Wymogi Przeciwpożarowe dla Obiektów Noclegowych i Hydranty

Ustawa o ochronie przeciwpożarowej nakłada na właścicieli obiektów noclegowych szczególną odpowiedzialność. Budynki dzielą się na kategorie zależne od ich przeznaczenia oraz sposobu użytkowania. Część hotelowa obiektu (pokoje i funkcje noclegowe) zwykle kwalifikuje się jako ZL V, czyli zamieszkanie zbiorowe.

Kategoria zagrożenia ludzi determinuje dobór materiałów budowlanych oraz systemów ochronnych. Projektowanie bezpiecznej ewakuacji wymaga zachowania ciągłości traktów komunikacyjnych. Wydzielanie stref pożarowych odbywa się poprzez montaż specjalistycznych przegród. Przejścia zamykają się automatycznie w momencie wykrycia zagrożenia, co powstrzymuje rozprzestrzenianie się ognia i dymu na inne kondygnacje.

Kurtyny dymowe dobiera się i klasyfikuje według PN-EN 12101-1 (klasy i parametry dotyczące roli w kontroli dymu). FireStop dostarcza certyfikowane urządzenia zabezpieczające otwory budowlane. Zaawansowane produkty, takie jak bramy czy kurtyny, wyceniane są w modelu indywidualnym. Opcja "Zapytaj o cenę" wynika z konieczności precyzyjnego dopasowania produktu do konkretnych wymiarów otworu budowlanego. Ostateczny koszt systemów przeciwpożarowych wynika ze specyfiki architektonicznej konkretnego obiektu.

Podstawowe Urządzenia Przeciwpożarowe

Ochronę przeciwpożarową zapewniają różnego rodzaju urządzenia, takie jak gaśnice, tryskacze, zraszacze czy czujki dymu. Każdy obiekt noclegowy musi posiadać podręczny sprzęt gaśniczy rozmieszczony w łatwo dostępnych miejscach. Gaśnice proszkowe są podstawowym środkiem pozwalającym stłumić ogień w zarodku przed jego rozwinięciem się.

W obiektach hotelowych często stosuje się hydranty wewnętrzne, ale obowiązek ich instalacji zależy od parametrów strefy pożarowej (m.in. kategorii ZL, wysokości budynku i powierzchni strefy). Hydranty wewnętrzne gwarantują nieograniczony dostęp do środka gaśniczego pobieranego bezpośrednio z sieci wodociągowej. Model hydrantu wnękowego FIT wyróżnia się przemyślaną konstrukcją ułatwiającą montaż w cienkich ścianach działowych.

Ramy Prawne i Dokumentacja

Zakończenie budowy wymaga oficjalnego zgłoszenia do Państwowej Straży Pożarnej. Jeżeli obiekt wymaga pozwolenia na użytkowanie, inwestor zawiadamia właściwe organy (w tym PSP) o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania na podstawie art. 56 Prawa budowlanego. Warunkiem braku sprzeciwu ze strony służb jest pełna zgodność wykonania z zatwierdzonym projektem budowlanym. Proces odbiorowy wiąże się z koniecznością przedłożenia kompletu dokumentów potwierdzających bezpieczeństwo obiektu.

Zastosowane urządzenia i wyroby muszą mieć dokumenty dopuszczające je do stosowania: właściwą dokumentację wyrobu (np. aprobatę techniczną lub Krajową Ocenę Techniczną - KOT, atest higieniczny Państwowego Zakładu Higieny (PZH) oraz świadectwo dopuszczenia CNBOP-PIB do użytkowania w ochronie przeciwpożarowej). Brak któregokolwiek z nich uniemożliwia wprowadzenie danego hydrantu do użytku.

Obiekty noclegowe mają prawny obowiązek posiadania aktualnej Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego. Pracownicy muszą przechodzić cykliczne szkolenia z obsługi gaśnic i hydrantów.

Hydranty Wewnętrzne - Szczegółowe Wymagania

Hydranty wewnętrzne służą do szybkiego gaszenia pożaru i umożliwiają natychmiastowe podjęcie działań gaśniczych jeszcze przed przybyciem jednostek Państwowej Straży Pożarnej. Hydranty wewnętrzne oznacza się symbolami DN25, DN33 oraz DN52. Rozporządzenie wyróżnia też zawór 52, czyli punkt poboru wody bez wyposażenia w wąż pożarniczy.

