Bezpieczeństwo uczniów i personelu Szkoły Podstawowej numer 2 jest priorytetem, szczególnie w obliczu potencjalnych zagrożeń, takich jak pożar. Poniższa procedura szczegółowo opisuje zasady postępowania w przypadku alarmu pożarowego oraz innych zagrożeń, uwzględniając obowiązki wszystkich osób przebywających w budynku.
Podstawowe obowiązki i podstawa prawna
Podstawowym obowiązkiem wszystkich osób przebywających w budynku w przypadku powstania zagrożenia jest współpraca oraz bezwzględne podporządkowanie się poleceniom kierującego akcją ratowniczą. Osoba ta, do czasu przybycia jednostek Państwowej Straży Pożarnej, musi zorganizować ewakuację ludzi i mienia.
Osoby niebiorące udziału w akcji ratowniczej powinny ewakuować się najkrótszą oznakowaną drogą ewakuacyjną poza strefę objętą pożarem lub na zewnątrz budynku. Nauczyciele odpowiadają za bezpieczeństwo uczniów, z którymi mają lekcję w momencie wszczęcia alarmu. Powinni oni niezwłocznie zgłaszać kierującemu akcją wszelkie przypadki szczególne, w tym przekazać informacje o uczniach przebywających poza klasą (np. w toalecie, bibliotece).
Procedury te są zgodne z art. 4 ust. 1 pkt. § 17 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109 z 2010 r., poz. 719).
Sygnały alarmowe i ich rodzaje
Sygnał alarmu w razie pożaru może użyć każdy, kto zauważy ogień. Sygnał powinien znaleźć się w instrukcji ppoż. Ewakuacja następuje na sygnał alarmowy, którym może być dzwonek elektryczny i/lub komunikat głosowy.
- ALARM POŻAROWY: krótkie przerywane dzwonki przez okres dwóch minut wraz z komunikatem głosowym „Ewakuacja”.
- ALARM O ZAGROŻENIU WYBUCHEM LUB INNE ZAGROŻENIA: ciągły dzwonek przez okres jednej minuty wraz z komunikatem głosowym „Ewakuacja..........”.
W przypadku braku energii elektrycznej w szkole, alarmowanie odbywa się jedynie za pomocą komunikatu głosowego.

Szczegółowa procedura ewakuacji
Ewakuacja w czasie lekcji
W czasie lekcji procedura ewakuacji przebiega w następujący sposób:
- Uczniowie bezwzględnie podporządkowują się poleceniom nauczyciela.
- Na komendę „Całość powstań”, „Zbiórka parami”, uczniowie ustawiają się przy ścianie przodem w kierunku drzwi wyjściowych.
- Uczniowie nie rozmawiają, nie popychają się, nie zabierają ze sobą żadnych rzeczy.
- Nauczyciel sprawdza, czy w pomieszczeniu są otwarte okna (w przypadku alarmu pożarowego natychmiast je zamyka).
- Przed wyjściem z pomieszczenia nauczyciel sprawdza, czy klamka w drzwiach nie jest nagrzana, a następnie otwiera drzwi w celu zorientowania się, którą drogą ewakuacyjną poprowadzić uczniów.
- Po wyjściu wszystkich z pomieszczenia nauczyciel zamyka drzwi na klucz i pozostawia go w drzwiach.
- Nauczyciel wychodzi ostatni, koniecznie zabierając ze sobą dziennik lekcyjny.
10 najlepszych wskazówek dotyczących bezpieczeństwa podczas ćwiczeń przeciwpożarowych dla dzieci | Poznaj zasady bezpieczeństwa przeciwpożarowego w domu i szkole z Tommym Flamesem
Ewakuacja uczniów poza gabinetem/pomieszczeniem
W przypadku, gdy uczeń znajduje się poza gabinetem/pomieszczeniem, w którym miał zajęcia, postępuje według poniższych zasad:
- Uczeń po usłyszeniu sygnału alarmu natychmiast wychodzi z pomieszczenia, w którym się znajdował.
- Na korytarzu dołącza do pierwszej napotkanej grupy i podporządkowuje się poleceniom nauczyciela (nie wraca do klasy i nie szuka uczniów ze swojej grupy).
