Ospa wietrzna, choroba zakaźna wywoływana przez wirusa ospy wietrznej i półpaśca, przez wieki stanowiła poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego. Dziś jej moc jest odebrana dzięki skutecznemu szczepieniu. Szczepionka przeciwko ospie wietrznej to jedno z najważniejszych osiągnięć medycyny, wprowadzające nas w nową erę kontroli nad chorobami zakaźnymi. Większość osób, które przejdą przez szczepienie, albo całkowicie unika zakażenia, albo przechodzi ospę w znacznie łagodniejszej formie.
Ospa wietrzna jest chorobą zakaźną, która może prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u dorosłych, dzieci z obniżoną odpornością, a także u kobiet w ciąży. Powikłania po ospie mogą obejmować zapalenie płuc, infekcje skóry, a nawet encefalopatię, która może prowadzić do trwałego uszkodzenia mózgu. Szczepienie przeciwko ospie wietrznej jest skuteczne i bezpieczne, zapewniając ochronę przed objawami i powikłaniami ospy wietrznej. Skuteczność szczepionki jest bardzo wysoka, przekracza 95%.
Ogólne przygotowanie do szczepienia
Aby organizm poradził sobie w produkcji przeciwciał, warto zadbać o jego kondycję. Eksperci podpowiadają, że warto się wyspać, zjeść pożywny posiłek i ograniczyć spożycie alkoholu. Przed szczepieniem należy zachowywać się tak, jak zwykle - zjeść najlepiej lekki posiłek i koniecznie przyjąć te leki, które przyjmuje się codziennie.
Odpowiedni sen i aktywność fizyczna
Odpowiednia dawka snu i umiarkowana aktywność fizyczna w przeddzień wizyty zadziałają korzystnie na organizm, zapewniając wysoką skuteczność immunizacji. Po szczepieniu zaleca się większą ilość odpoczynku, unikanie stresu i solidne nawodnienie organizmu. Warto też zrezygnować z intensywnych treningów czy ciężkiej pracy fizycznej przez minimum kilka dni. Chociaż nie ma zakazu aktywności fizycznej po szczepieniu, warto powstrzymać się od forsownych ćwiczeń. 24-48 godzin po wizycie wybierz trening lekki lub o umiarkowanej intensywności.
Unikanie alkoholu i palenia
Częstym pytaniem jest, czy można palić przed szczepieniem. Chociaż nie jest to oficjalne przeciwwskazanie, to istnieją badania potwierdzające, że odporność uzyskana poprzez immunizację jest trwalsza u osób niepalących niż u palaczy. Chcąc cieszyć się długą i skuteczną ochroną, warto odstawić wyroby tytoniowe.
Kolejnym pytaniem jest, czy przed szczepieniem można pić alkohol. W tym przypadku badania wykazały gorszą reakcję odpornościową. Warto zatem odstawić napoje procentowe na minimum kilka dób przed wizytą. Alkohol silnie zaburza funkcjonowanie organizmu, dlatego osoby, które są pod wpływem alkoholu, nie mogą zostać zaszczepione.
Wiadomo, czy przed szczepieniem można pić alkohol. Tego typu używki warto odstawić także po wizycie, gdyż spożycie napojów wyskokowych po immunizacji nasila ryzyko skutków ubocznych. Warto zatem zrezygnować z alkoholu na minimum kilka dni.
Żywienie przed szczepieniem: Co jeść i pić?
Pacjenci często zastanawiają się, czy na szczepienie trzeba być na czczo. Nie ma żadnych specjalnych wymogów żywieniowych przed szczepieniem, zatem nie trzeba na nie iść na czczo, a wręcz nie należy rezygnować z jedzenia czy zmieniać diety. Na szczepienie nie należy przychodzić na czczo.
