Nowoczesny samochód, mimo że stanowi produkt nowoczesnej technologii, nie jest wolny od zagrożenia powstania i rozprzestrzenienia się pożaru. Materiały palne stanowią około 20-25% wagi samochodów osobowych, a obciążenie ogniowe wynosi 200 do 450 kg drewna na samochód. W palącym się pojeździe wydziela się więc duża ilość energii cieplnej, a płomienie szybko przenoszą się zarówno wzdłuż płonącego materiału, jak i na inne materiały palne. Powstały strumień ciepła rozchodzi się we wszystkich kierunkach. Pożar powoduje gwałtowną zmianę środowiska w pojeździe lub jego części, oddziałując termicznie (przez promieniowanie, konwekcję i przewodzenie) oraz chemicznie (korozyjnie) na produkty spalania.
Przyczyny pożarów samochodów
Praktyka pokazuje, że przyczyn powstawania pożarów w pojazdach może być wiele.
Awarie i nieprawidłowa eksploatacja
Pożary mogą być spowodowane przez wady lub nieprawidłową eksploatację układu paliwowego, instalacji i urządzeń elektrycznych, akumulatora, układu wydechowego lub jezdnego.
Czynnik ludzki: nieostrożność i wypadki
Pożary powstają także w wyniku nieostrożności lub zaprószenia ognia przez człowieka, czy też podczas wypadku drogowego.
Podpalenie: definicja i motywy
Zdarzają się także celowe podpalenia. W kryminalistyce termin „podpalenie” definiuje się jako świadome wzniecenie ognia w celach przestępczych. Najczęściej motywami podpaleń są: zemsta, próba wyłudzenia odszkodowania oraz chęć zniszczenia dowodów lub zatarcia śladów innego przestępstwa.
Metody podpaleń samochodów
Podpalenia samochodów zazwyczaj powodowane są w sposób bezpośredni - podpalacz własnoręcznie w danej chwili inicjuje pożar, tzn. w chwili pojawienia się pożaru znajduje się na miejscu zdarzenia. Należy dodać, że podpalacze samochodów często stosują przyspieszacze pożarów. Najczęściej sięgają po najbardziej dostępne środki, takie jak benzyna, olej napędowy, nafta, rozpuszczalniki, rozcieńczalniki czy podpałka do grilla.
Pożar samochodu w Skawinie
Podpalenie przedziału osobowego
Aby podpalić przedział osobowy, sprawca najczęściej wybija szybę, zazwyczaj tylną bądź boczną. Najczęściej są to szyby hartowane, więc ich wybicie powoduje rozbicie ich na drobne kawałki, które wpadają także do wnętrza przedziału osobowego. Po wybiciu szyby sprawcy zazwyczaj albo wlewają do wnętrza kabiny płyn łatwopalny, albo wrzucają nasiąkniętą takim płynem i zapaloną tkaninę. Ostatnio częste są przypadki użycia przez podpalaczy butelki z tworzywa sztucznego z płynem łatwopalnym i z zaczopowanym zwitkiem tkaniny lub papieru stanowiącym lont, który zostaje podpalony i umieszczony wewnątrz pojazdu. Nierzadko pozostałość niespalonej butelki z charakterystyczną wonią cieczy palnej można ujawnić w pogorzelisku.
Ogień w przedziale osobowym z wybitą szybą ma dobre warunki do dynamicznego rozwoju i rozprzestrzeniania się, z uwagi na swobodny dostęp tlenu do strefy spalania oraz odprowadzanie produktów spalania. W przypadku podpalenia wnętrza pojazdu, który nie miał zamkniętych na zamek drzwi (czyli nie było potrzeby wybicia szyby) i w którym po wznieceniu ognia wewnątrz przedziału osobowego drzwi i okna nadal są zamknięte, pożar przebiega w warunkach niedostatecznej wymiany gazowej i rozwija się powoli - nie ma warunków do dynamicznego rozprzestrzeniania się z uwagi na niedobór tlenu. Wnętrze pojazdu wypełnia się gorącymi produktami spalania. Zdarza się jednak, że nagrzane uszczelki miękną i rozszczelniają okna, umożliwiając dopływ świeżego powietrza, które przyspiesza spalanie. Oddziaływanie wysokiej temperatury jest zaś przyczyną nadtopienia i wybicia (opadnięcia) do wnętrza - na podszybie i kokpit pojazdu - szyby przedniej (jest to najczęściej szyba klejona, warstwowa).
Podpalenie karoserii
Sprawcy podpaleń często wzniecają ogień, polewając karoserię łatwopalnym płynem lub kładąc na nią nasączoną takim płynem tkaninę. Ogień podłożony w ten sposób sprawia, że zapala się powłoka lakiernicza pojazdu. Pożar nie zawsze powoduje wówczas zniszczenia termiczne wnętrza pojazdu, często ogień niszczy zewnętrzną powłokę karoserii oraz elementy pojazdu wykonane z tworzyw sztucznych. W przypadku polania dachu płynem łatwopalnym charakterystyczne będą ślady odbarwienia w formie pionowych zacieków po palącej się i spływającej po poszyciu karoserii cieczy. Największe uszkodzenia termiczne materiałów palnych znajdujących się wewnątrz przedziału osobowego będą zlokalizowane bliżej dachu (np. na tylnych zagłówkach, podsufitce, górnych uszczelkach drzwi).
