Uszkodzenie Hydrantu: Co Robić i Kto Odpowiada?

Hydranty, zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne, stanowią kluczowy element systemu bezpieczeństwa przeciwpożarowego, zapewniając niezbędne źródło wody w przypadku pożaru. Ich prawidłowe funkcjonowanie jest więc niezwykle ważne dla bezpieczeństwa mieszkańców i użytkowników budynków. Uszkodzenie hydrantu, czy to w wyniku wypadku, czy też zaniedbania, może mieć poważne konsekwencje, wpływając na skuteczność działań ratowniczych. W niniejszym artykule przedstawiamy, co należy zrobić w przypadku uszkodzenia hydrantu, kto jest odpowiedzialny za jego stan oraz jakie są konsekwencje nieczynnych lub uszkodzonych urządzeń.

Znaczenie Sprawnych Hydrantów w Ochronie Przeciwpożarowej

Powinniśmy w każdej sytuacji posiadać pewność, że hydranty działają sprawnie i nic nie stoi na przeszkodzie ich użycia. Niestety, rzeczywistość często bywa inna. Wiele miejscowości boryka się z problemem nieczynnych hydrantów, co potwierdzają liczne przypadki z terenu Polski.

Przykłady konsekwencji niesprawnych hydrantów

• Parę lat temu w ścisłym centrum Kielc palił się duży budynek przy dworcu PKP. Strażacy nie znaleźli czynnego hydrantu w promieniu 1,5 kilometra. Po tym zdarzeniu komendant wojewódzki PSP nakazał kontrolę wszystkich hydrantów w województwie świętokrzyskim.
• W jednej z większych wiosek pod Starachowicami, podczas pożaru poddasza domu, strażacy ochotnicy również nie znaleźli czynnego hydrantu w promieniu kilometra. Na szczęście udało się opanować sytuację na tyle, by można było jechać dalej po wodę.
• Inna akcja spod Starachowic: pożar traw na brzegu lasu i w pobliżu zabudowań. Pierwsze przybyłe na miejsce zastępy zdołały jedynie stłumić pożar traw, bo zabrakło im wody. Zanim nadeszło dalsze wsparcie, ogień dotarł do zabudowań, co skutkowało spaleniem 2 ha nieużytków i stodoły wraz ze sprzętem rolniczym.
• Podczas pożaru wysypiska śmieci, obiekt mógł przyjąć maksymalnie 25 000 Mg odpadów rocznie, a znajdował się tam jeden hydrant, który był niesprawny. Na wiosce w bezpośrednim sąsiedztwie z wysypiskiem było kilkanaście hydrantów, które również nie działały. Wodę dowoziliśmy około 2 km, a znalezienie sprawnego hydrantu zajęło około 40 minut.

Koledzy strażacy podkreślają, że często jeździli do sąsiednich gmin czy miejscowości na pożary i trzeba było szukać sprawnych hydrantów. Absurdem był pożar stodoły, która paliła się około 2-3 km od remizy, a najbliższy sprawny hydrant okazał się być przy własnej remizie.

Prawna Odpowiedzialność za Hydranty

Odpowiedzialność za zapewnienie sprawności hydrantów spoczywa na barkach wójta lub burmistrza danej gminy, chyba że przeniesiono ją na spółkę zajmującą się zaopatrzeniem w wodę. Zgodnie z polskim prawem, jest to zadanie własne gminy.

Kluczowe akty prawne:

• Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Art. 7. 1.): Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, w szczególności zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, a także porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej.
• Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Art. 5.1., Art. 19.1., Art. 22): Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek zapewnić zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem. Rada gminy uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, który określa m.in. warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe. Gmina jest obciążana przez przedsiębiorstwo za wodę zużytą na cele przeciwpożarowe.
• Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Art. 13.3): Minister właściwy do spraw wewnętrznych określa wymagania w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (§ 10. 1., 2., 4., 5., 12., 13.):
  • Na sieci wodociągowej przeciwpożarowej stosuje się hydranty zewnętrzne nadziemne o średnicy nominalnej DN 80.
  • Dopuszcza się instalowanie hydrantów podziemnych o średnicy nominalnej DN 80 w uzasadnionych przypadkach.
  • Hydranty zewnętrzne powinny być wyposażone w odcięcia, które muszą pozostawać w położeniu otwartym podczas normalnej eksploatacji sieci.
  • Miejsce usytuowania hydrantu zewnętrznego należy oznakować znakami zgodnymi z Polskimi Normami.
  • Hydranty zewnętrzne powinny być co najmniej raz w roku poddawane przeglądom i konserwacji przez właściciela sieci wodociągowej przeciwpożarowej.

