Umundurowanie członków wspierających Ochotniczej Straży Pożarnej

Rodzaje członkostwa w OSP a prawo do umundurowania

Członkiem wspierającym Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) może być osoba fizyczna lub prawna, bez względu na jej miejsce zamieszkania i siedzibę w kraju lub za granicą, która zadeklaruje wspomaganie działalności OSP finansowo lub w innej formie. Członek wspierający opłaca składkę członkowską w zadeklarowanej przez siebie wysokości i za swoją zgodą zostaje przyjęty przez zarząd OSP. Statut OSP określa prawa i obowiązki różnych kategorii członków. Zgodnie z analizowanymi przepisami, członek wspierający nie jest uprawniony do otrzymywania umundurowania, ponieważ jego rola polega na finansowym lub innym niefunkcyjnym wsparciu jednostki, a nie na udziale w działaniach operacyjnych czy reprezentacyjnych wymagających specjalistycznego stroju.

Inne typy członkostwa w OSP obejmują:

  • Członków zwyczajnych: Mają oni prawo wybierać i być wybieranymi do władz OSP (z wyjątkiem małoletnich poniżej 16 lat), uczestniczyć w walnym zebraniu z prawem głosu, wysuwać postulaty i wnioski wobec władz OSP oraz korzystać z urządzeń i sprzętu będącego własnością OSP. Do ich obowiązków należy aktywne uczestniczenie w działalności OSP, przestrzeganie statutu, podnoszenie poziomu wiedzy pożarniczej oraz dbanie o mienie OSP. W przypadku ustania członkostwa, członek zwyczajny jest zobowiązany do zwrotu umundurowania i innych przedmiotów należących do OSP, co jasno wskazuje na jego prawo do posiadania munduru.
  • Członków honorowych: Może nim być każda osoba fizyczna, bez względu na miejsce zamieszkania, szczególnie zasłużona dla ochrony przeciwpożarowej. Godność członka honorowego nadaje walne zebranie OSP, a członkowie honorowi nie opłacają składek członkowskich.
  • Członków Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych (MDP): Może nią zostać osoba, która ukończyła 12 lat, uzyskała zgodę opiekunów ustawowych (jeśli ma mniej niż 16 lat) i złożyła przyrzeczenie. Członkowie MDP mają swoje specyficzne umundurowanie.
Tabela porównawcza typów członkostwa w OSP

Umundurowanie strażaków OSP - szczegółowe regulacje

Umundurowanie w Ochotniczej Straży Pożarnej jest ściśle określone i przeznaczone dla członków aktywnie uczestniczących w działaniach operacyjnych, szkoleniach lub reprezentujących jednostkę. Poniżej przedstawiono skład i zasady noszenia poszczególnych rodzajów ubiorów.

Ubiór galowy strażaka OSP

W skład ubioru galowego wchodzą:

  • Mundur w kolorze ciemnogranatowym (męski, damski).
  • Koszula w kolorze białym z długim rękawem.
  • Czapka rogatywka w kolorze ciemnogranatowym (dla mężczyzn).
  • Czapka dżokejka w kolorze ciemnogranatowym (dla kobiet).
  • Obuwie w kolorze czarnym.
  • Sznur galowy w kolorze srebrnym przeplatany niebieską nitką.

Wyposażeniem uzupełniającym do munduru galowego są: skarpety w kolorze czarnym (dla mężczyzn), rajstopy w kolorze beżowym (dla kobiet) oraz krawat w kolorze czarnym. Do mundurów wyjściowych i galowych przyszywane są guziki oksydowane o średnicach 16 i 22 mm.

