Złapanie ospy wietrznej na kilka dni przed zaplanowanym lotem to sytuacja, która może łatwo się zdarzyć, zwłaszcza w przypadku rodzin z małymi dziećmi. Ale nie ma powodu do paniki! Ten przewodnik pomoże zrozumieć konsekwencje dla osób chorujących na ospę wietrzną, które mają nadzieję na podróż samolotem.

Czym jest Ospa Wietrzna?
Ospa wietrzna jest wywoływana przez wirus varicella-zoster. To powszechna choroba, która najczęściej dotyka dzieci. Główne objawy choroby to czerwone, swędzące plamki/pęcherzyki. Osoby chore mogą również mieć gorączkę, bóle mięśni oraz stracić apetyt.
Ospa wietrzna łatwo rozprzestrzenia się między ludźmi, którzy nie chorowali wcześniej. W większości przypadków, gdy ktoś przechoruje ospę wietrzną po raz pierwszy, staje się na nią odporny. Ponieważ jest bardzo zakaźna, choroba szybko rozprzestrzenia się wśród dzieci, a większość z nich przejdzie ospę wietrzną w młodym wieku. Choroba może mieć poważniejsze konsekwencje, jeśli zostanie złapana w starszym wieku, szczególnie u kobiet w ciąży.
Kiedy ospa wietrzna jest zakaźna?
Osoba, która zaraziła się ospą wietrzną, będzie zakaźna przez jeden do dwóch dni przed pojawieniem się pierwszych plamek i do momentu, gdy wszystkie powstałe plamki pokryją się strupami lub zaskorupią.
Jak długo trwa ospa wietrzna?
Okres rekonwalescencji po objawach ospy wietrznej będzie się różnić w zależności od przypadku. Wysychanie pęcherzy po ospie wietrznej może trwać od 10 dni do 2 tygodni, co zazwyczaj jest sygnałem, że ospa wietrzna nie jest już zakaźna.
Czy można latać samolotem z ospą wietrzną?
Możliwość lotu z ospą wietrzną zależy od tego, jak długo trwała choroba i od polityki danej linii lotniczej. Niektóre linie lotnicze odmówią wejścia na pokład, dopóki wszystkie plamki nie pokryją się strupami lub dopóki pasażer nie przedstawi zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego, że nie jest już zakaźny.
Kabina samolotu to bardzo kontrolowane środowisko i panuje powszechne przekonanie, że ryzyko przeniesienia chorób zakaźnych na pokładzie jest niewielkie. Jednak ospa wietrzna jest szczególnie zakaźna i może łatwo rozprzestrzeniać się między pasażerami siedzącymi w tej samej strefie, zazwyczaj poprzez kaszel, kichanie lub jakikolwiek kontakt fizyczny. Przewoźnicy lotniczy mogą odmówić wejścia na pokład pasażerom, których stan zdrowia budzi obawy. Przykładem może być pasażer z widocznymi objawami choroby zakaźnej, takiej jak grypa czy ospa wietrzna. Dotyczy to również osób, które wyzdrowiały z choroby zakaźnej, ale nadal wykazują objawy, takie jak czerwone plamki po ospie wietrznej.
Kluczowe informacje:
- Ospa wietrzna to powszechna i zakaźna choroba, która powoduje swędzącą wysypkę.
- Wiele linii lotniczych odmawia pasażerom cierpiącym na ospę wietrzną wejścia na pokład samolotu.
- Różne linie lotnicze mają różne zasady dotyczące tego, kiedy pasażerowie mogą latać z ospą wietrzną.
Polityka Linii Lotniczych dotycząca Ospy Wietrznej
Kluczowe jest skontaktowanie się z linią lotniczą przed udaniem się na lotnisko, ponieważ zasady i polityka różnią się. Niektóre linie lotnicze będą nalegać na okazanie zaświadczenia od lekarza potwierdzającego zdolność do lotu (tzw. "fit-to-fly note").