Podpalenie komory silnika
Sprawcy dokonują także podpaleń zewnętrznej karoserii, umieszczając przyspieszacz pożaru na podszybiu pojazdu, wykonanym z tworzywa sztucznego. Wtedy pożar ma dobre warunki do rozwoju i rozprzestrzenienia się do wnętrza komory silnika.
Podpalenie opon
Podpalacze najczęściej polewają oponę płynem łatwopalnym albo podkładają tkaninę nasiąkniętą takim płynem, a następnie ją zapalają. Paląca się ciecz wytwarza wysoką temperaturę, która powoduje zapalenie się zewnętrznej, gumowej części koła. Ostatnio spotyka się przypadki używania do podpalenia opon kostek podpałki do grilla, kominków i pieców. Sprawca układa taką tabliczkę pod oponą lub na górnej jej części na kole, a następnie podpala. Po czasie powstaje na tyle wysoka temperatura palącego się paliwa stałego, że następuje zapalenie się opony.
Dochodzenia popożarowe i ustalanie przyczyn
Konieczność prowadzenia dochodzeń popożarowych jest oczywista.
Definicja śladów pożarowych
Ślady pożarowe to widoczne lub mierzalne fizyczne efekty popożarowe, zawierające np. poszczególne zjawiska towarzyszące pożarom, takie jak płomień, gorące i toksyczne gazy, pozostawiające ślady będące najczęściej trwałymi uszkodzeniami. Przy ustalaniu okoliczności pożaru głównym obiektem oględzin jest miejsce pożaru w całości, obejmujące ślady, przedmioty, materiały oraz urządzenia, na których mogą znajdować się ślady świadczące o okolicznościach powstania i rozprzestrzeniania się pożaru. Wyróżnić można trzy grupy śladów uszkodzeń termicznych i mechanicznych, ze względu na miejsce ich powstania.
Wykrywanie ogniska pożaru
W ustalaniu przyczyny pożaru bardzo ważne jest wykrycie jego ogniska, czyli miejsca, w którym zaczął się proces spalania. Ślady w ognisku pożaru mogą powstać w warunkach niedostatecznej wymiany gazowej. Wówczas miejsca powstania pożaru charakteryzują się głębokimi, skoncentrowanymi wypaleniami, gdyż w początkowej fazie pożaru występować może miejscowe przegrzanie lub tlenie na niewielkiej płaszczyźnie. W warunkach dobrej wymiany gazowej wypalenia i destrukcje powstają w ognisku pożaru kilkakrotnie szybciej.
Rola oględzin miejsca zdarzenia
Oględziny to czynność procesowa polegająca na szczegółowej obserwacji, wykrywaniu i zabezpieczaniu śladów kryminalistycznych miejsca, osoby, rzeczy lub zwłok, przeprowadzana za pomocą zmysłów i z wykorzystaniem środków technicznych, w celu wyjaśnienia charakteru i okoliczności powstałego zdarzenia oraz ustalenia jego sprawcy. W niektórych przypadkach może wystąpić potrzeba szczegółowych oględzin zewnętrznych podwozia samochodu, a także zbadania, który z foteli pojazdu ma największe zniszczenia termiczne, w tym zniszczenia elementów metalowych (np. czy wewnątrz pojazdu ujawniono stopione lub nadtopione naczynie z tworzywa sztucznego z wyczuwalnym zapachem płynu łatwopalnego). Podczas oględzin niezbędne jest także zbadanie najbliższego i dalszego otoczenia pojazdu, w celu ujawnienia ewentualnych śladów lub przedmiotów, które mogły mieć związek z podpaleniem.
Trudności w dochodzeniach
Dochodzenia popożarowe prowadzone w przypadku pożarów pojazdów samochodowych są trudne, stanowią duże wyzwanie dla eksperta mającego ustalić jednoznaczną przyczynę powstania pożaru. Wynika to z faktu, że samochody mają wiele różnych mechanicznych i elektrycznych systemów umiejscowionych na niewielkiej przestrzeni, systemów zasilania paliwowego oraz różnorodne łatwopalne płyny eksploatacyjne. Duże ilości tworzyw sztucznych oraz innych substancji i materiałów palnych wewnątrz pojazdu dają spore obciążenie ogniowe, podczas pożaru mogące prowadzić do rozległych zniszczeń. Dochodzenia w sprawach o pożary pojazdów wymagają nie tylko wiedzy z zakresu rozwoju pożarów, lecz także dobrej znajomości zagadnień mechaniki samochodowej, materiałoznawstwa oraz taktyki i techniki kryminalistycznej.