• Hydranty 25 stosuje się w określonych strefach ZL, zależnie od kategorii zagrożenia ludzi, powierzchni strefy pożarowej i wysokości budynku.
• Hydranty 33 muszą być stosowane w garażach jednokondygnacyjnych zamkniętych mających więcej niż 10 stanowisk postojowych oraz w garażach wielokondygnacyjnych.

Zasilanie hydrantów wewnętrznych musi być zapewnione co najmniej przez 1 godzinę. Przepisy mówią, że powinny być umieszczane przy drogach komunikacji ogólnej, w szczególności przy wejściach do budynku i klatek schodowych, na korytarzach i przy wyjściach ewakuacyjnych z pomieszczeń produkcyjnych i magazynowych. W przepisach wskazano m.in., że hydranty wewnętrzne muszą być rozmieszczone w taki sposób, aby zasięg węża obejmował całe piętro budynku.

Hydranty Zewnętrzne - Rola, Rodzaje i Przepisy

Sieć wodociągowa przeciwpożarowa to jeden z podstawowych elementów chroniących nas przed skutkami pożarów. Hydranty zewnętrzne zapewniają szybki dostęp do stałego źródła wody dla jednostek ochrony przeciwpożarowej niemal w każdym miejscu i w każdym czasie. Ich rola wykracza daleko poza symboliczne znaczenie czerwonego zaworu; są to urządzenia, od których sprawności i dostępności może zależeć przebieg akcji ratunkowej, ochrona mienia, a nawet ludzkie życie. Wozy strażackie dysponują ograniczonymi zbiornikami - w przypadku długotrwałych działań konieczne jest szybkie ich podpięcie pod stałe źródło zasilania, takie jak hydrant zewnętrzny. Szybka lokalizacja hydrantu warunkuje zapewnienie stałego dostępu do wody i szybkie ugaszenie pożaru.

Kluczowym dokumentem określającym wymagania dla sieci wodociągowej przeciwpożarowej, w tym hydrantów zewnętrznych, jest Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 roku w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. 2009 nr 124 poz. 1030). W tym akcie prawnym znajdziemy szczegółowe regulacje dotyczące niemal każdego aspektu związanego z hydrantami zewnętrznymi, w tym: średnic nominalnych sieci, wytycznych dotyczących średnic nominalnych samych hydrantów zewnętrznych, oraz dokładnych regulacji co do lokalizacji i oznaczania hydrantów zewnętrznych - w zależności od charakterystyki obszaru lub obiektu.

Wymagania Ogólne dla Hydrantów Zewnętrznych

Przeciwpożarowe zaopatrzenie w wodę wymagane jest dla wielu typów zabudowy, w tym dla budynków użyteczności publicznej, budynków wielorodzinnych oraz obiektów produkcyjnych i magazynowych. Hydranty muszą stosowane być w jednostkach osadniczych o liczbie mieszkańców przekraczającej 100 osób, które nie stanowią zabudowy kolonijnej. Dodatkowo w hydranty wyposażone powinny być położone w ich granicach budynki użyteczności publicznej, budynki zamieszkania zbiorowego, obiekty produkcyjne i magazynowe.

Te ostatnie muszą posiadać dostęp do hydrantów niezależnie od miejsca położenia, jeśli ich kubatura przekracza 2500 m³ lub ich powierzchnia przekracza 500 m² (wymagania mogą zależeć od gęstości obciążenia ogniowego i powierzchni strefy pożarowej, zgodnie z §6 i tabelą nr 2 rozporządzenia). Ponadto hydranty są niezbędnym elementem każdej stacji paliw płynnych ze zbiornikami o łącznej pojemności do 200m³ i stacji gazu płynnego - niezależnie od ich charakterystyki (§6 ust. 4 rozporządzenia wymaga 10 dm³/s). Obowiązek przyłączenia do sieci hydrantowej dotyczy ponadto obiektów użyteczności publicznej lub zamieszkania zbiorowego, w których jednocześnie może przebywać ponad 50 osób, jeśli posiadają wyznaczoną strefę pożarową o powierzchni ponad 1000 m².

