Historia budynku remizy w Łęgu Probostwie jest ściśle związana z rozwojem Ochotniczej Straży Pożarnej w tej miejscowości, a także z innymi ważnymi dla społeczności funkcjami, jakie pełnił na przestrzeni lat. Od początków istnienia straży pożarnej, po modernizacje i rozbudowy, budynek remizy był świadkiem wielu lokalnych wydarzeń i służył mieszkańcom w różnych rolach.
Początki straży pożarnej i pierwsza remiza
Według oficjalnych zapisów Ochotnicza Straż Pożarna Bieruń Nowy powstała w 1925 roku. Jednak z przekazów ustnych można przypuszczać, że już przed tą datą w majątku Solec-Porąbek działało pogotowie przeciwpożarowe. Pierwszą remizą była szopa dobudowana do budynku przy obecnej ulicy Wawelskiej 45. Na parterze tego budynku mieścił się Urząd Gminy i Urząd Okręgowy. Oprócz sprzętu i sikawki, w szopie był przechowywany karawan pogrzebowy.
Budowa nowej remizy i rozwój jednostki
W 1933 roku Rada Gminy Bierunia Nowego nieodpłatnie przydzieliła teren pod budowę remizy przy obecnej ul. Remizowej 19. W marcu 1935 roku strażacy brali udział w gaszeniu masowego pożaru w dzielnicy Bierunia Nowego - Zabrzegu. Wówczas mieszkańcy mogli docenić, co znaczy dobrze zorganizowana, wyszkolona i wyposażona Ochotnicza Straż Pożarna. 28 lutego 1935 roku przy OSP powstał oddział żeński.
Okres okupacji i powojennej odbudowy
W czasie okupacji hitlerowskiej w latach 1939-1945 OSP była kierowana jednoosobowo przez komendanta (Brandmeistra) i podlegała policji. Ze względu na brak mężczyzn, którzy zostali powołani do wojska, utworzono przymusową OSP z młodzieży powyżej 14 lat. W czasie działań wojennych, w styczniu 1945 roku, budynek remizy uległ częściowemu zniszczeniu, a sprzęt został wywieziony i rozkradziony. 26 kwietnia 1945 roku powołano OSP na nowo do życia. Budynek wyremontowano, a sprzęt skompletowano. Motopompę i wózek na sprzęt naprawiono z części zakupionych z demobilu.
Remonty i rozbudowy
W latach sześćdziesiątych budynek remizy został wyremontowany na koszt gminy. W latach 1984-1986 wybudowano nowe garaże oraz wyremontowano pozostałą część budynku remizy, którą wyposażono w instalację sanitarną oraz centralne ogrzewanie. Prace te były finansowane przez Urząd Miasta Tychy oraz z czynów społecznych członków OSP i społeczeństwa Bierunia Nowego. Budowa została szczęśliwie zakończona po usamodzielnieniu się Gminy Bieruń, przy finansowym wsparciu Urzędu Miejskiego w Bieruniu. Oficjalne otwarcie świetlicy środowiskowej nastąpiło we wrześniu 1992 roku - w nowej sali odbyła się wówczas uroczysta sesja Rady Miejskiej. Wrzesień 1998 roku to otwarcie nowego Ośrodka Kultury z biblioteką i remizą OSP.
Działalność OSP w Łęgu Probostwie
Rok 1992 był bardzo pracowity dla strażaków OSP Bieruń Nowy. Od wiosny do jesieni prawie każdego dnia byli wzywani do akcji gaśniczych, takich jak pożary lasów i łąk. Brali też udział w akcjach gaśniczych w Olkuszu czy Kuźni Raciborskiej. Tego samego roku gmina doposażyła jednostkę w nowy sprzęt.
Powodzie i włączenie do KSRG
W lipcu 1997 roku Bieruń nawiedziła wielka powódź. Przerwany został wał przeciwpowodziowy na rzece Przemszy w Czarnuchowicach. Z dniem 4 września 2001 roku decyzją Komendanta Głównego PSP jednostka OSP Bieruń Nowy została włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). We wrześniu 2005 roku z inicjatywy stowarzyszenia „Porąbek” Ochotnicza Straż Pożarna Bieruń Nowy została wyróżniona tytułem „Zasłużony dla miasta Bierunia”.
