Ochotnicze Straże Pożarne (OSP) odgrywają kluczową rolę w systemie bezpieczeństwa publicznego, niosąc pomoc w szerokim zakresie zdarzeń, w tym wypadków drogowych. W odpowiedzi na rosnące wymagania operacyjne i prawne, a także w celu podniesienia poziomu bezpieczeństwa zarówno ratowników, jak i uczestników ruchu drogowego, wprowadzane są specjalistyczne programy szkoleniowe.

Programy Szkoleniowe dla Ochotniczych Straży Pożarnych
Pionierskie Centrum w Katowicach
Program szkoleń dla druhen i druhów ochotniczych straży pożarnych przygotowano w Krajowym Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego - poinformowały władze woj. śląskiego. Konferencja prasowa, która oficjalnie otworzyła projekt, odbyła się w Krajowym Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego - obiekcie uznawanym za jedno z najnowocześniejszych centrów szkoleniowych w Polsce i w tej części Europy.
W Katowicach zainaugurowano pilotażowy program szkoleń dla druhen i druhów Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu województwa śląskiego. Chodzi o infrastrukturę otwartego wiosną 2024 r. Krajowego Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego - pierwszej takiej jednostki w kraju. Dla jej potrzeb zaadaptowano jeden z obiektów katowickiego WORD-u przy ul. Francuskiej 78. "Dysponujemy ogromnym potencjałem w postaci znakomitego sprzętu, jaki ma na wyposażeniu wojewódzki ośrodek ruchu drogowego (WORD). Możemy poprzez szkolenia rozszerzać jego zastosowanie dla kolejnych służb mundurowych.
Rola OSP w Systemie Bezpieczeństwa
Inicjatywa ma charakter systemowy i wpisuje się w długofalowe działania na rzecz wzmacniania bezpieczeństwa publicznego oraz odporności społecznej regionu. OSP jako kluczowy element systemu bezpieczeństwa w regionie. Ochotnicze Straże Pożarne odgrywają na Śląsku szczególną rolę. W województwie funkcjonuje ponad 900 jednostek OSP, które - obok Państwowej Straży Pożarnej - stanowią istotne ogniwo systemu reagowania kryzysowego. Zakres ich działań od lat wykracza poza gaszenie pożarów i obejmuje m.in. ratownictwo drogowe, zabezpieczanie zdarzeń masowych oraz wsparcie lokalnych społeczności w sytuacjach nadzwyczajnych.
Nowy program szkoleniowy ma na celu podniesienie poziomu profesjonalizacji OSP w śląskim, odpowiadając na rosnące wymagania operacyjne i prawne, z jakimi mierzą się druhowie w codziennej służbie.
Cele i Zakres Szkoleń
Głównym założeniem projektu jest podniesienie kompetencji praktycznych oraz formalnych strażaków ochotników, a także zwiększenie bezpieczeństwa zarówno ratowników, jak i uczestników ruchu drogowego. Program koncentruje się na dwóch kluczowych obszarach:
Doskonalenie Techniki Jazdy
Szkolenia obejmują naukę prowadzenia ciężkich wozów bojowych w warunkach skrajnie trudnych - na nawierzchniach błotnistych, piaszczystych i oblodzonych, a także podczas przejazdów przez wodę. Tego typu umiejętności mają istotne znaczenie w sytuacjach wymagających szybkiego i bezpiecznego dotarcia na miejsce zdarzenia.
Kierowanie Ruchem Drogowym
Drugi filar programu dotyczy przygotowania druhów OSP do zgodnego z obowiązującymi przepisami zabezpieczania miejsc wypadków oraz imprez masowych, takich jak wydarzenia religijne czy patriotyczne. Szkolenie ma umożliwić zdobycie wiedzy i uprawnień niezbędnych do sprawnego i legalnego kierowania ruchem.
W Włocławku odbyło się niezwykle ważne spotkanie, podczas którego podkomisarz Izabela Koperska z miejscowej policji, pełniąca funkcję kierownika ogniwa ruchu drogowego, przeprowadziła szkolenie dla lokalnych strażaków oraz ich potencjalnych następców z Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP). Tematem przewodnim było bezpieczeństwo w ruchu drogowym oraz w trakcie działań ratowniczych. W trakcie szkolenia podkomisarz Koperska skupiła się na omówieniu najnowszych zmian w przepisach ruchu drogowego. Uczestnicy dowiedzieli się, jak ważne jest prawidłowe zabezpieczanie miejsca wypadku oraz jak skutecznie kierować ruchem, gdy sytuacja tego wymaga.
