Klasyfikacja i Oznakowanie Pojazdów Pożarniczych w Polsce

Aby usprawnić komunikację między ratownikami prowadzącymi działania ratownicze oraz stanowiskiem kierowania, strażacy posługują się specyficznym językiem oznaczającym konkretne pojazdy bojowe. Oznaczenie pojazdów straży pożarnej składa się z ciągu liter i cyfr, z których każda ma swoje znaczenie. Poniżej zostanie wyjaśnione oznaczenia kodowe poszczególnych pojazdów, z którymi można się spotkać.

Podstawowy podział pojazdów straży pożarnej

Pojazdy bojowe straży pożarnej dzielimy na samochody gaśnicze oraz specjalne.

Samochody gaśnicze

W zależności od masy rzeczywistej pojazdy gaśnicze dzielimy na:

  • lekkie - masa do 7,50 tony
  • średnie - masa w przedziale 7,51 do 14,00 ton
  • ciężkie - masa powyżej 14,01 tony
Ilustracja przedstawiająca trzy typy samochodów gaśniczych: lekki, średni i ciężki

Samochody specjalne

Samochody specjalne stanowią szeroką grupę aut specjalistycznych dostosowanych do prowadzenia wyspecjalizowanych działań. W zależności od przeznaczenia rozróżniamy następujące pojazdy specjalne:

  • drabiny mechaniczne
  • podnośniki hydrauliczne
  • samochody ratownictwa technicznego
  • samochody ratownictwa specjalistycznego
  • samochody ratownictwa wodnego
  • samochody ratownictwa wysokościowego
  • samochody dla grup poszukiwawczo-ratowniczych
  • samochody oświetleniowe
  • samochody do przewozu sprzętu ochrony dróg oddechowych
  • samochody wężowe
  • samochody do przewozu kontenerów specjalistycznych
  • samochody kwatermistrzowskie
  • dźwigi
  • samochody operacyjne
  • samochody rozpoznawczo-ratownicze

Szczegółowe oznaczenia literowe samochodów

Do najczęściej spotykanych oznaczeń zaliczamy GBA, GCBA, SD, SRd, SRt. Często do oznaczeń literowych dodawane są oznaczenia cyfrowe.

Pierwsza litera: Rodzaj zadań

  • G - gaśniczy
  • S - specjalny

Druga litera: Masa samochodu

  • L - lekki (masa całkowita do 7,5 ton)
  • C - ciężki (masa całkowita powyżej 14 ton)
  • (brak litery) - średni (masa całkowita od 7,5 do 14 ton)

Kolejne litery: Budowa i wyposażenie

W przypadku samochodów gaśniczych:

  • B - zbiornik na wodę
  • A - autopompa (pompa napędzana silnikiem samochodu)
  • M - motopompa (pompa napędzana własnym silnikiem)
  • Pr - samochód ze zbiornikiem z proszkiem gaśniczym
  • Sn - samochód gaśniczy z instalacją śniegową

W przypadku samochodów specjalnych:

Samochody specjalne mają oznaczenia określające ich przeznaczenie:

  • D - drabina (cyfra określa długość w metrach)
  • H - podnośnik hydrauliczny (cyfra określa maksymalną wysokość w metrach)
  • Rd - ratownictwo drogowe
  • Rt - ratownictwo techniczne
  • Rchem - ratownictwo chemiczne
  • Rekol - ratownictwo ekologiczne
  • Rw - ratownictwo wodne
  • Rwys - ratownictwo wysokościowe
  • Dz - dźwig (cyfra określa udźwig w tonach)
  • Op - operacyjny
  • DiŁ - dowodzenia i łączności
  • W - wężowy (liczba określa łączną długość odcinków w metrach)
  • San lub Med - sanitarny lub medyczny (ambulans)
  • P-Gaz - przeciwgazo-dymowy (do przewozu sprzętu ochrony dróg oddechowych)
  • Skw - kwatermistrzowski
  • SKn - kontenerowy
  • SRp (SPosz) - samochód specjalistycznej grupy poszukiwawczo-ratowniczej

I tak na przykład, SRt oznacza więc samochód specjalny ratownictwa technicznego.

Oznaczenia cyfrowe pojazdów gaśniczych i proszkowych

Pojemność zbiornika na wodę i wydajność autopompy

Dodatkowo samochody gaśnicze posiadają oznaczenie cyfrowe charakteryzujące pojemność zbiornika na wodę w metrach sześciennych oraz wydajność pompy w hektolitrach. Symbole oddzielone są znakiem /. Pierwsza liczba oznacza pojemność zbiornika w metrach sześciennych (tonach), druga wydajność pompy w hektolitrach na minutę (hl/min) przy ciśnieniu roboczym 8 bar. I tak oznaczenie 2,7/26 oznacza zbiornik o pojemności 2,7 metra sześciennego i autopompę o wydajności 26 hektolitrów na minutę przy ciśnieniu roboczym 8 bar. Podobnie, oznaczenie 2,5/20 oznacza zbiornik o pojemności 2,5 metra sześciennego i autopompę o wydajności 20 hektolitrów na minutę przy ciśnieniu roboczym 8 bar.

