Karta Przekazania Odpadu (KPO) w Systemie BDO – Kompletny Przewodnik

Karta Przekazania Odpadu (KPO) to jeden z najważniejszych dokumentów w systemie BDO - Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami. Każde przekazanie odpadu pomiędzy podmiotami, od wytwórcy do transportującego i dalej do instalacji przetwarzającej, musi zostać potwierdzone właśnie tym dokumentem. Od stycznia 2023 roku Kartę Przekazania Odpadu można wystawić tylko za pośrednictwem indywidualnego konta w BDO, a papierowe karty przekazania odpadów można wystawić wyłącznie w przypadku oficjalnie ogłoszonej awarii systemu BDO. Nawet wtedy dane z papierowej KPO muszą zostać później przeniesione do systemu BDO.

Wielu przedsiębiorców zastanawia się, jak prawidłowo wystawić KPO w BDO, kiedy można edytować dokument, a kiedy konieczne jest jego anulowanie. Problemy pojawiają się także wtedy, gdy kierowca nie ma przy sobie numeru karty lub gdy transport nie zostanie potwierdzony w systemie. Ten przewodnik pomoże zrozumieć zasady wystawiania KPO, kto jest za nią odpowiedzialny i jak unikać błędów.

Obowiązek Prowadzenia Ewidencji Odpadów i Rejestracja w BDO

Ewidencję musi prowadzić każdy podmiot, który wytwarza lub gospodaruje odpadami. Od 2023 roku obowiązek rejestracji w BDO mają nowe podmioty. Wpis do rejestru BDO uzyskasz po złożeniu wniosku do odpowiedniego marszałka województwa lub z urzędu (bez składania wniosku).

Z obowiązku prowadzenia ewidencji są zwolnione m.in.:

• Osoby fizyczne i jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami, które wykorzystują odpady na własne potrzeby.
• Wytwórcy odpadów komunalnych objęci systemem odbioru odpadów komunalnych.
• Niektóre firmy produkcyjne i przemysłowe wytwarzające rodzaje odpadów wymienione w Rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 5 listopada 2024 r.

Ważne! Ewidencja odpadów w BDO musi być prowadzona zgodnie z katalogiem odpadów określonym w Rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. Oznacza to, że osobno trzeba ewidencjonować poszczególne rodzaje odpadów.

Karta Przekazania Odpadu (KPO) a Karta Ewidencji Odpadów (KEO)

System BDO opiera się na dwóch podstawowych dokumentach ewidencyjnych:

• Karta Ewidencji Odpadów (KEO) służy do prowadzenia bieżącej ewidencji ilości odpadów wytwarzanych lub magazynowanych w przedsiębiorstwie.
• Karta Przekazania Odpadu (KPO) dokumentuje natomiast fizyczne przekazanie odpadu pomiędzy podmiotami.

Każda z tych stron musi potwierdzić odpowiedni etap procesu w systemie BDO. Wszystkie karty przekazania odpadu na koniec miesiąca muszą zostać wprowadzone do karty ewidencji odpadów.

Czym Jest i Kiedy Wystawić Kartę Przekazania Odpadu (KPO)?

Karta Przekazania Odpadu (KPO) to dokument potwierdzający, że odpady zostały przekazane od jednego podmiotu do drugiego w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami. Stanowi oficjalny zapis całego procesu. KPO jest obowiązkowa przy przekazywaniu większości odpadów objętych ewidencją w systemie BDO. W uproszczeniu: KPO wymagana jest za każdym razem, gdy odpady trafiają od jednego podmiotu do drugiego i podlegają obowiązkowi ewidencji.

Karta przekazania odpadów tworzy się wyłącznie dla jednego rodzaju i jednego kodu odpadów. Przykładowo, KPO jest wymagana dla:

• Opadów z prac instalacyjnych, m.in. odpadów izolacyjnych.
• Opadów metalowych.
• Opadów selektywnych, które wymagają odrębnego zagospodarowania.
• Wielu rodzajów odpadów budowlanych, np. tworzywa sztuczne, odpady betonu oraz gruz betonowy.

Karta przekazania odpadu powinna zostać wystawiona przed rozpoczęciem transportu. Podmiot transportujący powinien potwierdzić przejęcie odpadu w momencie rozpoczęcia transportu, natomiast podmiot przejmujący odpad potwierdza jego przyjęcie po dostarczeniu odpadu do instalacji.