Policjanci Wydziału Ruchu Drogowego opatowskiej jednostki w minioną sobotę przeprowadzili szkolenie dla druhów Ochotniczych Straży Pożarnych z zakresu kierowania ruchem drogowym. Celem przedsięwzięcia było podniesienie poziomu bezpieczeństwa podczas działań ratowniczych. Funkcjonariusze Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w Opatowie w minioną sobotę przeprowadzili szkolenie dla druhów z Ochotniczych Straży Pożarnych, dotyczące zasad kierowania ruchem drogowym. Podczas zajęć omówiono podstawy prawne regulujące możliwość kierowania ruchem przez strażaków OSP, a także praktyczne aspekty związane z zabezpieczaniem miejsc zdarzeń drogowych. Policjanci zwrócili szczególną uwagę na prawidłowe wydawanie poleceń uczestnikom ruchu, stosowanie sygnałów i znaków oraz zapewnienie bezpieczeństwa zarówno osobom kierującym ruchem, jak i pozostałym użytkownikom dróg. Tego typu działania są niezwykle istotne, ponieważ strażacy ochotnicy bardzo często jako pierwsi docierają na miejsce zdarzeń i wspierają służby w zabezpieczeniu terenu.
Metodyka i Infrastruktura Szkoleniowa
Pilotaż realizowany w Katowicach opiera się na zaawansowanych rozwiązaniach technologicznych oraz sprawdzonej metodyce szkoleniowej. Proces kształcenia został zaplanowany jako wieloetapowy:
- Symulatory jazdy - uczestnicy rozpoczynają szkolenie od pracy na nowoczesnych symulatorach wozów uprzywilejowanych, co pozwala na bezpieczne przećwiczenie reakcji w sytuacjach krytycznych.
- Place manewrowe i poligony - kolejnym etapem są zajęcia praktyczne w terenie, na specjalnie przygotowanych nawierzchniach imitujących realne zagrożenia drogowe.
- Proces ciągły - ze względu na naturalną rotację kadr w OSP, szkolenia mają mieć charakter stały i wieloletni, obejmując kolejne roczniki druhów.
Takie podejście ma umożliwić systematyczne podnoszenie kompetencji OSP w śląskim, bez jednorazowego, krótkotrwałego efektu.

Współpraca Instytucjonalna i Znaczenie Projektu
Program jest efektem współpracy samorządu województwa śląskiego z Ministerstwem Edukacji Narodowej, Kancelarią Prezesa Rady Ministrów oraz Państwową Strażą Pożarną. Podczas konferencji prasowej podkreślano, że inicjatywa stanowi rozwinięcie wcześniejszych projektów szkoleniowych, m.in. realizowanych dla żołnierzy Wojsk Obrony Terytorialnej.
- To właśnie współdziałanie pomiędzy służbami, instytucjami i ludźmi odpowiedzialnymi za różne obszary funkcjonowania państwa jest dziś niezbędne do wzmacniania odporności oraz budowania spójnej wspólnoty wokół obrony cywilnej i bezpieczeństwa ludności. Kilka miesięcy temu, w tym samym miejscu, realizowaliśmy szkolenia dla żołnierzy Wojsk Obrony Terytorialnej. Wówczas, zamiast wozów strażackich, na poligonie pojawiły się wozy bojowe, a efektem projektu było przeszkolenie około 500 żołnierzy z technik jazdy w trudnych warunkach oraz zasad kierowania ruchem. Dziś rozpoczynamy nowy etap, skierowany do druhów Ochotniczych Straży Pożarnych. Krajowe Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego to ośrodek unikalny w skali kraju, wyposażony w nowoczesne symulatory i infrastrukturę szkoleniową, które pozwalają przekazywać praktyczne umiejętności prowadzenia ciężkich wozów bojowych oraz bezpiecznego działania w wymagających warunkach - powiedział marszałek województwa śląskiego Wojciech Saługa.
W wydarzeniu uczestniczyli również przedstawiciele administracji rządowej i służb mundurowych, w tym Jakub Stefaniak - sekretarz stanu w KPRM, Grzegorz Boski - wicemarszałek województwa śląskiego oraz Zbigniew Dyk - zastępca komendanta wojewódzkiego PSP.
- Dzisiejsze spotkanie jest dobrym przykładem tego, że hasło »Śląskie - pozytywna energia« można równie trafnie odnieść do współpracy. Wspólnie z marszałkiem województwa oraz kierownictwem ośrodka rozmawialiśmy o tym, w jaki sposób wzmocnić bezpieczeństwo druhen i druhów Ochotniczych Straży Pożarnych, tak aby mogli realizować swoje zadania w oparciu o jasne regulacje, odpowiednią wiedzę i konkretne kompetencje. Odpowiedzią na te potrzeby są szkolenia z zakresu ruchu drogowego oraz zajęcia prowadzone na najnowocześniejszych w Polsce symulatorach wozów uprzywilejowanych, dostępnych tutaj w Katowicach.