Ubiór galowy (ze sznurem galowym) z orderami, odznaczeniami, medalami i odznakami nosi się podczas:

  • Świąt państwowych i w Dniu Strażaka, w tym również podczas świeckich spotkań oraz uroczystości religijnych organizowanych z tej okazji.
  • Uroczystości wręczenia sztandarów, orderów, odznaczeń, medali i odznak, otwarcia strażnic oraz innych uroczystości o ważnym i podniosłym dla jednostki OSP bądź właściwego zarządu ZOSP RP znaczeniu.
  • Uroczystości składania wieńców na Grobie Nieznanego Żołnierza, grobach poległych i zmarłych oraz pod pomnikami i tablicami pamiątkowymi.

Ubiór galowy (ze sznurem galowym) z baretkami nosi się podczas:

  • Uroczystych przedstawień w teatrach, salach koncertowych itp., gdy występuje się w charakterze przedstawiciela OSP lub oddziału ZOSP RP, a dla pozostałych uczestników przyjęty jest strój wieczorowy.
  • Innych ważnych uroczystości na polecenie prezesa (naczelnika) OSP lub prezesa właściwego zarządu oddziału ZOSP RP.

Dla pocztów sztandarowych i flagowych ubiór galowy jest uzupełniony o białe rękawiczki oraz pas główny koloru czarnego. Do ubioru galowego z pasem głównym stosuje się obuwie typu "skutery" (nogawki spodni wpuszczane w cholewki butów). Dopuszcza się noszenie spodni bryczesów do butów wysokich typu "oficerki", a także nakrycia głowy w postaci hełmu ozdobnego bądź hełmu bojowego łącznie z pasem bojowym z przypiętym toporkiem.

Zdjęcie przedstawiające strażaków OSP w umundurowaniu galowym

Ubiór wyjściowy strażaka OSP

W skład ubioru wyjściowego wchodzą:

  • Mundur w kolorze ciemnogranatowym (męski, damski).
  • Koszula w kolorze białym z długim rękawem.
  • Czapka rogatywka w kolorze ciemnogranatowym (dla mężczyzn).
  • Czapka dżokejka w kolorze ciemnogranatowym (dla kobiet).
  • Obuwie w kolorze czarnym.
  • Kurtka 3/4 z odpinaną podpinką w kolorze czarnym.

Wyposażeniem uzupełniającym do ubioru wyjściowego są: skarpety w kolorze czarnym (dla mężczyzn), rajstopy w kolorze beżowym (dla kobiet) oraz krawat w kolorze czarnym.

Ubiór wyjściowy z baretkami nosi się podczas:

  • Uczestniczenia w posiedzeniach władz statutowych OSP i oddziałów ZOSP RP.
  • Występowania w charakterze przedstawiciela OSP lub oddziałów ZOSP RP na oficjalnych spotkaniach i imprezach.

Ubiór letni strażaka OSP

W skład ubioru letniego wchodzą:

  • Koszula letnia w kolorze białym z krótkim rękawem, z guzikami oksydowanymi o średnicy 16 mm.
  • Spodnie (spódnica) w kolorze ciemnogranatowym.
  • Czapka rogatywka w kolorze ciemnogranatowym (dla mężczyzn).
  • Czapka dżokejka w kolorze ciemnogranatowym (dla kobiet).
  • Obuwie w kolorze czarnym.

Wyposażeniem uzupełniającym do ubioru letniego są: skarpety w kolorze czarnym (dla mężczyzn), rajstopy w kolorze beżowym (dla kobiet), krawat w kolorze czarnym, sznur galowy w kolorze srebrnym przeplatany niebieską nitką oraz naramienniki w kolorze ciemnogranatowym.

Ubiór letni nosi się podczas:

  • Występowania w okresie letnim w charakterze przedstawiciela OSP lub oddziału ZOSP RP w spotkaniach i imprezach, np. zawodach sportowo-pożarniczych, oraz w okolicznościach, gdy nie obowiązuje umundurowanie wyjściowe bądź galowe.
  • Odbywania w okresie letnim koncertów przez członków orkiestr OSP.
  • Uczestniczenia w okresie letnim w posiedzeniach władz statutowych OSP i oddziałów ZOSP RP.