Czy latanie samolotem jest bezpieczne? Jak pokonać lęk przed lataniem? | Poznaj Załogi LOT
Poniżej przedstawiamy przegląd polityk niektórych głównych linii lotniczych:
- British Airways: Zaleca, aby pasażerowie nie podróżowali co najmniej sześć dni po pojawieniu się ostatniej plamki. Osoby, które miały ospę wietrzną, będą również potrzebowały pisma od lekarza potwierdzającego, że nie są już zakaźne.
- Qantas: Zaleca się podróżowanie z pismem od lekarza potwierdzającym brak ryzyka zakażenia. Zezwolenie na wejście na pokład może zostać odrzucone, jeśli widoczne są aktywne zmiany skórne (plamki ospy wietrznej).
- Ryanair: Pasażerowie będą mogli podróżować dopiero siedem dni po pojawieniu się ostatniej plamki. Może być wymagane pismo od lekarza.
- Norwegian: Zezwolenie na wejście na pokład może zostać odrzucone, jeśli widoczne są aktywne zmiany skórne. Zaleca się podróżowanie z pismem od lekarza potwierdzającym brak ryzyka zakażenia.
- KLM: Na pokład zostaniesz wpuszczony tylko wtedy, gdy strupy po ospie wietrznej będą suche i posiadasz pismo od lekarza.
- Etihad: Pasażerowie mogą latać sześć dni po pojawieniu się ostatniej zmiany, pod warunkiem że strupy są suche. Może być wymagane pismo od lekarza.
- EasyJet: Osoby chore muszą poczekać siedem dni po pojawieniu się ostatniej plamki, a pismo od lekarza może być wymagane.
- Finnair: Osoby cierpiące/które chorowały na ospę wietrzną mogą zostać poproszone o wypełnienie formularza "Meda" linii lotniczej i oczekiwanie na decyzję linii. Osoby z aktywnymi plamkami raczej nie zostaną dopuszczone do lotu.
Realia Podróży: Studium Przypadku
Zdarza się, że zbliża się urlop i, dziwnym trafem, zaczynają się choroby. Tak to już z dziećmi bywa, ale choroba nie wybiera, więc taka sytuacja może przydarzyć się każdemu, nawet dorosłemu. Czy wiecie, że lot samolotem z dzieckiem po ospie może okazać się problematyczny? Nikt na to nie wpadłby.
Ostatnio znajomi lecieli samolotem, a ich dziecko przed wyjazdem przebyło ospę. W czasie podróży było już zdrowe. Niestety, ślady na ciele pozostały i pewnie będą widoczne jeszcze przez kilka tygodni. Pech chciał, że dzień przed wylotem dziecko pogryzły komary. Ugryzienia były na tyle mocne, że na twarzy pojawiło się kilkanaście widocznych bąbli.
To zaniepokoiło pracownicę greckiego lotniska. Po zobaczeniu dziecka nie była pewna jego stanu. Zaczęła się wnikliwie przyglądać i poprosiła o pokazanie brzuszka. Po podwinięciu koszulki jej oczom ukazały się niechciane ślady po ospie i tu pojawił się problem… Okazało się, że w takim stanie nie do końca można podróżować, a jeśli już, to konieczne jest zaświadczenie od lekarza, którego oczywiście znajomi nie mieli. Godzina była późna, do domu daleko… Na szczęście po interwencji polskiego rezydenta udało się wylecieć w komplecie, ale zrobiło się nerwowo. Nikt z podróżujących nie przypuszczał, że coś takiego może mieć miejsce.
Ogólne Zasady Zdolności do Lotu ze Względów Zdrowotnych
Przewoźnicy lotniczy mają prawo odmówić przelotu osobie, której stan zdrowia podczas lotu może się znacznie pogorszyć. Ponadto, szczególne obostrzenia występują przy chorobach zakaźnych/chorobach skóry (widocznych wysypkach itp.). Z chorym dzieckiem raczej nikt nie pchałby się do samolotu, ale problem może pojawić się dopiero w czasie wakacji, gdy choroba jest już w fazie rekonwalescencji, ale widoczne są jeszcze objawy.