- Jeżeli na korytarzu nie ma nikogo, kieruje się najkrótszą drogą do wyjścia ewakuacyjnego i udaje się na zbiórkę na boisko szkolne.
- W przypadku, gdy droga ewakuacyjna została odcięta, uczeń udaje się w miejsce najbardziej oddalone od źródła zagrożenia i za pomocą wszelkich środków/sygnałów przekazuje informacje, że jest uwięziony i gdzie się znajduje.
- Nauczyciel nie szuka ucznia, którego nie było w gabinecie/pomieszczeniu, lecz zajmuje się całą grupą i postępuje zgodnie z procedurą ewakuacji.
Ewakuacja w czasie przerwy
Ewakuacja w czasie przerwy przebiega następująco:
- Uczniowie po usłyszeniu alarmu natychmiast ustawiają się parami pod ścianą przy najbliższym gabinecie lekcyjnym.
- Nauczyciele dyżurujący wydają komendę „Zbiórka parami” i natychmiast udają się pod gabinety, zgodnie z aktualnym planem lekcji, gdzie przejmują opiekę nad uczniami.
- Pozostali nauczyciele niezwłocznie udają się pod gabinety lekcyjne zgodnie z aktualnym planem lekcji i przejmują opiekę nad uczniami.
- Nauczyciele, którzy zauważą grupę uczniów/ucznia bez opieki, dołączają takie osoby do swojej grupy i przeprowadzają ewakuację.
- Na korytarzu grupy podporządkowują się osobie dowodzącej ewakuacją (Dyrektor lub inna osoba przez niego upoważniona).
- Jeżeli na korytarzu nie ma osoby dowodzącej akcją, nauczyciele przeprowadzają ewakuację zgodnie z procedurami.
Nauczyciele, którzy w czasie alarmu nie prowadzili zajęć z uczniami, podporządkowują się poleceniom osoby dowodzącej ewakuacją (Dyrektor lub inna osoba przez niego upoważniona).
Ogólne zasady ewakuacji
Podczas ewakuacji należy przestrzegać następujących zasad:
- W szkole ustala się ruch prawostronny. Włączamy się do ruchu, jeżeli droga - prawa strona - jest wolna, na komendę „Za mną ruszaj do wyjścia”.
- Pierwszeństwo przejścia posiada grupa, która aktualnie jest w ruchu.
- Nauczyciele wyprowadzają uczniów w tempie szybkiego marszu najkrótszą drogą ewakuacyjną do wyjścia z budynku na zbiórkę, na boisko szkolne.
- Uczniowie sprawnie wychodzą na zewnątrz szkoły. Nie zatrzymują się w drzwiach, na schodach, korytarzach, nie tarasują wyjścia.
- W czasie wyjścia nie wyprzedzamy osób idących przed nami.
- W razie konieczności zatrzymania uczniów nauczyciel wydaje komendę „STOP”.
- W przypadku zawrócenia uczniów nauczyciel wydaje komendy słowne: „STOP”, „W tył zwrot”. Każdy uczeń wykonuje wówczas zwrot w tył, a nauczyciel przechodzi na początek kolumny i zmienia kierunek ewakuacji.
- Lewa strona przejścia musi być drożna.
- Dzieci muszą być poinformowane, gdzie znajduje się miejsce I etapu ewakuacji. Na czoło grupy należy wyznaczyć nieformalnego przywódcę grupy klasowej oraz skierować pracownika obsługowego.

Miejsce zbiórki i zakończenie ewakuacji
Nauczyciel kończy ewakuację w miejscu zbiórki, którym jest boisko szkolne. Dzieci oczekują na zarządzenie o zakończeniu ewakuacji oraz na ewentualne dalsze zarządzenia.
- Uczniowie ustawiają się w dwuszeregu w miejscu wyznaczonym przez nauczyciela.
- Nauczyciel po ustawieniu grupy niezwłocznie ustala jej stan osobowy.
- W przypadku, gdy wszyscy uczniowie ustawili się na miejscu zbiórki, nauczyciel staje przy grupie i podnosi rękę w górę.
- W przypadku, gdy brakuje ucznia/uczniów, nauczyciel występuje przed szereg i przekazuje ten fakt Dyrektorowi lub osobie przez niego upoważnionej. Nauczyciele sprawdzają obowiązkowo listę dzieci, a w razie nieobecności ucznia, należy ten fakt zgłosić natychmiast strażakom.
