Ekopatrol Warszawskiej Straży Miejskiej - Działania Ekologiczne i Ratownicze
Ekopatrol to specjalistyczna jednostka w strukturach Oddziału Patrolowo-Interwencyjnego (OPI) Warszawskiej Straży Miejskiej. Jego zadaniem jest niesienie pomocy zwierzętom oraz usuwanie skutków anomalii pogodowych. Dzwoniąc pod numer 986 i zgłaszając sprawę związaną ze zwierzętami, to właśnie Ekopatrol przybywa na ratunek.
Historia i Rozwój Ekopatrolu
Pierwszy Ekopatrol powstał we współpracy z Wydziałem Ochrony Środowiska Urzędu Gminy Ursynów, w październiku 2001 roku, na Mokotowskim Oddziale Terenowym Straży Miejskiej. Była to inicjatywa Piotra Mostowskiego, obecnego kierownika Ekopatrolu. Następnie, w połowie 2005 roku, utworzono osiem Ekopatroli w strukturach Referatu OPI.
Zakres Działania i Obszar Operacyjny
Ekopatrol działa przede wszystkim na terenie m. st. Warszawy. Jednak przy nietypowych interwencjach, gdy inne służby potrzebują pomocy Ekopatrolu, za zgodą kierownika, patrole wyjeżdżają poza granice miasta, np. do Otwocka, Konstancina-Jeziornej, Piaseczna, Nieporętu czy Celestynowa.
Miesięcznie Ekopatrol podejmuje około 650 interwencji związanych ze zwierzętami. Są one zlecane przez mieszkańców, za pośrednictwem Stanowiska Dowodzenia Straży Miejskiej.
Patrole niosą pomoc zwierzętom, również tym egzotycznym. Mieli interwencje dotyczące ptaszników (np. z gatunków kędzierzawy, meksykański), węży egzotycznych (np. lancetogłowy, boa dusiciele i nadrzewne, pytony), skorpionów, legwanów, waranów oraz ptaków egzotycznych.
Uprawnienia i Szkolenia Strażników Ekopatrolu
Oprócz uprawnień, jakie posiadają strażnicy miejscy, funkcjonariusze Ekopatrolu mają dodatkowo uprawnienia inspektorów Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami (TOZ) oraz uprawnienia operatora pilarek spalinowych.
Aby zostać strażnikiem pracującym w Ekopatrolu, trzeba przede wszystkim zostać strażnikiem miejskim, czyli przejść szereg testów. Strażnik Ekopatrolu na początku pracy zostaje przeszkolony w posługiwaniu się specjalistycznym sprzętem. W późniejszym terminie czeka go m.in. szkolenie Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami. Szkolenie związane z rozpoznawaniem egzotycznych zwierząt, szczególnie podlegających ochronie w ramach CITES, planowane jest w najbliższym czasie w warszawskim ZOO. Kilka lat temu takie szkolenie przeszedł obecny kierownik Zespołu EKO, Piotr Mostowski.
Wyposażenie i Bezpieczeństwo Pracy
Podstawowe wyposażenie strażnika Ekopatrolu obejmuje środki przymusu bezpośredniego, które ma każdy strażnik. W trakcie podejmowania interwencji strażnicy starają się nie nosić przy sobie jedynie tonfy, ponieważ może wywołać negatywne reakcje u zwierzęcia.
Radiowozy Ekopatrolu są dwuosobowe. W tylnej części pojazdu znajdują się clipery różnych wielkości do transportu zwierząt, chwytaki weterynaryjne, specjalistyczne rękawice, siatki, sieci, chwytaki na węże i drobne gryzonie, czerpaki. W dyspozycji strażników znajdują się również kombinezony ochronne, uprząż alpinistyczna i piły spalinowe.
Praca w Ekopatrolu bywa niebezpieczna, choć drobne ugryzienia zdarzają się sporadycznie. Według zastępcy kierownika, Piotra Żmudzkiego, nie było takiej sytuacji, po której wymagana była interwencja specjalistycznych służb medycznych.
Współpraca i Interwencje Specjalne
Ekopatrol ściśle współpracuje z Biurem Ochrony Środowiska Urzędu m.st. Warszawy, Towarzystwem Opieki nad Zwierzętami, Strażą Pożarną oraz Policją. Zwierzęta, które zostały odebrane właścicielowi, trafiają do najbliższej lecznicy weterynaryjnej, z którą miasto ma podpisaną umowę, a następnie są przewożone do schroniska. Jako jednostka mundurowa, Ekopatrol jest częścią Straży Miejskiej i poza interwencjami ze zwierzętami, które stanowią 90% ich pracy, wykonuje również zadania typowe dla innych funkcjonariuszy Straży.