Okres letni liczy się od 1 maja do 30 września. Stosowanie ubioru letniego warunkuje temperatura powyżej 20° C i zasada jednolitości w ramach OSP lub oddziału ZOSP RP. Ustalenia w tym zakresie należą do prezesa OSP lub zarządu oddziału ZOSP RP organizującego wspólne wystąpienie.

Ubiór ochronny i specjalny strażaka OSP

W skład odzieży ochronnej i specjalnej wchodzą:

  • Ubranie ochronne dwuczęściowe.
  • Ubranie specjalne popularne dwuczęściowe.
  • Ubranie koszarowe.
  • Rękawice i kominiarka (niepalne).
  • Buty specjalne.
  • Hełm.

Odzież ochronną i specjalną nosi się podczas akcji ratowniczo-gaśniczych, ćwiczeń i działań ze sprzętem oraz sprawdzianów wyszkolenia bojowego. Dopuszcza się noszenie ubrania typu "moro" bądź ubrania koszarowego podczas akcji ratowniczych, jeśli nie jest konieczne użycie ubrania ochronnego lub specjalnego. O rodzaju użytej odzieży decyduje kierujący akcją po dokonaniu rozpoznania zagrożeń w miejscu interwencji. Odzież ochronną stosuje się do czasu zniszczenia bądź naturalnego zużycia.

W zestaw przedmiotów ekwipunku osobistego strażaka-ochotnika wchodzą: pas bojowy, zatrzaśnik, toporek strażacki, latarka, podpinka linkowa, maska do aparatu powietrznego, opatrunek osobisty oraz worek brezentowy na odzież ochronną i ekwipunek osobisty.

Film instruktażowy LPR - PSP

Umundurowanie Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych (MDP)

W skład ubioru Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych wchodzą:

  • Koszula w kolorze czerwonym z guzikami oksydowanymi o średnicy 16 mm.
  • Szorty w kolorze czarnym.
  • Spodnie w kolorze czarnym (dla chłopców).
  • Bluza w kolorze czarnym.
  • Spódnica w kolorze czarnym (dla dziewcząt).
  • Obuwie sportowe w kolorze czarnym.
  • Podkolanówki w kolorze białym.
  • Krawat w kolorze czarnym.

Mundur MDP nosi się podczas występowania w charakterze przedstawiciela MDP na oficjalnych spotkaniach i uroczystościach strażackich, religijnych i świeckich, apeli, wart i innych ważnych wydarzeń na obozach MDP, a także uroczystych zbiórek MDP. Dopuszcza się stosowanie poprzedniego wzoru mundurków MDP (wiatrówka niebieska, spodnie/spódnica czarne) do czasu naturalnego ich zużycia.

Członkowie MDP noszą emblematy i dystynkcje haftowane czarną nitką na czerwonym tle przy czapkach dżokejkach oraz na lewym rękawie koszul, przy czym górna krokiewka powinna znajdować się w odległości 5 cm powyżej górnego szwu rękawa. Przy bluzach koloru czarnego noszą emblematy haftowane czerwoną nitką na czarnym tle na lewym rękawie, przy czym górna krokiewka powinna znajdować się w odległości 5 cm poniżej górnego szwu rękawa.

Zdjęcie przedstawiające członków MDP w umundurowaniu

Nakrycia głowy, emblematy i dystynkcje w OSP

Nakrycia głowy

Do ubiorów stosuje się następujące rodzaje nakrycia głowy w kolorze noszonych mundurów:

  • Czapka rogatywka ze srebrnym okuciem daszka (dla mężczyzn).
  • Czapka dżokejka (dla kobiet).
  • Czapka uszanka (w okresie zimowym).

W MDP nakryciem głowy jest czapka dżokejka w kolorze czerwonym.