Kto jest odpowiedzialny za wystawienie KPO?

Odpowiedzialność za wystawienie Karty Przekazania Odpadu spoczywa na posiadaczu odpadów, który przekazuje odpady. Często stoi to w sprzeczności z praktyką obrotu odpadami w Polsce, gdzie zdarza się, że kartę wystawia odbiorca. Pamiętaj, że odpowiedzialność za prawidłowe sporządzenie KPO ponosi posiadacz odpadu!

• Inwestor prowadzący działalność gospodarczą - musi wystawić KPO przed przekazaniem odpadów.
• Osoba prywatna - nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji w BDO, więc nie wystawia KPO.
• Firma wywozowa - sporządza KPO wyłącznie przy odbiorze odpadów od podmiotów nieobjętych obowiązkiem ewidencji, czyli najczęściej od osób fizycznych.

Procedura Wystawiania KPO w Systemie BDO Krok po Kroku

Każdy, kto posiada numer w systemie BDO i chce przekazać odpad, zobowiązany jest do samodzielnego sporządzenia i zatwierdzenia Karty Przekazania Odpadu (KPO).

1. Zalogowanie do systemu BDO: Pierwszym krokiem jest zalogowanie się do indywidualnego konta w systemie BDO.
2. Przejście do modułu ewidencyjnego: Z menu głównego należy wybrać moduł ewidencyjny i przejść do sekcji „Karty przekazania”, a następnie wybrać pozycję „Karty przekazania odpadów”.
3. Utworzenie nowej KPO: Należy wybrać opcję utworzenia nowej karty przekazania odpadu.
4. Wybór ról: Sekcja KPO jest podzielona na trzy role: przekazujący, transportujący, przejmujący. Posiadacz odpadów wybiera podmiot, dla którego chce stworzyć KPO. Z menu „Karty przekazania”, „Karty Przekazania Odpadów”, należy wybrać rolę Przekazujący.
5. Uzupełnienie danych karty:
   • Informacje dot. karty: Na górze karty znajdują się informacje takie jak rok kalendarzowy, status karty (nadany automatycznie jako „planowana”), numer karty (nadany automatycznie w momencie zatwierdzenia KPO).
   • Dane podmiotu transportującego i przejmującego odpady: W tej sekcji można posłużyć się wyszukiwarką, np. po numerze rejestrowym lub nazwie firmy.
   • Informacje dotyczące odpadów: Pozycje obowiązkowe oznaczone są czerwoną gwiazdką „*”. Należy podać kod i rodzaj odpadów, posługując się wyszukiwarką. Masę odpadów należy podać w Megagramach (Mg) z dokładnością do trzeciego miejsca po przecinku. Jeżeli masa jest mniejsza niż 1 kg (0,001 Mg), należy podać ją w zaokrągleniu do 1 kg, czyli 0,001 Mg.
   • Dane dodatkowe: Należy podać imię i nazwisko lub nazwę oraz adres, pod który należy dostarczyć odpad. Wypełnia się także dane dotyczące odpadów niebezpiecznych lub rtęci metalicznej, jeśli dotyczy.
6. Zapisanie karty jako planowanej: Po uzupełnieniu danych karta przyjmuje status „planowanej”.
7. Zmiana statusu na „Zatwierdzoną”: Aby nadać karcie obieg, z listy „Planowane Karty” należy wybrać „Opcje”, a następnie „Edycja/Zmiana statusu”. Na dole karty zmieniamy status na „Zatwierdzoną”.
8. Generowanie potwierdzenia: W tym momencie przekazujący oraz transportujący odpad ma możliwość wygenerowania potwierdzenia wystawienia Karty przekazania odpadu - dokumentu w formie PDF. Znajdują się tu wszystkie informacje o przekazującym, transportującym, przejmującym, o odpadach oraz numer karty.
9. Potwierdzenie transportu i przyjęcia: Podmiot transportujący powinien potwierdzić przejęcie odpadu w momencie rozpoczęcia transportu. Podmiot przejmujący odpad potwierdza jego przyjęcie po dostarczeniu odpadu do instalacji.

