Rola polityków w systemie ochrony przeciwpożarowej często wiąże się z nadzorem resortowym, wsparciem legislacyjnym i finansowym, a także uczestnictwem w uroczystościach. Mariusz Błaszczak, piastując stanowiska Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) oraz Ministra Obrony Narodowej (MON), wielokrotnie angażował się w sprawy związane ze strażą pożarną, co niekiedy wiązało się również z publicznymi dyskusjami.
Odznaka „Zasłużony dla Ochrony Przeciwpożarowej”
Ustanowienie i zasady nadawania
Odznaka „Zasłużony dla Ochrony Przeciwpożarowej” jest polskim odznaczeniem resortowym, nadawanym przez Ministra Spraw Wewnętrznych. Została ustanowiona w 1997 roku jako odznaczenie za ratowanie życia i ochronę mienia. Odznaka nadawana jest w trzech stopniach: złotym, srebrnym i brązowym. Rozporządzenie z 1997 roku określało, że odznaka jest nadawana w szczególności za wykazanie wyjątkowej ofiarności i odwagi w bezpośrednich działaniach ratowniczych w czasie pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia oraz za długoletnią ofiarną służbę lub działalność społeczną na rzecz ochrony przeciwpożarowej. Odznakę nadaje Minister Spraw Wewnętrznych na wniosek Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej.
Kontrowersje wokół nadania odznaki Mariuszowi Błaszczakowi
W Dzienniku Urzędowym MSWiA opublikowano postanowienie ministra spraw wewnętrznych i administracji (datowane na 29 maja) o nadaniu Mariuszowi Błaszczakowi złotej odznaki „Zasłużony dla Ochrony Przeciwpożarowej” za długoletnią ofiarną służbę, pracę zawodową lub działalność społeczną na rzecz ochrony przeciwpożarowej. Dokument podpisał "Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji: z up. J. Zieliński". Polsat News zwrócił się do MSWiA z pytaniem, czy Mariusz Błaszczak przyznał sobie nagrodę. Dzień później w Dzienniku Urzędowym opublikowano kolejne postanowienie, tym razem uchylające decyzję o nadaniu odznaki Błaszczakowi. Ten dokument, podobnie jak poprzedni, z upoważnienia ministra podpisał wiceszef MSWiA Jarosław Zieliński.
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) w odpowiedzi na te doniesienia zaznaczyło, że "Minister Mariusz Błaszczak nie przyznał sobie odznaki „Zasłużony dla Ochrony Przeciwpożarowej”". Poinformowano również, że Postanowienie nr 11/OP/2017 zostało uchylone.
Udział w uroczystościach i wsparcie straży pożarnej
Obchody Dnia Strażaka i program modernizacji
Zwracając się do strażaków w Międzynarodowym Dniu Strażaka, szef MSWiA Mariusz Błaszczak podkreślił, że ryzykując własne zdrowie i życie są gotowi nieść pomoc tym, którzy jej potrzebują. Zwrócił uwagę, że straż pożarna od lat jest liderem w rankingach zaufania, co "nie bierze się znikąd". Minister przypomniał, że rząd realizuje program modernizacji służb mundurowych na lata 2017-2020. Zakłada on, że do końca 2020 roku do czterech służb podległych MSWiA trafi ponad 9 miliardów złotych.
Uroczystości w Białymstoku
Główne uroczystości związane ze strażą pożarną, poprzedzone nabożeństwem w prawosławnej Katedrze p.w. Św. Mikołaja oraz Mszą Świętą w intencji strażaków w Katedrze p.w. Wniebowzięcia NMP, odbyły się na placu przy pomniku Józefa Piłsudskiego w Białymstoku. W uroczystości wzięli udział między innymi: Jarosław Zieliński wiceminister spraw wewnętrznych i administracji, generał brygadier Leszek Suski komendant główny Państwowej Straży Pożarnej, Bohdan Paszkowski wojewoda podlaski, liczni przedstawiciele władz, instytucji i podmiotów szczebla wojewódzkiego, jak również przedstawiciele nadleśnictw z terenu RDLP w Białymstoku. Uroczystość uświetniła młodzieżowa orkiestra dęta z Suchowoli, Podlaska Kompania Honorowa PSP oraz liczne poczty sztandarowe, a także prezentacja sprzętu ratowniczego zarówno historycznego, jak również będącego obecnie w dyspozycji jednostek PSP naszego regionu.
W trakcie uroczystego apelu, ponad 140 strażaków z terenu województwa podlaskiego zostało wyróżnionych medalami, odznaczeniami, awansami na wyższe stopnie służbowe oraz nagrodami. Odznaczenia z rąk wiceministra spraw wewnętrznych i administracji Jarosława Zielińskiego otrzymały również osoby spoza Straży Pożarnej, które szczególnie zasłużyły się dla ochrony przeciwpożarowej. Jedną z odznaczonych osób był Andrzej Józef Nowak, Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku.
Wyróżnienia po Szczycie NATO i Światowych Dniach Młodzieży
W dniu 3 września 2016 roku w Legionowie odbyły się uroczystości z udziałem prezydenta Andrzeja Dudy oraz ministra Mariusza Błaszczaka, a także szefów służb zaangażowanych w zabezpieczenie szczytu NATO i Światowych Dni Młodzieży. Ponad 300 funkcjonariuszy Policji, Straży Pożarnej, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu oraz strażaków-ochotników otrzymało od ministra Mariusza Błaszczaka listy gratulacyjne. Podczas uroczystości Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji reprezentował Kierownik Instytutu, insp. Andrzej Borowiak.
