Ospa wietrzna, nazywana potocznie wiatrówką, jest wysoce zakaźną chorobą o etiologii wirusowej. Za jej wystąpienie odpowiedzialny jest wirus ospy - VZV (Varicella-zoster virus), który jest identyczny z wirusem półpaśca. Jest to choroba zaraźliwa dla osób, które jej jeszcze nie przeszły. Na ospę można zachorować w każdym wieku, najczęściej chorują dzieci w wieku 5-9 lat.
Gdy u dziecka zauważalne są typowe objawy dla ospy, należy zgłosić się do pediatry. Główne symptomy to gorączka oraz zmiany skórne, które z czasem przekształcają się w pęcherzyki z surowiczym płynem.
Ogólne Zasady Postępowania z Ospa Wietrzną
Przygotowaliśmy kilka zasad postępowania z dzieckiem chorym na ospę, a także informacje o najpopularniejszych preparatach stosowanych na skórę w przebiegu ospy.
Higiena i Kąpiele
Pomimo powszechnego przeświadczenia, w przebiegu ospy bardzo ważne są codzienne kąpiele dziecka. Pilnujemy, żeby skóra była czysta. Kąpiele nie tylko złagodzą świąd, ale pozwolą na uniknięcie wtórnego zakażenia. Jeżeli dopuścimy do nadkażenia zmian, mogą powstać blizny. Nie zapominajmy o skórze głowy!
Do kąpieli możemy dodać nadmanganianu potasu. Wystarczy kilka kryształków (lub tabletek) tak, aby woda zabarwiła się na jasnoróżowy kolor (ilość może być różna w zależności od pojemności wanny). Dobrze jest najpierw rozpuścić kryształki/tabletki w szklance wody, ponieważ nierozpuszczone pozostałości mogą oparzyć skórę dziecka.
Pielęgnacja Zmian Skórnych
Pielęgnacja ospowych krostek polega w zasadzie na zadbaniu o ich higienę. Kiedyś odkażano zmiany fioletem gencjanowym.
Zmieniajmy choremu ubranie i pościel, aby utrzymać higienę i zmniejszyć ryzyko podrażnień.
Leczenie Farmakologiczne Objawów
Na początku ospy uczucie swędzenia może być bardzo uciążliwe. Możemy wtedy wspomóc się lekami przeciwhistaminowymi, zawierającymi dimetynden, które złagodzą świąd.
Bardzo ważna rzecz! Jedynym lekiem, który można podać dziecku na zbicie gorączki, jest paracetamol. Ospa to choroba wirusowa. Zazwyczaj dorośli i dzieci powyżej 12. roku życia gorzej przechodzą ospę i u nich lekarze rutynowo zalecają stosowanie acyklowiru. Z kolei nie ma wystarczających dowodów na to, że stosowanie leków przeciwwirusowych u młodszych dzieci jest skuteczne. Dlatego decyzję o podaniu leku przeciwwirusowego należy pozostawić lekarzowi.
Puder w Płynie na Ospę - Aktualne Zalecenia
Ewolucja Zaleceń
Według obecnych wytycznych nie powinno się już stosować popularnych pudrów płynnych w przebiegu ospy, ponieważ pod ich warstwą mogą namnażać się bakterie, co zwiększa ryzyko nadkażeń i blizn. Wyjątkiem może być początkowy etap choroby, który przebiega z bardzo dużym świądem - wtedy pudry z dodatkiem składnika znieczulającego i mentolu mogą być pomocne.
Charakterystyka Pudru Płynnego
Puder płynny to produkt przeznaczony do stosowania miejscowego w czasie stanów zapalnych skóry, zwłaszcza tych, którym towarzyszy swędzenie. Puder płynny pomaga niwelować objawy pokrzywki, półpaśca oraz ospy wietrznej. Ma działanie wysuszające oraz przeciwświądowe.
Puder płynny jest produktem dostępnym w wielu aptekach bez recepty. Należy nakładać go miejscowo, bezpośrednio na skórę, a dokładniej na zmienione chorobowo miejsce. Dawkowanie powinno być zgodne z dołączoną do produktu ulotką, jednak w razie wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem. Zwykle produkt nakłada się na skórę kilka razy w ciągu doby.
Niektóre pudry płynne zawierają talk, który nasila wysuszające właściwości, oraz tlenek cynku, który ma za zadanie przyspieszyć gojenie się ran i regenerację tkanek.
Puder Płynny z Anestezyną (Benzokainą)
Na rynku dostępny jest również puder płynny z anestezyną. Anestezyna to inaczej benzokaina, czyli organiczny związek chemiczny, którego używa się jako środka znieczulającego o miejscowym działaniu. Puder płynny z anestezyną wykazuje działanie przeciwświądowe (zmniejsza świąd w zmianach skórnych, którym towarzyszy swędzenie; anestezyna wykazuje działanie znieczulające - łagodzi ból) oraz działanie ściągające i wysuszające (ze względu na obecność tlenku cynku).
Substancjami pomocniczymi są niekiedy talk, glicerol oraz woda oczyszczona. Puder płynny z anestezyną również stosuje się w przypadku ukąszeń owadów, pokrzywki czy innych stanów, które przebiegają wraz ze swędzeniem skóry.