Wykrywanie przyspieszaczy pożarów
W przekonaniu sprawców podpaleń płyn użyty do wzniecenia ognia spala się w pierwszej kolejności i w ten sposób znikają ślady przestępstwa. Tak jednak nie jest. Kiedy łatwopalny płyn zostanie rozlany w pojeździe na porowaty materiał, taki jak np. tapicerka, dywanik welurowy, siedzisko fotela czy kanapy, szybko wnika w głąb. Proces spalania zachodzi jedynie na powierzchni, gdzie dostępny jest tlen z powietrza. Jeżeli taki pożar zostanie dostatecznie szybko ugaszony lub w miejscu podpalenia wystąpi deficyt tlenu, spalanie płynu użytego do podpalenia może być niecałkowite. W takich przypadkach analiza chemiczna pozostałości popożarowych umożliwia określenie rodzaju użytego płynu. Znalezienie śladów takiego samego płynu w próbkach z miejsca pożaru i próbkach pochodzących od podejrzanego (np. płyny palne lub nasączona odzież) może świadczyć o jego związku ze zdarzeniem, przy czym moc dowodowa takiego wyniku analizy jest tym większa, im bardziej specyficzny jest wykryty przyspieszacz pożaru.
Przykłady spraw o podpalenia samochodów
Podpalenie warsztatu w Komorowie
W połowie stycznia Policjanci Wydziału Kryminalnego zatrzymali trzech mężczyzn i przedstawili im zarzuty związane ze spaleniem trzech samochodów w warsztacie mechaniki pojazdowej w Komorowie, powodując straty niemal pół miliona złotych. Sprawa miała swój początek 16 stycznia, kiedy dwaj nieznani sprawcy przeskoczyli przez ogrodzenie, oblali łatwopalną cieczą jeden z pojazdów (Audi SQ7) i podpalili go. Na podstawie nagrań monitoringu ustalono auto, którym sprawcy przyjechali. 4 lutego obaj trafili do aresztu. Śledztwo wskazało na możliwy udział właściciela Audi, 37-letniego mieszkańca powiatu słubickiego, którego zatrzymano 7 lutego. Wszyscy zatrzymani to mieszkańcy powiatu słubickiego, grozi im do 10 lat więzienia.
Zniszczenie Audi w Lęborku
19 marca kryminalni zatrzymali 47-latka podejrzanego o podpalenie samochodu marki Audi, należącego do 36-letniego mieszkańca Lęborka. Do zdarzenia doszło 14 marca nad ranem na parkingu przy ul. Łasaka, gdzie sprawca podłożył pod Audi materiał nasączony łatwopalną substancją. Auto o wartości 8 tysięcy złotych uległo całkowitemu zniszczeniu. Zatrzymany usłyszał zarzuty zniszczenia pojazdu, przestępstwa zagrożonego karą pięciu lat pozbawienia wolności.
Podpalenie Nissana w Oleśnie (zemsta byłej żony)
Olescy policjanci zatrzymali 49-letnią kobietę, podejrzaną o podpalenie Nissana swojego byłego męża w nocy z 8 na 9 marca w Oleśnie. Samochód uległ całkowitemu spaleniu, a straty oszacowano na kwotę 60 tys. zł. Ogień uszkodził również bramę i dach garażu. Kobieta usłyszała zarzuty z art. 288 kk (zniszczenie mienia) w związku z art. 164 kk (sprowadzenie bezpośredniego niebezpieczeństwa zdarzenia mające postać pożaru). Na wniosek śledczych sąd aresztował podejrzaną na 3 miesiące. Grozi jej kara do 8 lat pozbawienia wolności. Wcześniej rodzina była celem dewastacji samochodu i ogródka.
Podpalenie BMW w Kędzierzynie-Koźlu (kłótnia)
Policja w Kędzierzynie-Koźlu zatrzymała 69-letniego mężczyznę i 54-letnią kobietę podejrzanych o celowe podpalenie samochodu marki BMW. Do zdarzenia doszło 26 grudnia, krótko przed godziną 20:00, na parkingu. Mieszkanka usłyszała głośny huk, spojrzała przez okno i zobaczyła płonący pojazd. Z ustaleń śledczych wynika, że para najpierw zniszczyła zaparkowane BMW, wybijając szyby i uszkadzając karoserię, a następnie podpaliła samochód. Motywem była trwająca od dłuższego czasu kłótnia z właścicielem pojazdu. Agresywni sprawcy zostali zatrzymani i osadzeni w policyjnym areszcie.
Atak na taksówkę w Rybniku
26 lipca 2022 roku w Rybniku taksówkarz Tadeusz L. padł ofiarą agresywnego pasażera, Radosława S., który po odmowie zapłaty za kurs, wyrwał lusterko, oblał samochód benzyną z kanistra i rzucił zapalniczką. Pojazd zajął się płomieniami i uległ w całości zniszczeniu, zanim przyjechała straż pożarna. Ogień zajął również elewację budynku przy ul. Morcinka 33. Radosławowi S. przedstawiono zarzut publicznego i bezpodstawnego podpalenia samochodu osobowego, doprowadzając do pożaru auta, wybuchu butli LPG oraz pożaru elewacji budynku. Sąd Rejonowy w Rybniku zastosował wobec podejrzanego areszt tymczasowy na okres 3 miesięcy. Postępowanie jest w toku.
tags: #dabie #podpalenie #samochodu