Sieć wodociągowa przeciwpożarowa powinna być zasilana z pompowni przeciwpożarowej, zbiornika wieżowego, studni lub innych urządzeń, zapewniających wymaganą wydajność i ciśnienie w hydrantach zewnętrznych przez co najmniej 2 godziny. Sieć wodociągowa przeciwpożarowa powinna zapewniać wydajność nie mniejszą niż 5 dm³/s i ciśnienie w hydrancie zewnętrznym nie mniejsze niż 0,1 MPa przez co najmniej 2 godziny. Sieć należy wykonywać jako obwodową, dopuszcza się budowę sieci rozgałęzieniowej poza obszarami miejskimi oraz tam, gdzie łączna wymagana ilość wody nie przekracza 20 dm³/s.

W przypadku gdy łączna wymagana ilość wody przekracza 30 dm³/s, sieć obwodową zasila się w dwóch punktach znajdujących się w możliwie największej odległości od siebie, nie mniejszej jednak niż 1/4 obwodu sieci. Sieć, dla której łączna wymagana ilość wody przekracza 20 dm³/s, należy tak zaprojektować i budować, aby możliwe było jednoczesne pobieranie wody z dwóch sąsiednich hydrantów zewnętrznych. Należy pamiętać, że podane w rozporządzeniu średnice dotyczą średnic nominalnych wewnętrznych.

Hydranty zewnętrzne zainstalowane na sieci wodociągowej przeciwpożarowej powinny być wyposażone w odcięcia umożliwiające odłączania ich od sieci. Odcięcia te muszą pozostawać w położeniu otwartym podczas normalnej eksploatacji sieci. Hydranty zewnętrzne powinny spełniać wymagania Polskich Norm dotyczących tych urządzeń, będących odpowiednikami norm europejskich (EN).

Typy Hydrantów Zewnętrznych: Podziemne i Nadziemne

Hydranty zewnętrzne, montowane na sieciach wodociągowych, muszą legitymować się co najmniej w dniu produkcji aprobatą techniczną (lub Krajową Oceną Techniczną - KOT), atestem higienicznym Państwowego Zakładu Higieny (PZH) oraz świadectwem dopuszczenia CNBOP-PIB do użytkowania w ochronie przeciwpożarowej. Brak któregokolwiek z nich uniemożliwia wprowadzenie danego hydrantu do użytku.

Wyróżnia się dwa główne typy hydrantów zewnętrznych: podziemne i nadziemne. Hydranty zewnętrzne oznacza się najczęściej jako DN80 oraz DN100. Bardzo rzadko spotykany jest hydrant zewnętrzny występujący jedynie jako hydrant nadziemny - hydrant o średnicy 150 mm (DN150). Dodatkowym parametrem rozróżniającym hydranty jest zakres ciśnień, w jakich mogą pracować. Tutaj spotkać można hydrant PN 10 (hydrant zewnętrzny o ciśnieniu nominalnym 10 bar/1 MPa) lub hydrant PN 16 (hydrant zewnętrzny o ciśnieniu nominalnym 16 bar/1,6 MPa). Takimi parametrami charakteryzować mogą się zarówno hydranty nadziemne, jak i hydranty podziemne.

Co do zasady, zalecanym jest - w miarę możliwości - instalowanie na sieci wodociągowej hydrantów zewnętrznych nadziemnych (§10 ust. 1 rozporządzenia wskazuje na stosowanie hydrantów nadziemnych DN 80). Są one zdecydowanie łatwiejsze do zlokalizowania, co więcej, do skorzystania z hydrantu nadziemnego nie jest konieczne stosowanie dodatkowego sprzętu - zapewnia on zatem szybszy dostęp do zasobów wody. Stosowanie hydrantów zewnętrznych podziemnych jest dopuszczalne, jeśli hydrant nadziemny powodowałby utrudnienia (np. utrudnienia w ruchu drogowym, utrudnienia w ruchu pieszych, uniemożliwienie dojazdu służb ratunkowych) lub byłoby niewskazane. Hydranty zewnętrzne podziemne oznacza się tablicą orientacyjną z białą literą H, średnicą zaworu i kierunkiem położenia.

Hydranty pożarowe zewnętrzne nadziemne (norma PN-EN 14384:2009) to kolumny, obustronnie zakończone nasadami wylotowymi, umożliwiającymi pobór wody z rurociągu. Najczęściej mają kolor czerwony (niekiedy spotkać można hydranty w kolorze czarnym lub szarym) - co wyróżnia je z otoczenia. Hydrant zewnętrzny nadziemny oznakowany jest tabliczką płaską lub przestrzenną (znak hydrant na trzech płaszczyznach połączonych w trójścian), co zapewnia jej widoczność z każdej strony. Znak hydrant zewnętrzny nadziemny to kwadratowa tabliczka w kolorze białym i dużą, czarną literą H w środku. Po obu stronach litery umieszczone są dwa czerwone prostokąty.

