Czym jest ochrona przeciwpożarowa i prewencja?
Ochrona przeciwpożarowa polega między innymi na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, poprzez zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru - tak zwana prewencja. To szerokie spektrum działań obejmuje zarówno aspekty prawne i techniczne, jak i edukacyjne oraz społeczne, w które aktywnie angażują się zarówno Państwowa Straż Pożarna (PSP), jak i Ochotnicza Straż Pożarna (OSP).
Obowiązki i odpowiedzialność w zakresie prewencji przeciwpożarowej
Odpowiedzialność za zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpożarowego spoczywa na wielu podmiotach. Właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu ponosi odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Odpowiedzialność ta, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, może zostać przejęta - w całości lub w części - przez ich zarządcę lub użytkownika, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie.
Obowiązek spełnienia wymagań ochrony przeciwpożarowej ciąży także na wytwórcy maszyn, urządzeń i innych wyrobów oraz nabywcy licencji zagranicznych lub maszyn, urządzeń i innych wyrobów pochodzących z importu.
Ponadto, inwestor jest obowiązany zawiadomić komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej właściwego dla miejsca lokalizacji inwestycji o zakończeniu budowy obiektu budowlanego istotnego ze względu na konieczność zapewnienia ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem i o zamiarze przystąpienia do jego użytkowania. Celem tego zawiadomienia jest zajęcie przez komendanta stanowiska, o którym mowa w art. 56 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.
Rola PSP i OSP w prewencji społecznej
Adepci pożarnictwa z drużyn pożarniczych oraz dorośli strażacy OSP prowadzą skuteczne działania o charakterze profilaktycznym. Działania te wpisują się w tak zwaną prewencję społeczną, realizowaną wspólnie przez PSP i OSP. Polega ona na edukowaniu społeczeństwa, podnoszeniu świadomości zagrożeń oraz przygotowywaniu obywateli do prawidłowego reagowania w sytuacjach kryzysowych.
#ProjektAED w Gminie Nekla: Przykład skutecznej prewencji społecznej
W jednej z gmin na terenie Wielkopolski zrealizowano ciekawy projekt, stanowiący doskonały przykład efektywnych działań prewencji społecznej.
Początki i motywacja projektu
Inicjatorem i koordynatorem #ProjektAED jest dh Jan Przybylski - Radny Rady Miejskiej Gminy Nekla, Społecznik, Strażak-Ratownik OSP Targowa Górka oraz funkcjonariusz pełniący służbę w Komendzie Powiatowej PSP w Mogilnie (woj. wielkopolskie).
Projekt zrodził się w głowie Jana po nagłych zatrzymaniach krążenia, które miały miejsce w kościołach w jego gminie. Z powodu pandemii COVID-19 temat trafił do „zamrażarki”. Datą, która przesądziła o jego pilnej realizacji, był 11 listopada 2021 roku. Podczas obchodów Święta Niepodległości doszło do nagłego zatrzymania krążenia u kolegi radnego. Wspólnie ze strażakami z OSP Targowa Górka i osobami postronnymi Jan przystąpił do resuscytacji krążeniowo-oddechowej, aż do przyjazdu karetki - zespołu ratownictwa medycznego. Po blisko 50 minutach akcji czynności życiowe osoby poszkodowanej wróciły, dzięki wykorzystaniu Automatycznego Defibrylatora Zewnętrznego (AED) w pierwszej minucie od zatrzymania krążenia. Warto zaznaczyć, że w 2021 roku, dzięki staraniom Jana, udało się pozyskać dwa defibrylatory dla jednostki od Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Poznaniu oraz lokalnej firmy Energika, i to właśnie jeden z nich odegrał kluczową rolę w akcji ratunkowej.
Po tym wydarzeniu Jan wyszedł z inicjatywą zakupu ogólnodostępnych automatycznych defibrylatorów zewnętrznych (AED) dla mieszkańców. Przedstawił Burmistrzowi Miasta i Gminy Nekla założenia w tej sprawie, które zyskały jego akceptację i wsparcie.
Realizacja i finansowanie
W maju 2022 roku projekt stosownej uchwały został przedstawiony Radzie Miejskiej, w której 70 tysięcy złotych zostało przeznaczonych na zakup zewnętrznych defibrylatorów AED. Projekt został przyjęty jednogłośnie.
Na przełomie listopada i grudnia 2022 roku, po sześciu miesiącach oczekiwania, w sześciu punktach gminy na budynkach użyteczności publicznej pojawiły się podświetlane na zielono kapsuły, a w ich wnętrzu zamontowano automatyczne defibrylatory.