Wkład Mariusza Błaszczaka w rozwój Wojskowych Straży Pożarnych
Przekazanie nowego sprzętu i rola WSP
Mariusz Błaszczak, jako szef Ministerstwa Obrony Narodowej (MON), podkreślił, że aby Wojsko Polskie wypełniało swoje zadania, musi być wyposażone w nowoczesny sprzęt. W związku z tym przekazał 24 wozy wojskowej straży pożarnej, w tym kluczyki do średnich i ciężkich pojazdów dla jednostek WSP na lotniskach i poligonach. Szef MON zaznaczył, że Wojskowa Straż Pożarna (WSP) częściowo wchodzi w skład krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego.
W polskim wojsku działa 91 straży pożarnych, w których służy 2,5 tysiąca strażaków. Rocznie przeprowadzają oni około 80 tysięcy operacji na terenie jednostek wojskowych i 2,5 tysiąca poza nimi. Umowę na zakup 24 wozów, w tym 10 lekkich samochodów ratowniczo-gaśniczych, ośmiu średnich i sześciu ciężkich trzy- i czteroosiowych pojazdów dla lotnisk, poligonów i baz, zawarła w maju 2018 roku 3. Regionalna Baza Logistyczna.
Szef Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej pułkownik Andrzej Nawrocki zaznaczył, że wybór obdarowanych nowymi wozami jednostek wiąże się z planami rozwoju sił zbrojnych. Jedną z jednostek, do których trafił nowy sprzęt, jest wojskowa straż pożarna Ośrodka Szkolenia Poligonowego Wojsk Lądowych w Żaganiu. Jej zadania to zabezpieczenie strzelań oraz gaszenie pożarów lasów powstałych wskutek strzelań. Komendant tej straży st. chor. sztab Wojciech Graczyk i dowódca zastępu plut. Prygiel podkreślili, że pojazd, który dostali, to ciężki wóz gaśniczy z napędem 6x6, ze zbiornikiem na wodę o pojemności ponad 10 tysięcy litrów wody i tysiąca litrów środka pianotwórczego. Dodali, że wóz dobrze spisuje się w terenie i jest łatwy w prowadzeniu.
Kluczowe działania ratownicze z udziałem służb
Katastrofa budowlana w Świebodzicach
W katastrofie budowlanej w Świebodzicach 8 kwietnia całkowicie zawalił się przedwojenny budynek, w którym mieszkało sześć rodzin. Pod gruzami zginęło sześć osób, w tym dwoje dzieci, a cztery osoby zostały ranne. Akcję ratunkową prowadzono niemal dobę, brało w niej udział 229 ratowników. Ostatnią ofiarę wydobyto spod gruzów kamienicy po 12 godzinach akcji.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej nadbryg. Leszek Suski opisał akcję w Świebodzicach jako bardzo ciężką i jedną z największych w ostatnich latach prowadzonych na Dolnym Śląsku. Podkreślił, że część osób z kamienicy udało się uratować, ale części niestety nie. Dolnośląski komendant wojewódzki PSP st. bryg. Adam Konieczny, dziękując za wyróżnienia, podkreślił, że akcja wymagała działań przez 24 godziny. Komendant podkreślił zasługi strażaków ze Świebodzic, którzy byli pierwsi na miejscu zawalenia kamienicy, pracującego na co dzień w straży pożarnej lekarza, który akurat dyżurował w pogotowiu ratunkowym w tym mieście, a także funkcjonariuszy z grup poszukiwawczo-ratowniczych i ratownictwa wysokościowego. Stwierdził, że w akcji było szereg pozytywnych działań pokazujących, że system bardzo dobrze działa, a także, że mieli wiele szczęścia. Strażacy przysięgają ratować życie, zdrowie, mienie, uczą się i doskonalą w tym kierunku, aby pomagać bliźnim.
Akcja ratownicza po wypadku myśliwca MiG-29
W połowie grudnia 2017 roku podchodzący do lądowania w 23. Bazie Lotnictwa Taktycznego w Mińsku Mazowieckim myśliwiec MiG-29 rozbił się w okolicach Kałuszyna na Mazowszu. Samolot pilotował jeden, 28-letni pilot; startował z tego samego lotniska, na którym miał wylądować. W poszukiwaniach pilota udział brało co najmniej 200 osób: Żandarmeria Wojskowa, a także policja, straż pożarna i leśnicy. Pilot został odnaleziony po około dwóch godzinach i przewieziony do Wojskowego Instytutu Medycznego przy ul. Szaserów w Warszawie.
Resort Obrony Narodowej podkreślił, że strażacy z Sinołęki jako pierwsi dotarli na miejsce wypadku myśliwca MiG-29, a także - razem z policjantami - odnaleźli pilota i udzielili mu pomocy medycznej. Okoliczności zdarzenia badał Wydział do Spraw Wojskowych Prokuratury Okręgowej w Warszawie, który w grudniu 2017 roku wszczął śledztwo w sprawie sprowadzenia katastrofy w ruchu powietrznym w związku z katastrofą samolotu MiG-29.