STRAŻNIK MIEJSKI, CZYM RÓŻNI SIĘ OD POLICJI? | DO ROBOTY
Ciekawa Interwencja
Piotr Żmudzki wspomina o nietypowej interwencji na terenie prywatnej posesji na Białołęce, gdzie Ekopatrol znalazł jenota siedzącego pod deskami. Po odłowieniu przetransportowano go do clipera. Początkowo zwierzę nie ruszało się, jednak gdy strażnicy oddalili się kilkanaście metrów, jenot podniósł się i uciekł do lasu.
Pomoc dla Ekopatrolu
Aby pomóc Ekopatrolu, mieszkańcy powinni przede wszystkim nie przeszkadzać podczas interwencji, nie podchodzić do nieznanych, groźnych zwierząt, nie działać na własną rękę, być bardzo ostrożnym i nie udawać bohatera. W niebezpieczeństwie należy dzwonić pod numer alarmowy 986.
Rozwój i Wzorce
Patrol ekologiczny Warszawskiej Straży Miejskiej rozwija się prężnie i jest wzorem dla innych formacji. W 2006 roku gościliśmy delegację z Ukrainy oraz strażników miejskich z różnych polskich miast, którzy uczyli się od Ekopatrolu.
Programy "Eko Strażak" dla Jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych
Program "Eko Strażak" to ważna inicjatywa wspierająca Ochotnicze Straże Pożarne (OSP) w Polsce, mająca na celu podniesienie gotowości bojowej lokalnych służb ratowniczych poprzez doposażenie w specjalistyczny sprzęt wykorzystywany w akcjach ratowniczych.
Cele i Znaczenie Programu
Jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej stanowią kluczowy element systemu bezpieczeństwa w naszym kraju. To właśnie strażacy-ochotnicy często jako pierwsi docierają na miejsce pożaru, powodzi czy innego zagrożenia, szczególnie na terenach wiejskich. Aby mogli skutecznie nieść pomoc, potrzebują odpowiedniego wyposażenia.
Fundusze otrzymane w ramach dofinansowania przeznaczone są na zakup sprzętu i wyposażenia ujętego w „Wykazie rzeczowym sprzętu i wyposażenia dla jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych”, wykorzystywanego w akcjach ratowniczych, niezbędnego do zapobiegania i likwidacji poważnych awarii, zagrożeń dla środowiska i człowieka oraz ich skutków, a także prowadzenia działań prewencyjnych i usuwania skutków działań żywiołów.
Dodatkowo, fundusze te mogą być przeznaczone na termomodernizację budynków strażackich remiz albo innych obiektów, które służą strażakom do realizacji zadań statutowych, np. świetlic, sal spotkań czy zapleczy sprzętowych. Przykładem są zbiorniki Hydronion®, które dzięki możliwości szybkiego rozstawienia i znacznej pojemności, umożliwiają skuteczną ochronę ludności w sytuacjach zagrożenia pożarowego, sprawdzając się zarówno podczas gaszenia pożarów w trudno dostępnych terenach leśnych, jak i w obszarach przemysłowych czy mieszkalnych.
Edycje Programu i Szczegóły Dofinansowania
W piątek, 10 lutego, w siedzibie Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW) w Toruniu odbyła się konferencja prasowa, podczas której ruszyła kolejna edycja Programów „Eko strażak” i „Mały Strażak”. Wówczas Kujawsko-Pomorski Komendant Wojewódzki PSP nadbryg. Jacek Kaczmarek oraz Prezes WFOŚiGW Ireneusz Stachowiak, podpisali porozumienie w sprawie realizacji obu przedsięwzięć.
Beneficjentami programu mogą być wyłącznie jednostki Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu województwa łódzkiego. Budżet programu wynosi aż 3 600 000 złotych, co pozwoli na doposażenie co najmniej 180 jednostek OSP. Intensywność dofinansowania wynosi do 90% kosztów kwalifikowanych zadania, ale nie więcej niż 20 000 zł dla jednej jednostki OSP. Warto podkreślić, że z każdej gminy (w tym miasta na prawach powiatu) dofinansowanie otrzyma tylko jedna jednostka OSP - ta, która posiada największe rzeczywiste potrzeby doposażenia.
Nabór wniosków o udzielenie dofinansowania ze środków WFOŚiGW w Łodzi w ramach Programu Priorytetowego „Ekostrażak - dofinansowanie zakupu sprzętu i wyposażenia dla jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych - edycja 2026”, trwa w terminie od dnia 30.04.2026 r. Dofinansowanie w ramach programu Ekostrażak na rok 2025 zostało zakończone, a wnioski można było składać do 31 marca 2025 roku.
Wnioski na zakup sprzętu, w tym przeciwpożarowych zbiorników przenośnych, należy składać w siedzibie Funduszu w jednym egzemplarzu, w formie papierowej lub w wersji elektronicznej z wykorzystaniem platformy ePUAP. Program Ekostrażak stanowi doskonałą okazję dla jednostek OSP, by uzupełnić braki w wyposażeniu i podnieść swoją gotowość bojową. Szczegółowe informacje o programie można uzyskać na stronie internetowej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi lub poprzez bezpośredni kontakt z Funduszem.