II część filmu dokumentalnego - powódź w Bieruniu
Rok 2010 to kolejna wielka powódź w Bieruniu. 17 maja, po obfitych opadach deszczu strażacy zostali zadysponowani do punktu przeciwpowodziowego w celu zabezpieczania zagrożonych gospodarstw i posesji. Sytuacja z minuty na minutę się zmieniała, przyrost wody w lokalnych ciekach i rzekach wzrastał i zaczął zagrażać mieszkańcom. W trakcie działań w Chełmie Małym zastęp, który pracował na punkcie przeciwpowodziowym, otrzymał informację o przerwaniu wału na rzece Gostynce w dzielnicy Kopań. W wyniku tzw. cofki, wody z Wisły i Gostynki zaczęły zalewać dzielnice Kopań, Bijasowice i Bieruń Nowy. W godzinach popołudniowych woda zaczęła przelewać się obok restauracji Degolówka na wschodnią stronę ul. Warszawskiej, zalewając zabudowania w tym rejonie. Zaczęła się też przelewać pod wiaduktem kolejowym na drugą stronę nasypu kolejowego, zalewając częściowo ul. Bohaterów Westerplatte i Skowronków. Po ustąpieniu wody strażacy byli zaangażowani w usuwanie skutków powodzi, w tym wypompowywanie wody z piwnic oraz zagłębień terenu, a także pomoc przy wynoszeniu z zalanych pomieszczeń mebli i sprzętu. W dniach 14 i 15 września 2024 r. jednostka podjęła wiele interwencji związanych z usuwaniem zagrożeń wynikających z silnych i intensywnych opadów deszczu na terenie południowej Polski.
Rozbudowa remizy i nowy sprzęt
W 2012 roku rozpoczęła się rozbudowa remizy strażackiej, dzięki środkom pozyskanym z Gminy Bieruń oraz funduszom Unii Europejskiej. 20 stycznia 2014 roku nastąpiło uroczyste oddanie budynku remizy po rozbudowie. Liczba boksów garażowych zwiększyła się z dwóch do czterech, w tym o jeden przelotowy. Wybudowano nowe szatnie wraz z całym zapleczem socjalnym, prysznice, ubikacje i aneks kuchenny. 25 października do jednostki dotarł nowy ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy na podwoziu Scania P440 XT, z zabudową kompozytowo-aluminiową, zbiornikiem wody 5 tys. litrów, zbiornikiem na środek pianotwórczy 500 litrów, autopompą Ruberg o wydajności 3800 l/min, działkiem wodno-pianowym, masztem oświetleniowym i wyciągarką. Środki na jego zakup (koszt 1,1 mln zł) pochodziły z Gminy Bieruń (550 tys. zł), KSRG (261 tys. zł), NFOŚ/WFOŚ (189 tys. zł) oraz ze środków Marszałka Województwa Śląskiego (100 tys. zł). 28 października 2019 roku na placu przed remizą odbyło się uroczyste przekazanie i poświęcenie pojazdu z udziałem wielu znamienitych gości, w tym Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Bożeny Borys-Szopy oraz Marszałka Województwa Śląskiego Jakuba Chełstowskiego.
100-lecie OSP Łęg Probostwo
8 lipca 2023 roku na terenie przed kościołem parafialnym w Łęgu Probostwie odbył się uroczysty apel poprzedzony Mszą Świętą odprawioną w intencji strażaków Ochotniczej Straży Pożarnej Łęg Probostwo. Podczas uroczystego apelu podniesiono flagę państwową na maszt oraz odegrano hymn państwowy. OSP w Łęgu Probostwie otrzymała nowy sztandar ufundowany przez mieszkańców, a Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza proporzec. W dowód uznania za niesienie bezinteresownej pomocy społeczeństwu, w 100-letnią rocznicę powstania jednostki, ufundowana została tablica pamiątkowa. Jednostkę odznaczono „Złotym Znakiem Związku OSP RP”. Ponadto wyróżniającym się strażakom wręczono odznaczenia oraz wyróżnienia. Zaproszeni goście dziękowali druhom za ich profesjonalizm oraz działalność na rzecz lokalnej społeczności. Zastępca Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego PSP st. bryg. Tomasz Cybul z okazji 100-lecia istnienia jednostki, wręczył Prezesowi OSP Łęg Probostwo pamiątkowy obraz przedstawiający Katedrę św. Michała Archanioła i św. Floriana w Warszawie, nazywaną „Świątynią mazowieckich strażaków”. Opracowanie: bryg.
Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza
Przy OSP Bieruń Nowy działa Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza. Należy do niej młodzież w wieku od 12 roku życia. Swoją pasję do straży pożarnej rozwijają poprzez udział w zbiórkach szkoleniowych, które odbywają się w każdą sobotę. Zapoznają się z podstawami pożarnictwa, poznają sprzęt, uczą się zasad pierwszej pomocy, przygotowują się do turniejów wiedzy pożarniczej oraz zawodów sportowo-pożarniczych. Młodzież angażuje się też w akcje charytatywne, jak „Dzień Dobra” czy „Szlachetna Paczka”.