Lek należy nanosić na zmienione chorobowo miejsca na skórze od dwóch do trzech razy na dobę. Przed użyciem wstrząsnąć. Należy zachować ostrożność stosując lek u dzieci powyżej 2. roku życia. Stosowanie u dzieci poniżej 2. roku życia nie jest zalecane.
Alternatywne Preparaty na Ospę
Poniższe zestawienie zawiera wybrane, popularne produkty stosowane w przebiegu ospy.
Pudroderm
Pudroderm to lek w postaci zawiesiny przeznaczonej do stosowania na skórę. Stosuje się go pomocniczo w ospie wietrznej, półpaścu, w stanach zapalnych skóry przebiegających z wysypką, świądem, obrzękiem, w świądzie neurogennym oraz po ukąszeniach owadów.
Pudroderm zawiera benzokainę, która działa miejscowo znieczulająco, lewomentol, który wykazuje działanie przeciwświądowe dzięki wywoływaniu miejscowego uczucia chłodu, oraz tlenek cynku, który ma działanie ściągające, osłaniające i słabe przeciwbakteryjne. 1 g zawiesiny na skórę zawiera 9,8 mg benzokainy, 9,8 mg lewomentolu i 245 mg cynku tlenku. Substancje pomocnicze to talk, glicerol 99,5% i woda oczyszczona.
Sposób użycia: Lek ten należy stosować na zmienioną chorobowo skórę nakładając niezbyt cienką warstwę od 2 do 3 razy na dobę. Jeżeli zachodzi taka potrzeba, można lek aplikować częściej. Nie należy wcierać leku w skórę ani przykrywać opatrunkiem. Lek można bez trudu zmyć bieżącą ciepłą wodą. Przed każdym zastosowaniem zawartość opakowania należy dokładnie wymieszać przez wstrząsanie.
Przeciwwskazania: Leku nie należy stosować w nadwrażliwości na którykolwiek ze składników, na rany, na skórę uszkodzoną (np. pozbawioną naskórka), na duże powierzchnie skóry, długotrwale ani pod opatrunki okluzyjne. Należy chronić oczy i błony śluzowe przed kontaktem z lekiem. Nie zaleca się stosowania u dzieci w wieku do 2 lat. Pudroderm wchodzi w interakcję z lekami z grupy sulfonamidów.
PoxClin CoolMousse
W leczeniu dużych powierzchni skóry zmienionych przez ospę wietrzną preparat PoxClin CoolMousse należy nanosić w dużej ilości trzy razy dziennie lub każdorazowo, gdy istnieje potrzeba złagodzenia objawów spowodowanych wysypką. Można go stosować już u dzieci od 6. miesiąca życia. Skład: Woda, żel z Aloe barbadensis, krospolimer galaktoarabinianu i kwasu poliglukuronowego, betaina, Laureth-9, PEG-40 uwodorniony olej rycynowy, gliceryna, sól sodowa winianu kokoglukozydu, laurynian poligliceryny-10, fenoksyetanol z etyloheksylogliceryną, pantenol, etyloheksylogliceryna, alantoina, wyciąg z ziela lawendy, wyciąg z kwiatów rumianku, kwas cytrynowy, wodorotlenek sodu.
Inne Żele i Spraye
Inne produkty to proste żele nawilżające i chłodzące. Na przykład, puder płynny Farmina jest bezpieczniejszym wyborem u dzieci nawet poniżej 2. roku życia, ponieważ nie zawiera benzokainy. Należy nanosić na zmienione chorobowo miejsca na skórze kilka razy na dobę. Przed użyciem wstrząsnąć. Nie stosować w nadwrażliwości na tlenek cynku, mentol lub którykolwiek ze składników produktu leczniczego oraz na uszkodzoną skórę. Produkt może powodować objawy nadwrażliwości (np. podrażnienie skóry). Należy chronić oczy i błony śluzowe przed kontaktem z produktem leczniczym.
Szczepionka na Ospa Wietrzną
Szczepionka na ospę wietrzną jest zalecana w Programie Szczepień Ochronnych. Chroni przed zachorowaniem i powikłaniami po przejściu choroby. Szczepionka na polskim rynku występuje w formie jednego preparatu i można ją podawać dzieciom, które skończyły 9 miesięcy. Kilkudziesięcioletnią oporność na ospę zapewnia podanie dwóch dawek leku, w określonych odstępach czasu. Ospa w większości przypadków jest przechodzona przez pacjentów łagodnie. W kwestii podjęcia decyzji co do szczepienia siebie/dziecka - należy skonsultować się z lekarzem.
Co warto wiedzieć o szczepieniach przeciwko ospie wietrznej? - Parenting.pl
Półpasiec a Ospa Wietrzna
Półpasiec to choroba zakaźna wywoływana przez reaktywację wirusa ospy wietrznej i półpaśca (VZV, Varicella Zoster Virus). Objawia się głównie charakterystyczną wysypką oraz silnym bólem. Schorzenie to dotyka przede wszystkim osoby dorosłe oraz osoby o obniżonej odporności, a jego leczenie wymaga szybkiego rozpoznania, aby zapobiec potencjalnym powikłaniom.