W ubiegłym roku pożary lasów były najbardziej niszczycielskie w historii Unii Europejskiej, obejmując ponad 1 milion hektarów terytoriów państw członkowskich. Do takich wniosków doszli członkowie Wspólnego Centrum Badawczego (Joint Research Centre - JRC), działający przy Komisji Europejskiej. W swoim raporcie ocenili, że sezon pożarów w 2025 roku był najgorszym w historii Unii Europejskiej. Bazując na analizie satelitarnej Europejskiego Systemu Informacji o Pożarach Lasów (EFFIS) zauważono, że ponad 1 milion hektarów lasów na terytorium państw UE został spustoszony przez pożary.
Badacze wskazują na nowe tendencje, które uwidocznił sezon 2025 roku: wcześniej rozpoczynające się i dłuższe sezony pożarów, częstsze i intensywniejsze fale upałów, które powodują ekstremalne zachowania pożarów, a także rozprzestrzenianie się pożarów na wyższe szerokości geograficzne, tym samym dosięgając regionów wcześniej uważanych za miejsca o niskim ryzyku. Łącznie w 25 z 27 państw członkowskich UE odnotowano 7 783 pożary, które doprowadziły do spalenia 1 079 538 hektarów lasów.
Austriackie Lasy: Bogactwo Przyrody i Ich Znaczenie
Lasy, łąki, jeziora i łagodne górskie krajobrazy wywierają magiczny wpływ na duszę, a Austria ma tych dobrodziejstw pod dostatkiem, będąc idealnym miejscem dla tych, którzy poszukują bliskości z przyrodą. Lasy w Austrii naprawdę nie brakuje, zajmując prawie połowę powierzchni kraju. Austria zaliczana jest do najzasobniejszych w lasy krajów Europy. Według opracowania „Lasy i leśnictwo krajów Unii Europejskiej”, lesistość wynosi tu 47,2% w stosunku do powierzchni lądowej. Całkowita powierzchnia lasów w Austrii wynosi 3,96 miliona hektarów. W Austrii na jednego mieszkańca przypada średnio 0,47 hektara lasów.
Styria, Karyntia i Ziemia Salzburska przodują w rankingach ilości zieleni, stanowiąc stałe źródło tlenu.
Statystyki i Główne Przyczyny Pożarów Lasów w Austrii
Średnio rocznie w Austrii dochodzi do 150-300 pożarów lasów. Jak szacują specjaliści, aż 8 na 10 pożarów zaczyna się od wyrzuconego niedopałka papierosa, co oznacza, że 120-240 z nich jest spowodowanych przez papierosy. Zgodnie ze statystyką, 85% pożarów na terenie Austrii jest spowodowanych przez człowieka. Główną przyczyną są papierosy, ale aż 10% z nich to wynik podpaleń.
Jak wynika z badań Uniwersytetu Technicznego w Braunschweig, zaprószenie ognia przez odłamki szkła jest bardzo mało prawdopodobne. Jedynym istotnym statystycznie naturalnym powodem pożarów są uderzenia piorunów, które w okresie letnim mogą stanowić nawet 40%.
Pożary lasów niszczą środowisko życia. Jeśli zostaną zniszczone, wzrośnie ryzyko powstawania kolejnych niebezpiecznych wydarzeń, takich jak osuwiska błotne, odrywanie się kamieni na zboczach czy lawiny.
Inicjatywy Zapobiegawcze i Wzmocnienie Bezpieczeństwa
Zapobieganie pożarom powinno stać się wspólnym celem. Minister leśnictwa Austrii, Norbert Totschning, zapowiedział wydzielenie środków w ramach funduszu leśnego, po raz pierwszy w historii. „Zapewnimy 11 milionów euro, z czego 3 miliony posłużą do uruchomienia projektów takich jak ocena zagrożenia pożarowego na terenie kraju, monitoring, czy systemy wczesnego ostrzegania” - ogłosił minister. Kluczowe jest powstrzymanie się od palenia w lesie, nierozpalanie ognisk i stosowanie się do oficjalnych zakazów, aby uchronić cenne lasy.
Wsparcie i Strategia Unii Europejskiej
Mając na uwadze te zagrożenia, Komisja Europejska przyjęła 25 marca 2026 roku nową strategię, która za cel postawiła sobie rozwiązanie problemu rosnącego zagrożenia pożarami lasów. Położyła w niej szczególny nacisk na zapobieganie samym pożarom. W komunikacie KE zapowiedziała, że udostępni zaktualizowane wytyczne dotyczące oceny ryzyka, które państwa członkowskie będą mogły zaimplementować.
Komisja Europejska zapewniła, że w ramach zwiększania gotowości, nadal będzie wstępnie rozmieszczać strażaków na obszarach zagrożonych. Jednocześnie zachęca państwa członkowskie do wymiany widzą ekspercką dotyczącą radzenia sobie z pożarami, a także doświadczeniami z tego obszaru. Komisja cały czas planuje dalej rozwijać Europejski System Informacji o Pożarach Lasów (EFFIS), w tym chce udoskonalić jego narzędzia wczesnego ostrzegania i monitorowania pożarów. Ma także w planach prace nad narzędziami do modelowania pożarów lasów wspomaganymi sztuczną inteligencją.
Wzmocnienie Floty Gaśniczej rescEU i Nowe Centrum Szkoleniowe
KE zapowiedziała również zwiększenie floty gaśniczej rescEU o 12 samolotów gaśniczych oraz pięć śmigłowców. Pierwszy śmigłowiec z floty rescEU, dostarczony Rumunii w styczniu 2026 roku, będzie gotowy na sezon pożarów lasów w 2026 roku. RescEU to unijna, strategiczna rezerwa zasobów wspierająca kraje członkowskie w przypadku klęsk żywiołowych i sytuacji kryzysowych, gdy zdolności danego kraju są niewystarczające, obejmując m.in. walkę z pożarami.
Komisja pracuje również nad utworzeniem europejskiego centrum walki z pożarami na Cyprze, które ma pełnić podwójną rolę, w tym jako centrum operacyjne reagujące na sytuacje kryzysowe.
L jak las. Ochrona przeciwpożarowa w Lasach Państwowych. Nadleśnictwo Toruń.
Lokalny Incydent: Pożar Maszyn w Neuhofen
W miniony weekend doszło do ogromnego pożaru maszyn w Neuhofen w Austrii. Płonął ciągnik z dołączoną maszyną zrębkującą drewno na skraju lasu. Słup dymu był ogromny. Jak donosi straż pożarna Mauer, w sobotę o 9:45 straż pożarna została powiadomiona o pożarze traktora w Neuhofen. Ze względu na słabe zaopatrzenie w wodę, zaalarmowano kolejne cysterny i ciągniki z bębnami próżniowymi, aby dostarczyć odpowiednie środki gaśnicze. Na szczęście nikt nie został ranny. Doszło jednak do znacznych szkód materialnych.