Standardowe loty odbywają się na wysokości 11-12 tys. metrów, co wiąże się z mniejszą dostępnością tlenu oraz niższym ciśnieniem w kabinie niż na ziemi. W takich warunkach dużo łatwiej o duszności czy problemy z krążeniem. Bezpieczeństwo klientów i załogi jest zawsze najważniejsze.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) informuje, że linie lotnicze mogą wymagać zaświadczenia lekarskiego od lekarza, jeśli istnieją przesłanki wskazujące na to, że pasażer może cierpieć na jakąkolwiek chorobę lub stan fizyczny albo psychiczny, które mogą:
- stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa statku powietrznego,
- zmniejszać dobrostan i komfort innych pasażerów i członków załogi,
- wymagać pomocy medycznej podczas lotu,
- ulec pogorszeniu podczas lotu.
Kiedy linie lotnicze mogą odmówić wejścia na pokład?
Linie lotnicze mogą odmówić wejścia na pokład osobom, które cierpią z powodu:
- duszności lub bólu w klatce piersiowej w czasie spoczynku;
- przebitego płuca;
- zwiększonego ciśnienia w mózgu z powodu infekcji, urazu lub krwawienia;
- krwawienia z przewodu pokarmowego.
Na liście chorób, które są przeciwwskazaniem do lotu, znajdują się:
- dławica piersiowa;
- aktywne choroby zakaźne, np. ospa, grypa czy COVID-19;
- przewlekłe choroby płuc, które utrudniają oddychanie (m.in. odma);
- anemia sierpowata;
- infekcja uszu i zatok, zwłaszcza niedrożność trąbki Eustachiusza;
- choroba dekompresyjna;
- choroby psychiczne lub psychotyczne, które powodują niestabilne zachowania.
Pasażerowie z poważnymi chorobami zakaźnymi (np. poważne infekcje oddechowe, gruźlica, zapalenie płuc) nie zostaną dopuszczeni do podróży bez zaświadczenia od odpowiedniego lekarza z potwierdzeniem ich zdolności do latania.
Osoby wcześniej uzależnione od narkotyków lub alkoholu muszą stabilnie uczestniczyć w programie detoksykacyjnym i muszą posiadać zaświadczenie od stosownego lekarza potwierdzające zdolność do odbycia lotu.
Kto wystawia zaświadczenie lekarskie?
Zaświadczenie o braku przeciwwskazań do podróżowania samolotem może wystawić lekarz rodzinny, a w przypadku osób z przewlekłymi dolegliwościami lekarz specjalista, np. ginekolog, kardiolog czy psychiatra. Z prośbą o wystawienie zaświadczenia można zwrócić się też do lekarza w poradni medycyny podróży. Nawet jeśli pasażer posiada zaświadczenie, obsługa linii lotniczych może poprosić o konsultację własnego lekarza. Dotyczy to przede wszystkim sytuacji, w których konieczne byłoby zapewnienie opieki medycznej lub specjalnych środków na pokładzie, albo kiedy stan pasażera mógłby wpłynąć na bezpieczeństwo załogi oraz pozostałych podróżujących.
Ważne Kwestie Przed Podróżą
Zaświadczenie lekarskie
Jeśli obawiasz się, że Ty lub ktoś, z kim podróżujesz, może zostać odmówiony wejścia na pokład, należy zabrać ze sobą pismo od lekarza ogólnego (GP), które potwierdza, że nie jesteś już zakaźny. Takowe zaświadczenie powinno zawierać dane pasażera oraz informację od lekarza, że jest on zdolny do lotu. Powinno posiadać także podpis i pieczęć lekarza. Teoretycznie zaświadczenie można mieć w języku rodzimym (dla nas w języku polskim), ale praktycznie dobrze byłoby mieć je w języku angielskim. Wiele firm ma przygotowane wzory takich dokumentów.
Kontakt z linią lotniczą
Ważne jest również, aby skontaktować się z linią lotniczą z wyprzedzeniem, aby zasięgnąć porady, ponieważ każda linia lotnicza ma inną politykę. Jeżeli przewoźnik zostanie poinformowany o stanie zdrowia pasażera, będzie mógł podjąć odpowiednie kroki lub udzielić konkretnych wskazówek.