W przypadku preparatów iniekcyjnych (we wstrzyknięciu), do których należy szczepionka przeciw ospie wietrznej, zaleca się zjedzenie lekkiego posiłku i wzięcie leków przyjmowanych na co dzień - medykamenty należy odstawić tylko na wyraźne zalecenie lekarza. O tym, czy przed szczepieniem można jeść i pić, decyduje rodzaj preparatu. W razie wątpliwości warto skontaktować się z wybranym punktem szczepień.
Chociaż nie ma nie ma specjalnych wymogów dietetycznych, lepiej unikać ciężkostrawnych potraw lub napojów gazowanych. Ważne jest, aby przed szczepieniem czuć się dobrze i zdrowo. Czas między posiłkami a szczepieniem powinien wynosić co najmniej godzinę lub dwie. Po szczepieniu najlepiej więcej odpoczywać, nie planować też żadnych trudnych prac czy innego wysiłku.
Zalecane produkty spożywcze
Eksperci twierdzą, że w czasie szczepienia warto zadbać o organizm, który może potrzebować trochę dodatkowej troski - także w postaci odpowiedniego jedzenia. Duża część układu odpornościowego znajduje się w mikrobiomie - zespole mikroorganizmów, składającym się głównie z bakterii zasiedlających jelito. Umożliwia on prawidłowe funkcjonowanie całego organizmu. Oto 8 najlepszych potraw, po które zdaniem ekspertów warto sięgnąć przed i po podaniu szczepionki:
- produkty bogate w probiotyki (np. jogurt, kefir),
- owoce i warzywa bogate w witaminę C,
- chude białko (np. kurczak, ryby),
- pełnoziarniste produkty zbożowe,
- zdrowe tłuszcze (np. awokado, orzechy),
- produkty o działaniu przeciwzapalnym (np. imbir, kurkuma),
- odpowiednie nawodnienie organizmu (woda, herbaty ziołowe).
Przebieg wizyty szczepiennej i zalecenia
Wizyta w punkcie szczepień
Przed wizytą celem immunizacji trzeba przygotować przydatne dokumenty. Są to dokument tożsamości (np. dowód osobisty) i książeczka zdrowia. Osoby przyjmujące leki na stałe powinny też wziąć ze sobą dokumentację medyczną, która to potwierdza.
Na początku wizyty odbywa się wywiad, zwany kwalifikacją do szczepienia. Ma ona na celu wykluczenie przeciwwskazań i zapewnienie maksimum bezpieczeństwa pacjentowi. Należy więc szczerze i wyczerpująco odpowiadać na zadawane pytania, nie zatajając żadnej informacji. Przykładowo, uczulenie na kurze jajka wyklucza podanie preparatu przeciw żółtej febrze, natomiast ciąża - wszystkich szczepionek zawierających żywe (atenuowane) drobnoustroje, np. wirusy odry czy ospy wietrznej.
Zdecydowana większość szczepionek jest podawana w formie zastrzyku aplikowanego w ramię, a więc dla usprawnienia wizyty ważna jest odzież pozwalająca na szybkie odsłonięcie tego fragmentu ciała do wkłucia. Podkoszulek na ramiączkach lub z krótkim rękawem i luźna bluza lub sweter w razie chłodu to najlepszy wybór.
Po szczepieniu
Bez względu na samopoczucie po wyjściu z gabinetu, dla własnego bezpieczeństwa należy odczekać 15 minut w poczekalni, by w razie NOP (niepożądanych odczynów poszczepiennych) szybko uzyskać profesjonalną pomoc medyczną. Skutki uboczne występują jednak naprawdę rzadko, a jeśli się pojawią, to zazwyczaj są łagodne i szybko ustępują - obejmują np. bóle mięśni (szczególnie ukłutego ramienia), nudności czy nieznacznie podwyższoną temperaturę ciała. Jeśli po 15 minutach nic złego się nie dzieje, można wrócić do domu.
Warto pamiętać, że spożycie alkoholu po zaszczepieniu może maskować potencjalne skutki uboczne szczepionki i trudniej też ustalić, które objawy - takie jak ból głowy, nudności, osłabienie czy wzrost ciśnienia - wystąpiły po szczepionce, a które przez alkohol.