Ochotnicze Straże Pożarne w województwie śląskim to dziś ponad 900 jednostek i tysiące druhen oraz druhów, którzy przez całą dobę, siedem dni w tygodniu, pozostają w gotowości do niesienia pomocy mieszkańcom regionu. Zakres ich działań systematycznie się poszerza i obejmuje nie tylko pożary, ale także skutki klęsk ekologicznych oraz zdarzenia drogowe, co dodatkowo podkreśla znaczenie dobrze przygotowanych i nowocześnie szkolonych kadr - powiedział minister Henryk Kiepura.
Ważne Aspekty Bezpieczeństwa w Działaniach OSP
Bezpieczeństwo na Miejscu Zdarzenia Drogowego
Podczas szkolenia zwrócono szczególną uwagę na niebezpieczne zachowania uczestników ruchu drogowego, które mogą prowadzić do tragicznych konsekwencji. Podkreślono, jak istotne jest właściwe oznaczanie miejsca zdarzenia, co niejednokrotnie może zapobiec dodatkowym kolizjom. Kiedy dochodzi do wypadku, świadkowie mają kluczową rolę do odegrania. Przypomniano, że każdy z nas ma obowiązek natychmiastowego powiadomienia służb ratunkowych, dzwoniąc pod numer 112. Oprócz tego, istotne jest udzielenie pierwszej pomocy poszkodowanym, jeśli tylko posiadamy odpowiednie umiejętności.
Ogólne Zasady Bezpieczeństwa w Remizie i podczas Akcji
Prowadzenie akcji ratowniczych przy jak najmniejszym narażeniu jej uczestników stanowi najtrudniejszą dziedzinę bezpieczeństwa i higieny pracy w pożarnictwie. Od momentu ogłoszenia alarmu do wyjazdu samochodu pożarniczego ze strażnicy (remizy), mogą się zdarzyć niebezpieczne wypadki spowodowane często zaniedbaniem lub lekceważeniem przepisów.
- Teren wokół strażnicy, a szczególnie przy bramach wyjazdowych, wejściach powinien być utwardzony, równy i niezatarasowany.
- Nie należy w żadnym wypadku ustawiać się przed lub za samochodem pożarniczym lub innym środkiem transportowym.
- Odzież ochronna oraz uzbrojenie osobiste (środki ochrony indywidualnej) powinny znajdować się w ustalonych miejscach, np.
- Dowódca pierwszej roty odpowiedzialny jest za właściwe zachowanie się strażaków w kabinie załogi.
- W przypadku braku ubrań żaroodpornych należy stosować asekuracyjne prądy wodne (mgłowe, kropliste).
- Ustalony system łączności zapewniający komunikację pomiędzy uczestnikami rozpoznania, jak również z asekurację zewnętrzną, jest kluczowy.
- W pomieszczeniach zagrożonych wybuchem bezwzględnie należy stosować sprzęt w wykonaniu Ex (np.
- Unikać prowadzenia linii wężowych w sposób utrudniający poruszanie się po drogach, dojściach do stanowisk gaśniczych.
- Stojaki i klucze hydrantowe należy oznakować ukośnymi biało - czerwonymi pasami.
- Gdy nie występuje bezpośrednie oddziaływanie temperatury, dymu drabinę należy opierać tak, aby co najmniej dwa szczeble wystawały ponad krawędź, np.
- Wszystkie przedmioty i materiały uniemożliwiające wejście, np.
- Gdy sytuacja nie pozwala na zwłokę ze względu na konieczność ratowania ludzi albo możliwość gwałtownego rozprzestrzeniania się pożaru, a stężanie dymów, gazów jest nieznaczne, dopuszcza się wprowadzenie do pomieszczeń zadymionych osób niezabezpieczonych izolacyjnym sprzętem ochrony dróg oddechowych.
- Urządzeń elektrycznych, instalacji nie wolno dotykać, usuwać, zrywać.
Śląsk jako Wzór dla Innych Regionów
Pilotażowy program szkoleń dla OSP w województwie śląskim stawia region w roli pioniera w zakresie systemowego podejścia do profesjonalizacji ochotniczych służb ratunkowych.
tags: #bezpieczni #w #ruchu #drogowym #osp