Członkowie zarządów OSP i oddziałów ZOSP RP noszą srebrne galony na otokach czapek, przy czym jeden galon przysługuje członkom zarządów OSP, zarządów gminnych ZOSP RP i Komisji Rewizyjnych tych szczebli. Dwa galony noszą członkowie zarządów oddziałów powiatowych, wojewódzkich, powiatowych i wojewódzkich komisji rewizyjnych, wojewódzkiego sądu honorowego oraz Zarządu Głównego ZOSP RP, Głównej Komisji Rewizyjnej, Głównego Sądu Honorowego. Członkowie władz oddziałów ZOSP RP noszą na denku czapki srebrne galony w kształcie krzyżaka. Prezes Zarządu Głównego ZOSP RP nosi czapkę rogatywkę ze srebrnym okuciem daszka, srebrnym wężykiem na otoku czapki i naszytymi na denku czapki srebrnymi galonami w kształcie krzyżaka.

Emblematy i dystynkcje

Członkowie OSP i funkcyjni oddziałów ZOSP RP noszą emblematy w kolorze srebrnym na ciemnogranatowym tle, haftowane nitką lub bajorkiem, przy następujących przedmiotach mundurowych:

  • Czapki.
  • Pagonach ubiorów wyjściowych, galowych, paradnych, kurtek, koszul letnich i MDP, naszyte w odległości 2 cm od dolnej krawędzi pagonu.
  • Ubraniach ochronnych, specjalnych i koszarowych, w miejscach na to wyznaczonych i odpowiednio przygotowanych przez producenta ubrań.

Członkowie OSP i zarządów ZOSP RP, pełniący funkcje kierowców, mechaników motopomp, łącznościowców, a także członkowie orkiestr i drużyn sanitarnych noszą przy mundurach wyjściowych i galowych na ich lewym rękawie naszywki-oznaki specjalności, haftowane srebrną nitką na ciemnogranatowym tle. Naszywki umieszcza się 15 cm od dolnej krawędzi rękawa. Członkowie MDP noszą naszywki-oznaki specjalności dla MDP na ramieniu prawego rękawa munduru. Wzory tych naszywek określone są odrębnymi przepisami.

Członkowie OSP noszą na kurtkach odzieży ochronnej i specjalnej napisy "STRAŻ" w kolorze czarnym na żółtym tle w miejscach na to wyznaczonych i odpowiednio przygotowanych przez producenta ubrań. Dopuszcza się noszenie emblematu z napisem "Ochotnicza Straż Pożarna" na mundurach wyjściowych i galowych, na ich prawym rękawie haftowanego czerwoną nitką na ciemnogranatowym tle.

Członkowie OSP i funkcyjni oddziałów ZOSP RP noszą na kołnierzach mundurów bądź lewej kieszeni koszuli letniej dystynkcje pełnionych funkcji, haftowane srebrną nitką lub bajorkiem na ciemnogranatowym tle. Członkowie OSP, zarządów i komisji rewizyjnych OSP RP oraz funkcyjni oddziałów ZOSP RP mają prawo do noszenia dystynkcji odpowiadających najwyższej z pełnionych funkcji.

Infografika z przykładami emblematów i dystynkcji OSP

Nowelizacja ustawy o OSP a finansowanie umundurowania

Nowelizacja ustawy z 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych, przyjęta przez Sejm 7 lipca br., znacząco poszerzyła możliwości wspierania straży przez gminy. Nowe przepisy jednoznacznie przesądzają, że gminy będą miały prawo przeznaczyć z własnego budżetu pieniądze na szkolenia, wyżywienie czy galowe umundurowanie tych formacji. Odnosi się to do aktywnych członków OSP, którzy biorą udział w działaniach statutowych i reprezentują jednostkę. Nowelizacja usuwa liczne wątpliwości interpretacyjne co do finansowego zaangażowania gminy w działalność OSP, co ma istotne znaczenie dla jednostek samorządowych realizujących wiele zadań na rzecz OSP.

Film instruktażowy LPR - PSP

tags: #czu #czlonkowi #wspierajacemu #osp #przysluguje #mundur