- Uczniowie, którzy samodzielnie dotarli na miejsce zbiórki, ustawiają się w szeregu na środku boiska. Nauczyciele po włączeniu tych uczniów do swoich grup informują Dyrektora lub inną osobę przez niego upoważnioną o aktualnym stanie liczbowym grupy.
- Ustawienie grup w dwuszeregu obowiązuje wszystkich do czasu odwołania alarmu. Odwołanie alarmu dokonuje osoba dowodząca ewakuacją poprzez komunikat „Alarm odwołany”.
Postępowanie w sytuacjach szczególnych
- Zablokowana droga ewakuacyjna: Gdyby okazało się, że droga ewakuacyjna, zwłaszcza z piętra, znajdująca się w strefie zagrożenia została zablokowana, należy zebrać uczniów/słuchaczy w pomieszczeniu najdalej oddalonym od źródła pożaru. W miarę posiadanych środków oraz istniejących warunków ewakuować z zewnątrz budynku przy pomocy sprzętu przybyłych jednostek PSP. O fakcie blokady i odcięciu osób należy wszystkimi środkami powiadomić kierującego akcją.
- Pomieszczenia zadymione: Wchodząc do pomieszczeń lub stref silnie zadymionych, należy przyjmować pozycję pochyloną (jak najbliżej podłogi) oraz zabezpieczać drogi oddechowe prostymi środkami (np. mokrą chustką).
- Po zakończeniu ewakuacji osób: Należy sprawdzić, czy wszyscy opuścili poszczególne pomieszczenia. Przy niezgodności stanu osobowego i podejrzenia, że ktoś pozostał w zagrożonej strefie, należy natychmiast fakt ten zgłosić jednostkom ratowniczym przybyłym na miejsce akcji i przeprowadzić ponowne sprawdzenie pomieszczeń w budynku.
- Odbiór dzieci przez rodziców: W razie konieczności odbioru dzieci przez rodziców (zezwolenie na rozejście się dzieci do domów jest zabronione), zawiadamia się ich o ewakuacji oraz o miejscu, w którym mogą oni odebrać swoje dzieci.
- Przeniesienie dzieci do innej placówki: W sytuacjach krytycznych dopuszcza się przeprowadzenie dzieci do placówki o podobnym profilu (np. Szkoły Podstawowej w Widawie). Konieczne jest wcześniejsze uzgodnienie takiego postępowania z kierownictwem wytypowanej placówki.
- Zabieranie rzeczy osobistych: Rzeczy osobiste z sali lekcyjnej i szatni (szczególnie tornistry, plecaki) zabieramy wyłącznie po zarządzeniu ewakuacji w wyniku alarmu bombowego. W przypadku alarmu pożarowego uczniowie nie zabierają ze sobą żadnych rzeczy.
Ćwiczenia ewakuacyjne
Ćwiczenia ewakuacji z całością stanu osobowego powinny odbywać się nie mniej niż raz w roku. W czasie ćwiczeń korzystamy tylko z normalnie używanych klatek schodowych i drzwi wyjściowych. Ćwiczenia ewakuacji prowadzi się na ogół siłami własnymi szkoły/placówki. Nie jest potrzebny do tego strażak, policjant, ale należy je wcześniej zaplanować i omówić.
Co pewien okres czasu mogą, a nawet powinny być planowane i prowadzone ćwiczenia ewakuacji z udziałem takich służb jak OSP/PSP, Policja, Pogotowie Ratunkowe/Gazowe itp. Nadaje to odpowiednią rangę i podnosi znaczenie ćwiczenia. Obserwacja przez dzieci/uczniów prowadzonej akcji ratowniczej z użyciem sił i środków służb ratowniczych umacnia do nich zaufanie i szacunek, wychowuje, kształtuje wyobraźnię.
Pracownicy oświaty, uczestnicząc w spotkaniu poprzedzającym ćwiczenie i jego podsumowaniu, obserwując akt ewakuacji szkoły oraz rolę służb ratowniczych, mogą z tej perspektywy ocenić przygotowanie „swojej” placówki do działania na wypadek podobnego zdarzenia.