Mimo tych przepisów, życie pokazuje, że egzekwowanie ich bywa trudne. Jak słusznie zauważono w dyskusji, "przepisy swoje a życie swoje" - w Polsce mamy tony martwych przepisów. Niemniej jednak, świadomi burmistrzowie, w imieniu których dba się o bezpieczeństwo mieszkańców, nie mają pozamykanych hydrantów, a za niesprawne piszą "tasiemcowe reklamacje do operatora sieci".

Procedura Naprawy i Wymiany Uszkodzonego Hydrantu

W przypadku stwierdzenia uszkodzenia hydrantu lub jego niesprawności konieczne jest podjęcie natychmiastowych działań. Niekiedy możliwe będzie przeprowadzenie naprawy, usprawnienia pracy hydrantu, jednak w innych sytuacjach może pojawić się konieczność jego wymiany. Jest to zadanie dla wyspecjalizowanej firmy.

Firma Fire Off oferuje kompleksowe usługi w tym zakresie:

Oferujemy usługi związane z wymianą oraz naprawami hydrantów zewnętrznych. Naprawy hydrantów zewnętrznych oraz sieci hydrantowych wykonujemy kompleksowo, dysponując własnymi koparko-ładowarkami oraz minikoparką.

Etapy prac związanych z wymianą hydrantu zewnętrznego:

1. Roboty przygotowawcze i zabezpieczające: Przede wszystkim na czas pracy konieczne jest odcięcie dopływu wody do instalacji.
2. Roboty ziemne, m.in.:
   1. wykop,
   2. demontaż istniejącego hydrantu zewnętrznego wraz z zasuwą (może być utrudniony przez skorodowane śruby mocujące),
   3. montaż zasuwy odcinającej przed hydrantem,
   4. montaż prostki i stopy kołnierzowej,
   5. montaż nowego hydrantu zewnętrznego.
3. Prace porządkowe.
4. Roboty ziemne z zagęszczeniem podłoża po zasypaniu wykopu.
5. Wykonanie pomiaru wydajności.
6. Wystawienie protokołu zdawczo-odbiorczego.

Wymiana hydrantu podziemnego jest konieczna, gdy dojdzie do uszkodzenia, np. wskutek zamarzania wody pozostawionej w hydrancie i rozsadzania elementów zaworu otwierającego. Dlatego montowane hydranty wyposażone są w zawory odwadniające, przez które usuwana jest woda znajdująca się w korpusie. Na etapie montażu nowego hydrantu z zaworem odwadniającym sprawdzana jest szczelność połączeń. Po dokonaniu pozytywnej oceny montażu uzupełnia się wykop i równa teren.

Przeglądy, Konserwacja i Pomiary Wydajności

Niezależnie od wystąpienia uszkodzeń, hydranty obowiązkowo należy poddawać przeglądom technicznym oraz czynnościom konserwującym. Powinny się one odbywać co najmniej raz do roku, a jeśli zachodzi taka konieczność, to nawet częściej. Użytkowanie hydrantu zewnętrznego na własnym terenie wiąże się z odpowiedzialnością za jego prawidłowe funkcjonowanie. W przypadku, gdy hydrant znajduje się na terenie danego użytkownika, to on przejmuje na siebie obowiązki, stosownie do zawartej umowy cywilno-prawnej.

W ramach przeglądów:

• Przeprowadza się dokładną kontrolę, sprawdza się stan techniczny i działanie poszczególnych elementów.
• Specjaliści muszą również sprawdzić, czy hydrant posiada odpowiednie oznakowanie oraz instrukcję obsługi.
• Następnie zaleca się wykonanie pomiarów ciśnienia oraz wydajności. Jeśli wszystko jest w porządku, zostaje on oznaczony jako sprawdzony, wraz z odpowiednią datą.
• Jeśli pojawią się jakiekolwiek poważniejsze uszkodzenia, właściciel musi zostać niezwłocznie poinformowany, a hydrant oznaczony jako uszkodzony.

