Członkowie Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP), którzy biorą bezpośredni udział w działaniach ratowniczych, podlegają obowiązkowym, bezpłatnym badaniom lekarskim oraz - w określonych przypadkach - badaniom psychologicznym. Procedury te mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa zarówno samym strażakom, jak i osobom, którym niosą pomoc.
Podstawy prawne i organizacja badań
Zakres oraz częstotliwość badań określają aktualne przepisy, w tym:
- Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych.
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 11 kwietnia 2022 r. w sprawie przeprowadzania okresowych badań lekarskich strażaka ratownika OSP oraz badań lekarskich kandydata na strażaka ratownika OSP.
Badania przeprowadza się na podstawie skierowania wydanego przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, właściwego ze względu na siedzibę jednostki OSP. Skierowanie jest wydawane strażakowi nie później niż 30 dni przed wyznaczonym terminem kolejnych badań.
Zakres badań lekarskich
Okresowe badania lekarskie strażaka ratownika oraz badania kandydata obejmują szczegółową ocenę stanu zdrowia, w tym:
- Układu krążenia i układu oddechowego (w tym spirometria, umożliwiająca pracę w sprzęcie ochrony dróg oddechowych).
- Układu nerwowego i narządu równowagi.
- Narządu wzroku (ostrość widzenia, rozpoznawanie barw, widzenie przestrzenne i pole widzenia).
- Słuchu (badanie akumetryczne).
Lekarz przeprowadzający badanie może poszerzyć jego zakres o dodatkowe konsultacje specjalistyczne (np. neurologiczne, okulistyczne, dermatologiczne) lub badania dodatkowe (EKG, morfologia krwi, lipidogram, próby wątrobowe), jeśli uzna to za niezbędne dla prawidłowej oceny stanu zdrowia.
Badania psychologiczne w OSP
Badania psychologiczne są kluczowe w przypadku strażaków pełniących funkcję kierowców pojazdów uprzywilejowanych. Działania ratownicze często wiążą się z pracą na wysokości powyżej 3 metrów oraz ekspozycją na sytuacje traumatyczne, co wymaga wyjątkowo dobrej kondycji psychicznej.
Przebieg badania psychologicznego
Badanie psychologiczne obejmuje:
- Wywiad i obserwację psychologiczną.
- Analizę testów określających cechy osobowości i temperamentu.
- Badania sprawności intelektualnej oraz funkcji psychomotorycznych (czas reakcji, koordynacja wzrokowo-ruchowa, decyzyjność).
W przypadku strażaków uczestniczących w zdarzeniach traumatycznych stosowana jest również procedura psychologicznego odreagowania. Jest to interwencja przeprowadzana zazwyczaj od 24 do 72 godzin po zdarzeniu, której celem jest minimalizacja ryzyka wystąpienia zespołu stresu pourazowego (PTSD).
SIGMA SYSTEM (PL) Test szybkości i adekwatności reakcji
Ważne informacje dla badanych
Na badania należy zgłosić się z dokumentem tożsamości. Przeciwwskazaniami do przystąpienia do testów są: niewyspanie, bycie pod wpływem alkoholu lub środków odurzających oraz silny stres niezwiązany z sytuacją badania. W przypadku badań kontrolnych po zwolnieniu lekarskim trwającym dłużej niż 30 dni, pacjent powinien przedstawić dokumentację medyczną dotyczącą przebytego leczenia.
Pamiętaj: Każdy pacjent ma prawo do pełnej informacji o swoim stanie zdrowia oraz do uzyskania kserokopii dokumentacji medycznej zgodnie z Ustawą o prawach pacjenta.
tags: #badania #psychologiczne #osp