Kursy dla strażaków ochotników

Decyzja o wstąpieniu w szeregi Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) to krok, który może znacząco wpłynąć na życie. Jest to jednak droga, która oferuje możliwość służby społeczeństwu, zdobycia nowych umiejętności i dołączenia do grona osób o podobnych wartościach. W Polsce funkcjonuje ponad 16 tysięcy jednostek OSP, skupiając ponad 700 tysięcy strażaków ochotników. Te jednostki, działające jako stowarzyszenia, ściśle współpracują z Państwową Strażą Pożarną (PSP), a wiele z nich jest zrzeszonych w Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Ustawa o ochronie przeciwpożarowej stwarza możliwość włączenia jednostek OSP do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). Obecnie ponad 4500 jednostek OSP należy do tego systemu, co wiąże się z koniecznością spełnienia określonych wymagań sprzętowych i personalnych. Należy jednak podkreślić, że jednostki OSP niewłączone do KSRG również potrafią sprawnie działać, zarówno podczas akcji ratowniczo-gaśniczych, jak i służąc lokalnej społeczności.

Mapa z zaznaczonymi jednostkami OSP w Polsce

Jak zostać strażakiem OSP?

Pierwszym i kluczowym krokiem, aby zostać strażakiem OSP, jest znalezienie jednostki, do której chciałbyś należeć. Następnie należy skontaktować się z członkami tej jednostki, którzy udzielą wszelkich niezbędnych informacji i przybliżą specyfikę służby. Ochotnicza Straż Pożarna to jednostka umundurowana, wyposażona w specjalistyczny sprzęt, której głównym zadaniem jest walka z pożarami, przeciwdziałanie innym miejscowym zagrożeniom oraz pomoc podczas klęsk żywiołowych.

Rodzaje członkostwa w OSP

Głównym dokumentem regulującym działalność jednostki OSP jest jej statut. Znajdują się w nim informacje dotyczące celów i sposobów działania, praw i obowiązków członków, a także zasad wyboru i funkcjonowania władz stowarzyszenia. Statut zazwyczaj przewiduje kilka rodzajów członkostwa:

  • Członkowie zwyczajni (czynni): Aktywnie uczestniczą w realizacji celów i zadań OSP.
  • Członkowie wspierający: Osoby fizyczne lub prawne, które wspomagają działalność OSP finansowo lub w innej formie.
  • Członkowie honorowi: Osoby szczególnie zasłużone dla ochrony przeciwpożarowej, którym godność tę nadaje Walne Zebranie Członków OSP.

Praktyka pokazuje, że każdy, kto chce aktywnie uczestniczyć w realizacji celów OSP, może znaleźć w niej swoje miejsce. Zakres aktywności jest na tyle szeroki, że osoby o różnych zawodach i umiejętnościach - mechanicy, elektrycy, informatycy, kierowcy, nauczyciele - mogą znaleźć w OSP coś dla siebie.

Proces rekrutacji do OSP

Proces dołączenia do OSP można podzielić na kilka etapów:

  1. Znalezienie jednostki: Jeśli myślisz o zostaniu strażakiem-ratownikiem, bezpośrednio uczestniczącym w działaniach ratowniczo-gaśniczych, ważna jest lokalizacja jednostki. Im bliżej będziesz miał do jednostki, tym szybciej będziesz mógł dotrzeć na miejsce alarmu.
  2. Kontakt z jednostką: Jednostki OSP muszą być prawnie zarejestrowane w krajowym rejestrze sądowym. W rejestrze można wyszukać jednostkę i znaleźć dane kontaktowe. Po skontaktowaniu się z jednostką zostaniesz zaproszony na spotkanie organizacyjne.
  3. Spotkanie organizacyjne: Na spotkaniu poznasz strukturę organizacyjną jednostki, zapoznasz się z jej bazą techniczną i dowiesz się o dalszych krokach. Bądź przygotowany na pytania dotyczące Twojej motywacji i dotychczasowego doświadczenia.
  4. Złożenie podania: Jeśli po spotkaniu zdecydujesz się dołączyć do OSP i zostaniesz pozytywnie oceniony, będziesz mógł złożyć podanie o wstąpienie. Decyzje o przyjęciu podejmowane są przez zarząd jednostki.
  5. Okres próbny: Wiele jednostek stosuje okres próbny, podczas którego oceniane jest zaangażowanie nowych członków. Na tym etapie powinieneś brać udział w szkoleniach wewnętrznych.
  6. Ślubowanie: Po pomyślnym przejściu okresu próbnego i złożeniu ślubowania, stajesz się pełnoprawnym członkiem OSP.
Schemat procesu rekrutacji do OSP