Oznakowanie i Lokalizacja Hydrantów Zewnętrznych

Rozmieszczenie hydrantów zewnętrznych nie jest przypadkowe i powinno zapewniać skuteczne prowadzenie działań gaśniczych. Hydranty lokalizuje się zwykle wzdłuż dróg, w odległości nie większej niż 15 metrów od ich krawędzi oraz w odległości od 5 do 75 metrów od chronionego obiektu. Zgodnie z §10 ust. 4 Rozporządzenia MSWiA z 2009 r., należy zachować następujące odległości:

• Odległość pomiędzy dwoma sąsiadującymi ze sobą hydrantami nie powinna przekraczać 150 metrów.
• Odległość od zewnętrznej krawędzi jezdni lub drogi wyznaczona została na maksymalnie 15 metrów.
• Jeśli hydranty zewnętrzne przeznaczone są do chronienia konkretnego obiektu, pierwszy (najbliższy) z nich umieszczony powinien być w odległości do 75 metrów od obiektu.
• Kolejne hydranty wymagane do ochrony obiektu powinny być rozmieszczone w odległości do 150 metrów od siebie.
• Hydrant zawsze powinien być odsunięty od ściany chronionego budynku na minimum 5 metrów (wynika to pośrednio z wymagań dla dróg pożarowych §12 ust. 2).
• Poza obszarami miejskimi odległość między hydrantami powinna być dostosowana do gęstości zaludnienia i planowanej zabudowy.

Miejsce usytuowania hydrantu zewnętrznego należy oznakować znakami zgodnymi z Polskimi Normami, wraz z podaniem na znaku dodatkowym wielkości charakterystycznych hydrantu. Przy hydrancie należy przewidzieć stanowisko czerpania wody o wymiarach zapewniających swobodny dostęp do hydrantu. Na stanowisku czerpania wody należy umieścić zakaz parkowania. W celu łatwego otwarcia zasuwy odcinającej hydrant odległość między trzpieniem zasuwy hydrantowej a skrajem hydrantu (podziemnego lub nadziemnego) nie może być mniejsza niż 0,8 m.

Specyfika Ochrony Przeciwpożarowej w Domkach Rekreacji Indywidualnej

W przypadku domków letniskowych, zwłaszcza 4 budynków rekreacji indywidualnej w ramach usług turystycznych, pojawia się pytanie o wymóg zapewnienia hydrantu zewnętrznego. Wiadomo, że obiekty te, kwalifikowane jako ZL V, na podstawie § 213 rozporządzenia są zwolnione z klasy odporności pożarowej. Natomiast pytanie, czy potrzebne jest zapewnienie hydrantu na zewnątrz, jest kluczowe.

Zgodnie z przepisami, w tym Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, jedyna informacja, która mówi o konieczności zapewnienia hydrantu zewnętrznego, wynika z § 3 pkt 1 ust. 1, który wskazuje, że hydranty muszą być stosowane w jednostkach osadniczych o liczbie mieszkańców przekraczającej 100 osób, które nie stanowią zabudowy kolonijnej.

Kwestia definicji "jednostki osadniczej" oraz "wsi letniskowej" jest istotna. Jeżeli obszar, na którym planowana jest budowa, jest odosobniony, aczkolwiek leży w obrębie wsi letniskowej, a w promieniu ok. 250 m brak zabudowań, a dalej nieliczne budynki, należy dokładnie zbadać status tego terenu w kontekście wspomnianego rozporządzenia. Rzeczoznawca ds. ppoż. może twierdzić, że to jest wieś, co niesie ze sobą określone konsekwencje prawne.

Rozwiązania Zamienne i Konsultacje Ekspertów

Przechodząc do praktycznych zagadnień, warto odpowiedzieć na pytanie, co zrobić w sytuacji, gdy budynek jest stary i nie posiada hydrantów. Ich brak może stanowić naruszenie przepisów, jednak nie zawsze tak jest. Jeżeli obiekt został wybudowany zgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie jego powstania i nie był istotnie przebudowywany ani nie zmieniono jego sposobu użytkowania, może on funkcjonować bez hydrantów.

