Niniejsza artykuł przedstawia dwa odrębne, lecz istotne epizody związane z historią piwowarstwa w Polsce: rozwój i działalność współczesnego Browaru Jabłonowo oraz historyczny pożar warszawskiego browaru, który odegrał kluczową rolę jako sygnał do wybuchu Powstania Listopadowego.
Historia Browaru Jabłonowo
Początki i Założyciele
Browar Jabłonowo został założony w 1992 roku, z siedzibą we wsi Jabłonowo (gmina Lesznowola, woj. mazowieckie). Przedsięwzięcie to było wynikiem współpracy trzech wspólników: Leona i Huberta Buksowiczów oraz Włodzimierza Parola. Browar powstał na terenie dawnej przędzalni w Jabłonowie.
W okresie transformacji ustrojowej, burzliwych przemian ekonomicznych i społecznych, założyciele, chcąc sprostać nowym wyzwaniom i zaostrzonej konkurencji, podjęli decyzję o zainwestowaniu wszystkich dotychczas zaoszczędzonych środków w branżę piwną. Była to decyzja odważna i ryzykowna, gdyż żaden ze wspólników nie posiadał w tym czasie odpowiedniej wiedzy technologicznej ani doświadczenia piwowarskiego. Jednakże, dzięki uporowi, szkoleniom, a także życzliwości spotkanych na swej drodze ludzi, firma przetrwała najtrudniejszy okres pierwszych dwóch lat od założenia.
Rozwój i Innowacje
Początkowo Browar Jabłonowo produkował wyłącznie na rynek lokalny. Szybko jednak okazało się, że dla uzyskania wysokiej jakości produktów niezbędne są inwestycje w wydajne i nowoczesne urządzenia produkcyjne. Aby wygenerować niezbędne do ich zakupu środki, należało osiągnąć znacznie większą niż pierwotnie zakładano produkcję. Już w pierwszym roku istnienia zweryfikowano pierwotne założenia i konsekwentnie rok po roku zwiększano produkcję, jednocześnie unowocześniając i rozbudowując park maszynowy.
Browar Jabłonowo, jako jeden z pierwszych zakładów piwowarskich w Polsce, wprowadził piwo w puszkach aluminiowych, a także nastawił się na produkcję piwa mocnego oraz piw aromatyzowanych. W 2002 roku, jako pierwszy browar w Polsce, uruchomił linię do nalewu piwa do plastikowych, jednorazowych butelek PET i jest obecnie jednym z największych krajowych producentów piwa w tego typu opakowaniach[1]. Przez kilka lat Browar Jabłonowo był również rozlewnią piwa w puszkach dla większych od niego zakładów piwowarskich.
Tradycje Rodzinne
Niebanalnym czynnikiem stale motywującym wewnętrznie założycieli Browaru Jabłonowo był fakt istniejących rodzinnych tradycji piwowarskich. Przodkowie właścicieli, Roch i Jakub Zawadzcy, w XIX wieku posiadali znane browary na Warszawskim Powiślu, co stanowiło inspirację dla kontynuowania piwowarskiego dziedzictwa.
Historyczny Pożar Browaru w Warszawie (Sygnał Powstania Listopadowego)
Kontekst i Lokalizacja
W historii Polski, pewien nieistniejący już browar w Warszawie odegrał symboliczną rolę w dramatycznych wydarzeniach Powstania Listopadowego. Browar ten znajdował się na terenie dawnej jurydyki Solec w Warszawie. Według oznaczeń z 1830 roku, jak informuje Fundacja Dziedzictwa Kulturowego, mieścił się on na działce przy ulicy Czerniakowskiej pod numerem hipotecznym 3001.
Obecnie przez tę działkę przebiega północno-zachodnia estakada Trasy Łazienkowskiej przy węźle z Wisłostradą. Ulica Czerniakowska na tym odcinku dziś nie istnieje. Ta część Solca od czasu Powstania Listopadowego była wielokrotnie przekształcana. Wiadomo na przykład, że od 1865 roku na działce, gdzie wcześniej stał browar, mieszkała wraz z mężem siostra Fryderyka Chopina, Izabela Barcińska. Ten budynek również obecnie nie istnieje.
Jak zauważa dr Michał Laszczkowski, prezes Fundacji Dziedzictwa Kulturowego, najstarsze budynki w okolicy pochodzą dopiero z XX wieku, a przebiegająca przez działkę estakada powoduje, że trudno wyobrazić sobie, jak ważne historyczne wydarzenia miały tutaj miejsce.
Przebieg Wydarzeń
Browar ten został podpalony w nocy z 29 na 30 listopada 1830 roku o godzinie 17:30 przez konspiratorów pod dowództwem podchorążego Wiktora Tylskiego z 6 Pułku Piechoty Liniowej, który należał do sprzysiężenia Piotra Wysockiego. Podpalenie browaru miało być sygnałem do wybuchu Powstania Listopadowego w południowej części miasta. W północnej części Warszawy sygnałem miało być podpalenie kręgielni i domu Małgorzaty Zaleskiej przy ul. Dzikiej 2236B (co odpowiada w przybliżeniu obecnemu adresowi Nowolipki 6).
X Noc Listopadowa - zdobycie Arsenału Warszawskiego
Postać Wiktora Tylskiego
Wiktor Tylski brał czynny udział w dalszych walkach powstańczych. Po bitwie pod Ostrołęką został awansowany na porucznika i odznaczony Złotym Krzyżem Virtuti Militari. Po upadku powstania udał się na emigrację do Francji. Ostatnia wzmianka o nim pochodzi z 1838 roku.
Upamiętnienie
Podpalenie browaru jest opisywane w pamiętnikach powstańców, m.in. Seweryna Goszczyńskiego i Maurycego Mochnackiego. Zostało ono również uwiecznione na dwóch obrazach Wojciecha Kossaka: „Noc listopadowa” i „Starcie belwederczyków z kirasjerami rosyjskimi na moście w Łazienkach”. W wizji artystycznej Kossaka miejsce potyczki rozświetla łuna pożaru browaru. Z inicjatywy Fundacji Dziedzictwa Kulturowego, w 190. rocznicę tych wydarzeń, zostanie odsłonięta tablica pamiątkowa.
Źródła
- [1] Leszek Rum: Ilustrowany leksykon piwa. Poznań: Wydawnictwo Kurpisz, 2005, s. 143.
- Manufaktura Piwna. Aleksander Strojny: Browary w Polsce. Warszawa: Hachette Polska, 2009.