Szkolenia i realny wpływ na bezpieczeństwo
#ProjektAED to nie tylko zakup sprzętu, ale przede wszystkim, co jest nawet bardziej potrzebne, szkolenia! Takie właśnie działania wpisują się w prewencję społeczną. Jan, jako inicjator i koordynator całego przedsięwzięcia, był odpowiedzialny za przeprowadzenie szkoleń dla mieszkańców gminy Nekla (woj. wielkopolskie).
Od 5 do 15 grudnia przeprowadzono siedem ogólnych spotkań dla mieszkańców oraz trzy dla szkół podstawowych znajdujących się na terenie gminy. Dodatkowo przeszkolono wszystkich pracowników gminnych. Przepracowano ponad 50 godzin szkoleniowych z pierwszej pomocy - Resuscytacji Krążeniowo-Oddechowej (RKO) z użyciem AED. Podczas spotkań przeszkolonych zostało ponad 1000 mieszkańców.
Jak używać AED #aed #pierwszapomoc
Miesiąc po szkoleniach, 22 stycznia 2023 roku, około godziny 23:00, doszło do nagłego zatrzymania krążenia u jednego z mieszkańców. Okazało się, że była to ta sama osoba, którą Jan ratował 11 listopada - ten sam człowiek, który zmotywował go do dalszego działania na rzecz pierwszej pomocy oraz AED. Osoby ratujące poszkodowanego wiedziały, jak wykonywać czynności ratownicze. Dzięki szybkiemu działaniu i połączeniu z numerem alarmowym, osoby ratujące przyjechały po AED, wzięły go ze sobą i udzielały pierwszej pomocy do momentu przyjazdu służb ratowniczych. Ta sytuacja pokazała, że projekt realnie wpłynął na poprawę bezpieczeństwa mieszkańców!
Rozgłos medialny i replikacja projektu
O #ProjektAED pisały i mówiły media lokalne oraz krajowe. Jan wiele razy mówił o projekcie, aby trafił on do jak największej liczby osób. 24 stycznia 2023 roku relacje na żywo prowadziła telewizja Polsat News, a materiał dotyczący uratowanego życia oraz całego projektu wyemitowano podczas wieczornych, codziennych Wydarzeń w telewizji Polsat, które ogląda średnio około 1,5-2,5 mln widzów.
Z tygodnia na tydzień docierały informacje o innych samorządach, które podjęły się rozszerzania bazy defibrylatorów i ich zakupu. Wielu samorządowców oraz przedstawicieli Ochotniczych Straży Pożarnych dzwoniło lub pisało bezpośrednio do koordynatora projektu, aby dowiedzieć się szczegółów i prosić o pomoc.
Wyzwania i monitorowanie
Projekt nie obył się bez incydentów, takich jak „wygłupy” młodzieży. Jednakże, ponieważ #ProjektAED określał dodatkowo miejsca monitorowane, szybko udało się dotrzeć do sprawców.
Wsparcie dla działań prewencyjnych i zaangażowania młodzieży
Dofinansowanie obozów szkoleniowych dla Młodzieżowych/Dziecięcych Drużyn Pożarniczych
W 2026 roku Zarząd Główny ZOSP RP przeznaczył pulę aż 3 000 000 złotych na dofinansowanie obozów szkoleniowych. Pieniądze te pochodzą ze środków z ubezpieczenia od ognia. W celu ułatwienia beneficjentom przebrnięcia przez formalności, przygotowano zestawienie najważniejszych zasad ubiegania się o to wsparcie, opierając się na oficjalnym dokumencie wydanym przez Związek.
Również w 2026 roku, w ramach dotacji na realizację zadania publicznego pod nazwą „Przygotowanie jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych do działań ratowniczo - gaśniczych”, zaplanowano dofinansowanie organizacji obozów Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych (MDP) oraz Dziecięcych Drużyn Pożarniczych (DDP).
Nowe przepisy dotyczące wypoczynku dzieci i młodzieży
Minister Edukacji w 2026 roku rozpoczęła proces zmian w przepisach regulujących organizację wypoczynku dzieci i młodzieży. Projekt rozporządzenia trafił do konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych, a jego głównym celem jest zwiększenie poziomu bezpieczeństwa uczestników kolonii, obozów i biwaków. Opiekunowie drużyn OSP muszą być świadomi tych zmian, aby zapewnić zgodność z nowymi regulacjami.
tags: #dzialania #prewencyjne #psp #i #osp