W przypadku, gdy wykonanie instalacji hydrantowej jest niemożliwe ze względów technicznych lub ekonomicznych, konieczne jest sporządzenie ekspertyzy technicznej przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Ekspertyza taka musi zostać uzgodniona z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim PSP, i to w odniesieniu do rozwiązań zamiennych dla wskazanych przepisów rozporządzenia komendantem Państwowej Straży Pożarnej. W jej ramach wskazuje się rozwiązania zamienne, które muszą zapewniać równoważny poziom bezpieczeństwa pożarowego.

Za zapewnienie odpowiedniego zaopatrzenia w wodę do celów przeciwpożarowych odpowiada gmina. W sytuacji, gdy w pobliżu istnieje sieć wodociągowa, ale nie jest ona doprowadzona do danego obiektu, możliwa jest jej rozbudowa. Jeżeli na danym terenie nie ma sieci wodociągowej, konieczne jest zastosowanie rozwiązań alternatywnych, takich jak budowa zbiorników przeciwpożarowych, wykorzystanie naturalnych zbiorników wodnych lub studni.

W przypadku braku możliwości spełnienia wymagań dotyczących hydrantów lub gdy wydajność wodociągu nie zapewnia wymaganej ilości wody, przepisy rozporządzenia MSWiA przewidują możliwość stosowania tzw. uzupełniających źródeł wody, zlokalizowanych w odległości nie większej niż 250 m od chronionego obiektu. Ponadto, na podstawie przepisów art. 6a ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz § 8 ust. 3 rozporządzenia MSWiA, dopuszczalne jest stosowanie rozwiązań zamiennych w stosunku do wymagań ochrony przeciwpożarowej, w szczególności, gdy spełnienie wymagań jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania lub jest uzasadnione przyjęcie innych rozwiązań.

Na podstawie przepisów § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia MSWiA, w przypadku braku źródła wody zapewniającego wymaganą ilość wody do celów przeciwpożarowych, właściwy miejscowo komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej może na wniosek właściciela obiektu budowlanego lub terenu dopuścić na czas określony tzw. zastępcze źródła wody.

Odpowiedzialność i Konserwacja Systemów Przeciwpożarowych

Odpowiedzialność za stan techniczny hydrantów spoczywa na właścicielu lub zarządcy obiektu. Samo zainstalowanie hydrantu nie wystarcza. Od właścicieli, zarządców budynków oraz projektantów wymagane jest nie tylko umiejscowienie hydrantów w odpowiednich miejscach, ale także zapewnienie ich zgodności z obowiązującymi normami technicznymi, odpowiednia konserwacja oraz gotowość do natychmiastowego użycia.

Niezwykle istotna jest również kwestia przeglądów technicznych. Minimum raz w roku hydranty muszą zostać sprawdzone pod kątem szczelności, wydajności wodnej, stanu węża i zaworu. Obowiązkowe jest również zapewnienie odpowiedniego ciśnienia i wydajności wodnej. Dbanie o ich stan techniczny to nie tylko obowiązek formalny, ale też realna konieczność. Zbyt często zdarza się, że urządzenia te są zastawiane przez zaparkowane pojazdy, zasłonięte roślinnością lub - co gorsza - zdewastowane.

W miejscach, gdzie estetyka przestrzeni lub ograniczenia urbanistyczne uniemożliwiają zastosowanie tradycyjnych hydrantów słupowych, stosuje się mniej widoczne alternatywy (np. hydranty podziemne). Tego typu urządzenia są bardziej narażone na zalanie, zanieczyszczenia i uszkodzenia mechaniczne. Niezależnie od typu, każdy system musi być zgodny z przepisami - i to zarówno na etapie projektowania, jak i użytkowania. W praktyce oznacza to obowiązek zapewnienia odpowiednich warunków technicznych i eksploatacyjnych, przechowywania dokumentacji przeglądów, wydajności wodnej oraz aktualnych certyfikatów dopuszczenia do stosowania. Co ważne, odpowiedzialność za ich przestrzeganie ponosi właściciel lub zarządca obiektu.

Wybrane Akty Prawne Dotyczące Ochrony Przeciwpożarowej

Poniżej przedstawiono kluczowe akty prawne, które regulują kwestie ochrony przeciwpożarowej oraz zaopatrzenia w wodę w Polsce:

• Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2057)
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719)
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 124, poz. 1030)
• Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst ujednolicony: Dz. U z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.)
• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz 690)
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 121, poz. 1137)

tags: #domki #wczasowe #wymogi #hydrant