Wyzwania w badaniu hydrantów

Często zdarza się, że hydranty mają po kilkadziesiąt lat, nigdy nie były badane lub serwisowane. Hydranty są często pozostawione same sobie, zainstalowane, gdy była prowadzona sieć wodociągowa i zapomniane. Chociaż przepis mówi, że powinny być sprawdzane co roku, nikt go jednak nie egzekwuje. Pomiary wydajności bywają utrudnione, gdy hydrant jest ukryty pod ziemią, pod drogą dojazdową, a nawet pod drzewkami. Czasem zdarza się, że oznaczenie hydrantu jest przesunięte względem rzeczywistego położenia na mapie geodezyjnej, co wymaga użycia wykrywacza metali i łopaty.

Co zrobić, gdy sam uszkodziłem hydrant?

Uszkodzenie hydrantu, na przykład podczas manewrowania pojazdem na parkingu, rodzi pytania o odpowiedzialność i postępowanie w takiej sytuacji. Przykładem może być sytuacja, w której auto zostało uszkodzone na parkingu Tesco o źle oznakowany hydrant na drodze jednokierunkowej. Protokół z obsługą sklepu został spisany, ubezpieczyciel Tesco przyjął szkodę, wycenił ją, ale odmówił wypłaty z powodu franszyzy redukcyjnej.

Kwestie prawne i odpowiedzialność:

• W takiej sytuacji ubezpieczyciel uznał winę ubezpieczonego, lecz nie wypłaci z powodu franszyzy.
• Argumenty, takie jak wyblakła farba na hydrancie czy słupkach, mogą być trudne do obrony. Zgodnie z powszechną opinią, "trzeba było uważać".
• Niemniej jednak, w interesie administracji parkingu (np. Tesco) jest należyte utrzymanie terenu i odpowiednie oznakowanie przeszkód, by nie stwarzać zagrożenia dla klientów.
• W przypadku braku mandatu od policji, sprawa nie jest jednoznaczna i można odwołać się od decyzji, najlepiej z pomocą specjalisty, przedstawiając zdjęcia i szczegółowy opis zdarzenia oraz sprawdzając, czy hydrant był zamontowany zgodnie z polskimi normami.

Kierowca, który uderzył w hydrant, argumentował, że był on źle oznakowany i przez to niewidoczny. Nawet jeśli doszło do poprawy oznakowania (zmiana koloru słupków na żółto-czarny), nie zmienia to faktu, że początkowa sytuacja mogła przyczynić się do zdarzenia. Pytanie, czy administracja parkingu ponosi odpowiedzialność za niedostateczne oznakowanie, jest kluczowe w takich przypadkach.

Inicjatywy na rzecz poprawy stanu hydrantów

W odpowiedzi na problemy z niesprawnymi hydrantami, gminy i jednostki OSP podejmują lokalne inicjatywy. W jednej z gmin, po zgłoszeniu problemu z hydrantami na wysypisku śmieci, zastępca wójta podjął natychmiastowe działania.

Zostaje powołana komisja, w skład której wchodzi przedstawiciel firmy zajmującej się konserwacją hydrantów i całej nitki wodociągowej, przedstawiciel urzędu gminy i po jednym przedstawicielu z OSP w KSRG (trzy osoby łącznie ze straży). Komisja ma objechać całą gminę, sprawdzić stan hydrantów i "czy leci z nich woda". Po sporządzeniu protokołu końcowego, jednostki z KSRG i KP PSP otrzymają mapki wszystkich miejscowości w gminie z zaznaczonymi "pewniakami" hydrantami. Taka reakcja gminy jest dobrym przykładem szybkiego i skutecznego rozwiązania problemu.

Warto również zwrócić uwagę na międzynarodowe rozwiązania. Na przykład, jedna z holenderskich gmin (120 tysięcy mieszkańców) po wnikliwej analizie podjęła decyzję o likwidacji 5000 hydrantów. Przemawiały za tym względy ekonomiczne oraz fakt, że sieć DN100 jest droga w budowie, a woda stojąca w odgałęzieniach hydrantów przez długi czas wpływa na pogorszenie jej jakości. W zamian władze gminy zobowiązały się do zakupu dwóch cystern po 10 m3 dla straży pożarnej oraz zobowiązały użytkowników obiektów specjalnych (stacje paliw, zakłady produkcyjne) do tworzenia naturalnych zbiorników wody na cele przeciwpożarowe. Chociaż polskie przepisy są na razie nieugięte, to warto analizować takie przykłady efektywnych rozwiązań.

tags: #co #zrobic #jak #uszkodzilem #hydrant