Szkolenia dla strażaków OSP

Kluczowym elementem przygotowania strażaka ochotnika do służby są odpowiednie szkolenia. Jednostki OSP uczestniczą w tych samych akcjach co Państwowa Straż Pożarna, a decyzję o alarmowaniu jednostek OSP podejmuje stanowisko kierowania PSP.

Szkolenie podstawowe strażaka ratownika OSP

Szkolenie podstawowe jest przepustką do pierwszej akcji ratowniczo-gaśniczej. Jest ono realizowane przez Państwową Straż Pożarną i obejmuje 38 tematów realizowanych w 136 godzinach, w tym 64 godziny teorii i 69 godzin zajęć praktycznych. Szkolenie zakończone jest egzaminem, a jego ukończenie uprawnia do bezpośredniego udziału w akcjach ratowniczo-gaśniczych.

Podstawa prawna i zmiany w szkoleniach: Od lutego 2022 roku obowiązują nowe "Zasady organizacji szkoleń członków Ochotniczych Straży Pożarnych biorących bezpośredni udział w działaniach ratowniczych". Zmieniono zakres tematyczny i godzinowy poszczególnych szkoleń, w tym szkolenia podstawowego.

Wymagania dotyczące uczestnictwa w szkoleniu podstawowym:

  • Ukończone 16 lat i nieprzekroczenie 65 lat.
  • W przypadku osób nieletnich wymagana jest zgoda rodziców/prawnych opiekunów. Osoby niepełnoletnie, które zdadzą egzamin, otrzymają zaświadczenie, ale będą mogły brać udział w działaniach ratowniczo-gaśniczych dopiero po ukończeniu 18 roku życia.
  • Aby przystąpić do szkolenia, musisz być członkiem jednostki OSP, która może Cię na nie skierować.

Przebieg szkolenia podstawowego:

  • Spotkanie organizacyjne z instruktażem ogólnym BHP.
  • Instruktaż stanowiskowy przeprowadzany przez naczelnika OSP.
  • Zajęcia teoretyczne i praktyczne.

FOTO - VIDEO VIOLIMA - Ćwiczenia JRG Lesko na obiekcie ZS w Olszanicy

Egzamin kończący szkolenie podstawowe

Egzamin składa się z części teoretycznej, praktycznej oraz z zakresu BHP.

  • Egzamin teoretyczny: Pisemny, zazwyczaj składający się z kilkudziesięciu pytań zamkniętych jednokrotnego wyboru. Wymagane jest uzyskanie minimum 70% punktów.
  • Egzamin praktyczny: Obejmuje zadania ćwiczone podczas zajęć praktycznych, w tym posługiwanie się specjalistycznym sprzętem, zasady łączności radiowej oraz przepisy BHP.
  • Egzamin z zakresu BHP: Test wielokrotnego wyboru (minimum 10 zadań).

Zajęcia teoretyczne mogą być realizowane zdalnie, a zajęcia praktyczne wymagają zachowania proporcji 1 instruktor na 4-10 słuchaczy.

Inne formy szkoleń i doskonalenia

Oprócz szkolenia podstawowego, strażacy OSP mogą uczestniczyć w innych formach szkoleń, takich jak:

  • Szkolenie kierowcy-konserwatora sprzętu ratowniczego: Wymagane dla strażaków OSP pełniących funkcję kierowcy.
  • Szkolenie z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy.
  • Szkolenie z zakresu współdziałania z Lotniczym Pogotowiem Ratunkowym.
  • Szkolenie przygotowujące do egzaminu uprawniającego do kierowania pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony.
  • Szkolenia specjalistyczne, np. dotyczące działań z udziałem pojazdów elektrycznych, prowadzone przez CNBOP-PIB we współpracy z Polskim Stowarzyszeniem Nowej Mobilności.