W lewym dolnym rogu wygenerowanego dokumentu PDF występuje kod QR, który umożliwia służbom kontrolującym potwierdzenie autentyczności KPO oraz weryfikację informacji zawartych na karcie ze stanem rzeczywistym.

Statusy Karty Przekazania Odpadu w BDO

Karta przekazania odpadów w systemie BDO pełni funkcję dokumentu obiegowego, który może mieć 7 różnych statusów. Każda ze stron uczestniczących w przekazaniu odpadów musi w odpowiednim momencie podjąć określone czynności, aby poprawnie zamknąć kartę przekazania odpadów.

Elektroniczna KPO musi w systemie BDO przejść przez nawet 6 etapów, zanim przekazanie odpadów się zakończy. Każdy etap oznacza konieczność wykonania określonych czynności w systemie BDO przez podmiot przekazujący, transportujący oraz przejmujący odpady.

Korekta, Odrzucenie i Anulowanie Karty Przekazania Odpadu

W praktyce zdarzają się sytuacje, w których karta przekazania odpadu zawiera błędne dane. Najczęściej dotyczy to masy odpadu, kodu odpadu lub danych podmiotu transportującego. Możliwość edycji karty zależy od etapu, na którym znajduje się dokument w systemie. Jeżeli jednak transportujący potwierdził już przejęcie odpadu, karta nie może być swobodnie modyfikowana.

• Odrzucenie karty: Jeśli przejmujący odrzuci kartę, np. z powodu błędnego kodu lub masy odpadów, tylko przekazujący może dokonać jej korekty.
• Korekta błędów: W poradniku BDO prezentowane są 3 różne scenariusze poprawiania błędów przy wystawianiu karty przekazania odpadów w systemie BDO, w zależności od rodzaju popełnionego błędu oraz statusu karty przekazania odpadów.
• Anulowanie KPO: Anulowanie KPO stosuje się najczęściej wtedy, gdy transport nie doszedł do skutku lub gdy karta została wystawiona omyłkowo. Pamiętaj, że błędnej karty przekazania odpadów w BDO nie da się usunąć, można ją jedynie anulować lub skorygować.

Odpowiedzialność za KPO i Sankcje

Pod koniec zeszłego roku zmianie uległy przepisy dotyczące odpowiedzialności za błędnie wystawione karty przekazania odpadów. Na karcie przekazania odpadów po uzyskaniu statusu końcowego „Potwierdzony transport” widnieć będą imiona i nazwiska nawet trzech osób. Odpowiedzialność rozkłada się na:

• Osobę wystawiającą kartę przekazania odpadów.
• Osobę potwierdzającą w karcie przekazania odpadów przejęcie odpadów.
• Osobę potwierdzającą transport odpadów w KPO.

Oczywiście największa odpowiedzialność spoczywa na podmiocie przekazującym odpady i osobie wystawiającej kartę przekazania odpadów. Odpowiedzialność może dotyczyć zarówno osoby fizycznej, np. pracownika, który wystawił kartę przekazania odpadów w BDO, jak i podmiotu, w imieniu którego karta przekazania odpadów została wystawiona.

Brak prawidłowo wystawionej Karty Przekazania Odpadu oznacza, że przekazanie odpadów jest traktowane jako nielegalne. Wysokość grzywny za nieprawidłowości w ewidencji odpadów wynosi od 100 zł do ponad 1 miliona zł. Właściwy Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (WIOŚ) będzie mógł nałożyć także administracyjną karę pieniężną, która będzie wymierzana w wysokości od 5 tys. zł. Pełna lista sytuacji, które podlegają karze grzywny lub aresztu jest wymieniona w art. 183 i 184 Ustawy o odpadach, a lista sytuacji podlegających administracyjnej karze pieniężnej w art. 194 tej samej ustawy.

Ważne! Udostępnienie klucza API innemu podmiotowi, aby wystawił KPO w twoim imieniu, nie zdejmuje w żadnym stopniu odpowiedzialności z wytwórcy za wystawione w systemie BDO karty przekazania odpadów. Często w takiej sytuacji dochodzi do błędów i nadużyć.