Wymagania wjazdowe do kraju docelowego
Nawet jeśli linia lotnicza zezwoli na podróż, przechodzenie przez kontrolę celną w miejscu docelowym może być problemem, jeśli Ty lub Twoje dzieci mają objawy ospy wietrznej. Niektóre kraje, takie jak Wielka Brytania i Ameryka, mają bardzo surowe zasady dotyczące wjazdu, a osobom z objawami choroby zakaźnej może zostać odmówiony wjazd. Dlatego ważne jest, aby przed lotem sprawdzić z krajem docelowym. Podróżowanie z pismem od lekarza ogólnego potwierdzającym, że nie jesteś zakaźny, powinno pomóc.
Dzieci i niemowlęta z ospą wietrzną
Te same zasady i polityki linii lotniczych, wyjaśnione powyżej, dotyczą zarówno dzieci, jak i dorosłych, a także niemowląt.
Ubezpieczenie podróżne
Zawsze zaleca się wykupienie ubezpieczenia po zarezerwowaniu lotów. Wiele polis pokryje koszty anulowania lotu z powodu ospy wietrznej, jeśli Ty lub Twoje dzieci nie będziecie w stanie latać. Zazwyczaj jednak istnieje okres, zanim ochrona ubezpieczeniowa stanie się aktywna, dlatego dokładne zapoznanie się z polisą i wykupienie pakietu ochrony w momencie rezerwacji to najlepszy sposób na zapewnienie sobie pokrycia.
Linie lotnicze mają rygorystyczne polityki anulowania rezerwacji i mogą nie być wyrozumiałe w przypadku nagłej potrzeby anulowania lotu z powodu ospy wietrznej. To, czy będziesz uprawniony do zwrotu kosztów, będzie zależeć od warunków Twojego biletu lotniczego.
Przewożenie leków podczas lotu
Jeśli potrzebujesz leków podczas lotu, zapakuj je do bagażu podręcznego. Zaleca się przechowywanie leków w oryginalnym opakowaniu i zabranie ze sobą recept w języku angielskim na wszelkie leki na receptę, co ułatwi kontrole w punktach celnych i bezpieczeństwa.
Płynne leki można przewozić w bagażu podręcznym, nawet w opakowaniach większych niż 100 ml, jeśli masz przy sobie receptę na lek. Ograniczenia dotyczące płynów można sprawdzić na stronie internetowej lotniska, z którego lecisz. Należy pamiętać, że linie lotnicze nie mogą przechowywać leków w lodówkach w samolocie. Jeśli Twoje leki wymagają chłodzenia, przed lotem skonsultuj się z farmaceutą w sprawie alternatywnych opcji.
Należy mieć przy sobie zaświadczenie od lekarza z potwierdzeniem rodzaju leków i powodu ich przyjmowania wyłącznie w następujących przypadkach: płyn w pojemniku powyżej 100 ml, ostry przedmiot (np. igła), butla tlenowa lub koncentrator oraz wszelkie inne urządzenia medyczne, które mogą zostać uznane za artykuły niebezpieczne w kabinie samolotu. Możesz zabrać na pokład igły i strzykawki do celów leczniczych. Musisz jednak mieć przy sobie zaświadczenie od lekarza potwierdzające typ przyjmowanych leków oraz powód ich przyjmowania. Uwaga: zastrzyki wymagane w trakcie lotu należy wykonać samodzielnie. Członkowie załogi samolotu w żadnym wypadku nie mogą podawać żadnych leków, w tym zastrzyków.
Oprócz bagażu podręcznego możesz zabrać ze sobą dwie małe butle ze sprężonym powietrzem lub tlenem wyłącznie do osobistego użytku medycznego. Będzie potrzebne zaświadczenie medyczne potwierdzające, że butle są konieczne z przyczyn zdrowotnych i że jesteś w stanie podróżować samolotem.
Przed podróżą zasięgnij w ambasadzie kraju, do którego się udajesz, informacji na temat obowiązujących zasad oraz wymagań wjazdowych dotyczących leków kontrolowanych.