Infografika przedstawiająca oznaczenia cyfrowe pojazdów gaśniczych (pojemność zbiornika/wydajność pompy)

Pojemność zbiornika na środek pianotwórczy

Wodno-pianowe samochody gaśnicze wyposażone są także w zbiornik na środek pianotwórczy, którego pojemność wynosi zazwyczaj 10% pojemności zbiornika na wodę, czyli w powyższym wypadku - 250 l (dla zbiornika 2,5 m³).

Masa proszku gaśniczego

W przypadku samochodów proszkowych podawana jest masa proszku gaśniczego, np.: 3000 kg.

Numery operacyjne samochodów Państwowej Straży Pożarnej

Od połowy 2002 roku samochody Państwowej Straży Pożarnej zostały oznakowane numerami operacyjnymi w formacie XXX[z]YY (np.: 509[T]01, 304[E]25, 501[D]53). Numery operacyjne mają podobne zadanie jak numery rejestracyjne na samochodach i mają pomóc w prowadzeniu akcji ratowniczych, w których udział bierze wiele zastępów.

Struktura numeracji XXX[z]YY

Gdzie:

  • XXX (prefiks) oznacza jednostkę organizacyjną, z której pochodzi pojazd.
  • [z] (infiks) to oznaczenie województwa.
  • YY (sufiks) oznacza rodzaj pojazdu według poniżej zamieszczonej listy.

Kody sufiksu YY: Rodzaje pojazdów

Lista została opracowana na podstawie zdjęć pojazdów ratowniczych i innych ogólnodostępnych materiałów.

Kod YY Rodzaj pojazdu
20lekki gaśniczy
21pierwszy wyjazdowy
22średni gaśniczy
23średni gaśniczy
24średni gaśniczy
26ciężki gaśniczy
27ciężki gaśniczy
28ciężki gaśniczy
29ciężki gaśniczy
30ciężki gaśniczy
31ciężki gaśniczy
32ciężki gaśniczy
33ciężki gaśniczy
34ciężki gaśniczy
35pierwszy proszkowy
36proszkowy
37proszkowy
38cysterna wodna
39cysterna wodna
40ratownictwa drogowego
41ratownictwa drogowego
42ratownictwa drogowego
43ratownictwa technicznego
44ratownictwa technicznego
45ratownictwa technicznego
46samochód oświetleniowy
47samochód oświetleniowy
48samochód dźwig
49ciężki ratownictwa drogowego
50przeciw gazowo-dymowy
51autodrabina
52autodrabina
53autopodnośnik
54autopodnośnik
55mikrobus, autobus
56mikrobus, autobus
57mikrobus, autobus
58mikrobus, autobus
59ambulans
60ratownictwo chemiczno-ekologiczne
61ratownictwo chemiczno-ekologiczne
62ratownictwo chemiczno-ekologiczne
63ratownictwo chemiczno-ekologiczne
64ratownictwo chemiczno-ekologiczne
65ratownictwo chemiczno-ekologiczne
71pojazd specjalistycznej grupy
72pojazd specjalistycznej grupy
73pojazd specjalistycznej grupy
74pojazd specjalistycznej grupy
75pojazd specjalistycznej grupy
76pojazd specjalistycznej grupy
77pojazd specjalistycznej grupy
78pojazd specjalistycznej grupy
79pojazd specjalistycznej grupy
80samochód wężowy
81pojazd kwatermistrzowski
82pojazd kwatermistrzowski
83pojazd kwatermistrzowski
84pojazd kwatermistrzowski
85pojazd kwatermistrzowski
86pojazd kwatermistrzowski
87pojazd kwatermistrzowski
88pojazd kwatermistrzowski
89pojazd kwatermistrzowski
90samochód operacyjny
91samochód operacyjny
92samochód operacyjny
98samochód dowodzenia i łączności
99samochód dowodzenia i łączności
A **agregaty
B **butle ciśnieniowe
C **aparaty oddechowe
H **sprzęt hydrauliczny, piły
K **kontenery
Ł **łodzie i pontony
M **motopompy
N **naczepy
P **przyczepy
R **sprzęt medyczno-ratowniczy
W **działka i armatura wodna, węże pożarnicze
Z **zapory, skokochrony, namioty
Schemat wyjaśniający strukturę numeru operacyjnego XXX[z]YY

Aktualności i rozwój floty

Przedmiotem postępowania jest dostawa 19 lekkich samochodów zaopatrzeniowych wyprodukowanych nie wcześniej niż w 2025 roku z silnikiem o mocy minimum 170 KM, automatyczną skrzynią biegów, napędem 4×2. Komenda Wojewódzka PSP w Kielcach, która jest odpowiedzialna za przeprowadzenie przetargu na sfinansowanie zamówienia, posiada 6 mln 460 tys. złotych. Otwarcie ofert pokazało, że jedyną ofertę złożyła firma MAN TRUCK & BUS POLSKA, która wyceniła wykonanie zamówienia na blisko 5 milionów złotych brutto.

Film z okazji 30-lecia Państwowej Straży Pożarnej

tags: #auto #strazackie #slkw