Zmiany w Przepisach Dotyczących KPO

Rok 2019

Od 1 maja 2019 roku usunięto z karty przekazania odpadów rubrykę z numerem REGON oraz zniesiono obowiązek stawiania pieczęci firmowej dla wszystkich stron operacji odpadowej. Nadal pozostaje obowiązek podania numeru rejestrowego (BDO) oraz NIP podmiotów wpisanych w karcie przekazania odpadów. Aktualnie obowiązującym wzorem karty przekazania odpadu jest formularz opublikowany w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 25 kwietnia 2019 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych na potrzeby ewidencji odpadów.

Rok 2023

Od 1 stycznia 2023 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o odpadach, która poszerza obowiązek ewidencji odpadów poprzez zmianę definicji odpadów komunalnych. Oznacza to, że zdecydowanie mniej odpadów w firmach lub instytucjach może być uznana za odpady zwolnione z obowiązku przekazywania ich za pomocą karty przekazania odpadów w systemie BDO. W 2023 roku obowiązek rejestracji w BDO objął także nowe grupy podmiotów.

Rok 2026 (aktualizacja)

W 2026 roku karta przekazania odpadów (KPO) może być wystawiana tylko za pośrednictwem indywidualnego konta w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO). Papierowe karty przekazania odpadów można wystawić tylko w przypadku oficjalnego ogłoszenia awarii systemu BDO. W 2026 roku więcej kart przekazania odpadów w BDO jest wymaganych, ponieważ nowelizacja przepisów wprowadza także nowe obowiązki w zakresie ewidencji odpadów oraz sprawozdań odpadowych. Zmieniony został również przepis art. 66 ust. 4, który umożliwiał przyjęcie i przekazanie odpadów w systemie BDO bez karty przekazania odpadów (KPO), co oznacza jeszcze mniej zwolnień.

Ważne! Od 1 stycznia 2023 miały wejść w życie przepisy, które wymuszały na wytwórcach odpadów budowlanych segregację odpadów na więcej frakcji. W ostatniej chwili ustawodawca wprowadził nowe przepisy, które odsuwają w czasie wprowadzenie nowych obowiązków dotyczących selektywnego odbierania odpadów budowlanych.

Praktyczne Aspekty i Najczęściej Zadawane Pytania

Proces przekazania odpadów na podstawie karty przekazania odpadów w systemie BDO nie zawsze jest prosty. Oto odpowiedzi na często zadawane pytania:

• Czy muszę drukować KPO? Elektroniczna KPO nie musi być drukowana, jednak w zamian pojawia się nowy dokument - potwierdzenie wygenerowane z Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO), umożliwiające weryfikację informacji zawartych w karcie przekazania odpadów ze stanem rzeczywistym.
• Co z papierowymi KPO z lat poprzednich? Organy kontrolne, np. WIOŚ, nadal mogą poprosić o okazanie papierowych kart przekazania odpadów. Przykładowo, karty z 2020 roku trzeba przechowywać do końca 2025 roku.
• Czy muszę zważyć odpady przed wystawieniem KPO? Tak, masa odpadów musi być podana z dokładnością do trzeciego miejsca po przecinku w Megagramach (Mg).
• Jak wypełnić KPO, nie znając dokładnej masy odpadów? W takich przypadkach zaleca się kontakt z odbiorcą odpadów w celu ustalenia orientacyjnej masy lub zważenie odpadów przed transportem.
• Kiedy można przyjąć odpady bez KPO? Dopuszcza się nie sporządzanie KPO, jeżeli jeden z posiadaczy odpadów nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów (np. osoba fizyczna). W innym wypadku, przyjęcie odpadów bez KPO jest niezgodne z przepisami.
• Co z kodami z grupy 19 i 20? Kody z grupy 19 (Odpady z instalacji do zagospodarowania odpadów) oraz 20 (Odpady komunalne) nigdy nie znajdą się w karcie przekazania odpadów wystawianej przez wytwórcę. Są to kody używane przez podmioty zajmujące się dalszym przetwarzaniem lub odbiorem odpadów komunalnych.

Wielu przedsiębiorców korzysta z dodatkowego wsparcia przy obsłudze systemu BDO, szczególnie gdy firma generuje dużą liczbę kart przekazania odpadów. Dobra organizacja procesu pozwala wystawcy KPO ograniczyć biurokrację do tylko jednego lub dwóch kroków.

tags: #demontowalem #hydrant #jak #uzyskac #karte #przekazania