Historia Biblioteki w Łęgu Probostwie
Biblioteka w Łęgu Probostwie powstała w 1948 roku, o czym świadczy pierwsza księga inwentarzowa. Początkowo nosiła nazwę Publicznej Biblioteki Gromadzkiej i miała swoją siedzibę w budynku obecnego ośrodka zdrowia. Następnie została przeniesiona do remizy, która obecnie pełni funkcję sklepu. W roku 1960 kierownikiem biblioteki została p. Danuta Marcinkowska, w 1962 roku p. Ewa Brudzyńska, w 1963 roku p. Jadwiga Sieradzka, w 1964 roku p. Maria Sołdańska, w 1965 roku p. Julianna Bornińska, w 1966 roku p. Krystyna Puszcz, a w 1967 roku p. Czesław Piórkowski. Od 1 września 1967 roku na dłuższy okres kierownikiem została p. Janina Rycharska. W tym czasie biblioteka mieściła się w budynku po dawnym banku spółdzielczym. Pani Janina Rycharska pracowała w bibliotece do końca 1982 roku. Od stycznia do końca kwietnia 1983 roku Biblioteka w Łęgu była nieczynna, działalność wznowiła 2 maja 1983 roku. Do października 1984 roku funkcję kierowniczą w bibliotece pełniła p. Jolanta Kłosińska, którą zastąpiono do kwietnia 1989 roku przez p. Teresę Łacińską. Od 1989 roku kierownikiem biblioteki jest p. Biblioteka posiadała punkty biblioteczne od 1958 roku, a ich liczba ciągle się zmieniała.
Odkrycia w Łęgu Probostwie - ofiary "Szwadronu Śmierci"
Zespół Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN zakończył prace poszukiwawcze w miejscowości Łęg Probostwo (powiat płocki). Celem działań było odnalezienie pochówków ofiar tzw. "Szwadronu Śmierci" - grupy Władysława Rypińskiego ps. „Rypa”, która w latach 1945-1947 uprowadzała i mordowała osoby związane z Polskim Stronnictwem Ludowym oraz podziemiem niepodległościowym. W dniach 6-24 maja 2024 r. na terenie należącym niegdyś do Milicji Obywatelskiej (dziś biblioteki gminnej), pod budynkiem gospodarczym, ujawniono szczątki czterech osób. Ofiary noszą ślady postrzałów w głowę. Przy szczątkach znaleziono m.in. przedmioty osobiste. Przebadano także teren bezpośrednio sąsiadujący z miejscem, w którym w ubiegłym roku odnaleziono ludzkie szczątki. Grupa egzekucyjna „Szwadron Śmierci” dowodzona przez Władysława Rypińskiego ps. „Rypa”, działała na terenie północnego Mazowsza (głównie powiatów płockiego i sierpeckiego). Na zlecenie PPR dokonywała licznych zabójstw politycznych m.in. członków Polskiego Stronnictwa Ludowego oraz antykomunistycznego podziemia niepodległościowego w latach 1945-47. Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN poszukuje krewnych osób, które mogłyby być ofiarami zbrodni popełnianych przez tzw. „Szwadron Śmierci” Władysława Rypińskiego (1945-47) celem pobrania materiału porównawczego oraz uzyskania pomocnych informacji. Poniżej przedstawiono zidentyfikowane ofiary:
II część filmu dokumentalnego - powódź w Bieruniu
- Franciszek Borowski: Urodzony 26 sierpnia 1900 r. w Łoniewie, pow. płocki. Zaangażowany w działalność Armii Krajowej. Uprowadzony 16 grudnia 1945 r. z domu w Smolinie przez grupę funkcjonariuszy MO i UB z Łęgu i Bielska. Szczątki odnaleziono w maju 2024 r. w Łęgu Probostwie.
- Adam Fabiszewski: Urodzony 6 sierpnia 1906 r. w Glinnie (folwark), pow. płocki. Zaangażowany w działalność Armii Krajowej. Po wojnie utrzymywał kontakty z konspiracją, wspierał ruch ludowy i krytykował władzę komunistyczną. Uprowadzony 16 grudnia 1945 r. z domu w Smolinie. Szczątki odnaleziono w maju 2024 r.
- Czesław Koper: Urodzony 9 sierpnia 1908 r. w Zagrobie, pow. płocki. Zaangażowany w działalność Armii Krajowej. Uprowadzony 16 grudnia 1945 r. z domu w Smolinie. Szczątki odnaleziono w maju 2024 r.
- Adam Sawicki: Urodzony 28 kwietnia 1912 r. w Jaroszewie, pow. płocki. Zaangażowany w działalność Armii Krajowej. Uprowadzony 16 grudnia 1945 r. z domu w Smolinie. Szczątki odnaleziono w maju 2024 r.
Uroczystość wręczenia osiemnastu not identyfikacyjnych członkom rodzin ofiar totalitaryzmów odbyła się w Belwederze, we współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej. Szacuje się, że wskutek terroru komunistycznego w latach 1944-1956 w Polsce śmierć poniosło ponad pięćdziesiąt tysięcy osób.