezentowane są m.in. przez pojazdy marki Star, w tym przez prototyp samochodu Star P 25 z 1957 roku czy Star 20 z 1953 roku. Na uwagę zasługują także specjalistyczne samochody, takie jak autodrabina Magirus z 1927 roku oraz autopogotowie pożarnicze marki Polski Fiat z 1938 roku. Uwagę przykuwa również ciężki lotniskowy samochód gaśniczy CHUBB PATHFINDER, który służył na lotnisku w Bostonie i w Balicach. Każdy z tych wozów ma swoją niepowtarzalną historię i od sprawności wielu z nich niejednokrotnie zależało ludzkie życie.
Zanim do wozów strażackich trafiły silniki spalinowe i elektryczne, korzystano z sikawek ręcznych i powozowych. Stanowią one najbogatszy zbiór eksponatów prezentowanych w Centralnym Muzeum Pożarnictwa. Prawdziwymi klejnotami w tej kolekcji są: pochodząca z 1717 roku sikawka konna, wykonana w opactwie Cystersów w Henrykowie na Dolnym Śląsku; sikawka konna z 1844 roku, ufundowana dla podgłogowskiej gminy Neudorf (obecnie Nowa Wieś); oraz oryginalne sikawki konne firmy KNAUST z XIX wieku - świetnie zaprojektowane i wówczas bardzo nowatorskie. Równie efektownie prezentuje się kolekcja polskich i zagranicznych motopomp, używanych jeszcze do lat 80. XX wieku. Wśród nich znajduje się spory zbiór motopomp wyprodukowanych niegdyś w Bielsku - przez firmę Karol Ochsner i Syn oraz Wytwórnię Sprzętu Mechanicznego, która po wojnie stała się potentatem w produkcji motopomp pożarniczych.
CMP to nie tylko wystawy związane z technologią i sprzętem strażackim. Muzeum posiada także wartościowy pod względem artystycznym i historycznym zbiór sztandarów z terenu całego kraju. Wśród sztandarów znajduje się sztandar strażacki z 1906 roku, z obrazem przedstawiającym św. Floriana, przekazany do Muzeum przez Ochotniczą Straż Pożarną Dziedzice w 1976 roku. Muzealne zbiory obejmują również bogatą kolekcję mundurów galowych oraz bojowych, zarówno polskich, jak i zagranicznych. Kolekcję uzupełnia unikatowa ekspozycja hełmów z XIX i XX wieku. Najstarszym hełmem znajdującym się w CMP jest hełm pochodzący z 1860 roku.
Edukacyjna i Kulturalna Rola Muzeum
W mysłowickich halach miłośnicy pożarnictwa, historii czy motoryzacji znajdą mnóstwo ciekawych eksponatów i informacji. Muzeum to także interesująca propozycja dla grup szkolnych, młodzieżowych drużyn pożarniczych, a także rodzin z dziećmi. Na piętrze Muzeum znajduje się specjalna sala edukacyjna, wyposażona w multimedia i efekty specjalne, dzięki którym dzieci w przystępny sposób dowiadują się o różnych zagrożeniach, a także poznają podstawy pierwszej pomocy. Dla starszych odwiedzających muzeum przygotowało lekcje z historycznego zakresu pracy strażaka i jej rozwoju, a także roli kobiet w straży pożarnej, czy przedstawienia pożarnictwa w sztuce, literaturze i architekturze. Muzeum organizuje również imprezy cykliczne. Placówka bierze udział w Industriadzie, a w tym roku CMP będzie obchodziło 50-lecie istnienia. Z tej okazji planowane są nowe wystawy czasowe, między innymi o herosach pożarnictwa, oraz konferencje. Centralne Muzeum Pożarnictwa skupia się głównie na tym, by utrwalać tradycję szeroko pojętego pożarnictwa, pamiętając o wszystkich strażakach, którzy brali udział w akcjach ratowniczych.
Praktyczne Informacje dla Zwiedzających
Centralne Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach mieści się przy ul. Stadionowej 7a, 41-400 Mysłowice, woj. śląskie. Muzeum czynne jest od wtorku do niedzieli w godzinach 10:00-16:00. Cennik biletów prezentuje się następująco:
- Bilet normalny: 15 zł
- Bilet ulgowy: 8 zł
- Bilet grupowy: 8 zł/osoba
- Lekcja muzealna: 100 zł
- Usługa przewodnicka: 70 zł
Wstęp bezpłatny w niedzielę przysługuje osobom zwiedzającym indywidualnie. Dla grup zorganizowanych (od 10 do 25 osób) istnieje możliwość odbycia lekcji muzealnej i skorzystania z usługi przewodnickiej po wcześniejszym zgłoszeniu.