Strażacy OSP włączonych do KSRG mają obowiązek przystępować do testów w komorze dymowej nie rzadziej niż raz na 5 lat. Test ten ma na celu sprawdzenie odporności psychofizycznej strażaków w warunkach zbliżonych do rzeczywistych.

Zdjęcie strażaków podczas ćwiczeń w komorze dymowej

Motywacje i doświadczenia strażaków OSP

Motywacje do wstąpienia do OSP są różnorodne: chęć pomocy innym, potrzeba zrobienia czegoś dobrego, zdobycie nowych umiejętności, sprawdzenie swojej siły charakteru, a także podtrzymanie tradycji rodzinnych. Wielu strażaków podkreśla, że służba w OSP to nie tylko obowiązki, ale także ogromna satysfakcja i poczucie przynależności do "drugiej rodziny".

Doświadczenia pierwszych akcji często pozostają w pamięci na długo. Mogą to być zarówno zdarzenia wymagające natychmiastowej interwencji, jak i te bardziej rutynowe, jednak zawsze niosące ze sobą poczucie spełnienia i odpowiedzialności. Strażacy OSP podkreślają, że im więcej od siebie dają, tym więcej otrzymują w zamian - wsparcie, zaufanie i poczucie bycia potrzebnym.

Decyzja o wstąpieniu do OSP była świadoma dla wielu osób, które miały kontakt ze strażą od najmłodszych lat, np. poprzez zawody Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych (MDP) czy turnieje wiedzy pożarniczej. Dla innych było to odkrycie nowej pasji po pierwszym kontakcie z jednostką i zapoznaniu się ze sprzętem.

Pytania i odpowiedzi dotyczące wstąpienia do OSP

Poniżej przedstawiamy najczęściej zadawane pytania dotyczące wstąpienia i funkcjonowania w OSP:

  • Czy jednostki OSP uczestniczą w tych samych akcjach co PSP? Tak, decyzję o alarmowaniu jednostek OSP podejmuje stanowisko kierowania PSP. Jednostki wyposażone są w systemy powiadamiania i syreny alarmowe.
  • Jak szybko strażak musi stawić się na alarm? Jako graniczny czas wyjazdu przyjmuje się 15 minut od momentu zaalarmowania. W tym czasie strażacy powinni przybyć do jednostki, przebrać się i wyjechać do zdarzenia.
  • Czy muszę brać udział w akcjach ratowniczo-gaśniczych? Nie, jeśli nie chcesz lub nie możesz brać udziału w akcjach, nadal możesz znaleźć w OSP inne formy działalności, które wspomogą jednostkę.
  • Czy strażacy OSP mają umundurowanie? Tak, strażacy OSP mają prawo do munduru, który używany jest podczas świąt państwowych, religijnych oraz wewnętrznych wydarzeń w jednostce. Zazwyczaj mundury otrzymują strażacy, którzy przeszli okres próbny i złożyli ślubowanie.
  • Czy mogę zostać członkiem OSP bez zgody rodziców, jeśli jestem niepełnoletni? Nie, w przypadku osób nieletnich wymagana jest zgoda rodziców lub prawnych opiekunów.
  • Czy w OSP obowiązują składki członkowskie? Tak, jednostka OSP jest stowarzyszeniem i w wielu jednostkach obowiązuje składka członkowska, zazwyczaj roczna w wysokości od 10 do 50 zł.

Najlepszym źródłem informacji na temat procesu rekrutacji i specyfiki danej jednostki jest bezpośredni kontakt z wybraną jednostką OSP. Jeśli jeszcze nie jesteś przekonany, spróbuj - niczego nie ryzykujesz, a możesz odkryć nową pasję i możliwość służby.

tags: #czy #wazny #jest #kurs #osp