Rządowy Program Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO to kluczowe narzędzie wspierające aktywność społeczną i rozwój trzeciego sektora w Polsce. Program finansuje projekty, które wpisują się w jego główny cel, jakim jest zwiększenie zaangażowania obywateli i organizacji pozarządowych w życie publiczne poprzez poprawę samoorganizacji społecznej oraz wzmocnienie instytucjonalne sektora obywatelskiego.
Priorytety i cele programu NOWEFIO
Program koncentruje się na wspieraniu działań, które realnie zmieniają otoczenie. W ramach edycji 2026 konkurs ogłaszany jest w trzech głównych priorytetach:
- Priorytet 2: Organizacje obywatelskie na rzecz dobra wspólnego - wspieranie aktywności społecznej, budowanie więzi i zaufania oraz wolontariatu.
- Priorytet 3: Organizacje obywatelskie w życiu publicznym - zwiększanie obecności organizacji w debacie publicznej, wspieranie dialogu obywatelskiego i procesów konsultacji.
- Priorytet 4: Wzmocnienie kompetencji organizacji obywatelskich - poprawa zarządzania, budowanie struktur i tworzenie strategii działania w skali co najmniej wojewódzkiej.

Zasady ubiegania się o dofinansowanie
W najnowszej edycji programu nastąpiły istotne zmiany w wymaganiach formalnych. Aby ubiegać się o wsparcie, organizacja musi spełnić określone warunki:
- Doświadczenie: Organizacja musi być zarejestrowana najpóźniej do 31 grudnia 2024 roku.
- Budżet: W jednym z trzech ostatnich lat (2022, 2023 lub 2024) przychód roczny musiał przekroczyć 30 000 zł.
Minimalna kwota dotacji wynosi obecnie 100 000 zł, co oznacza zmianę podejścia w stronę finansowania większych i bardziej ambitnych inicjatyw. Wkład własny nie jest wymagany dla organizacji, których przychód w 2024 roku nie przekroczył 50 000 zł.
Działalność Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP)
Ochotnicze Straże Pożarne pełnią podwójną rolę: są jednostkami ratowniczo-gaśniczymi, ale także organizacjami pozarządowymi (NGO) z własnym statutem i wpisem do KRS. Główne zadania OSP obejmują walkę z pożarami, usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz prowadzenie działań edukacyjnych.
Finansowanie jednostek OSP
Utrzymanie jednostek OSP opiera się na tzw. montażu finansowym:
| Źródło | Przeznaczenie |
|---|---|
| Budżet gminy | Utrzymanie remizy, paliwo, badania lekarskie, szkolenia podstawowe. |
| Dotacje MSWiA/PSP | Zakup sprzętu ratowniczego, umundurowania i wyposażenia specjalistycznego. |
| Fundusze środowiskowe | Wsparcie zakupu nowoczesnych, ekologicznych wozów strażackich. |
| Środki własne i darowizny | Zbiórki publiczne, wsparcie lokalnych przedsiębiorców, 1,5% podatku. |
Globalny webinar: Znaczenie ewakuacji podczas pożaru
Budowa i modernizacja obiektów OSP
Wyzwaniem dla wielu jednostek jest stan techniczny remiz. Przykładowo, jednostki borykające się z ciasnymi garażami często poszukują funduszy na budowę nowych obiektów. Inwestycje tego typu wymagają precyzyjnego planowania, z uwzględnieniem odległości od dróg i cieków wodnych, a także zabezpieczenia finansowania zewnętrznego. W ramach działań społecznych, OSP mogą wykorzystywać programy takie jak NOWEFIO do doposażenia zaplecza edukacyjnego lub technologicznego (np. systemy zarządzania jednostką, drony do poszukiwań).
Wskazówki dla wnioskodawców
- Analiza formalna: Poprawność wypełnienia kwestionariusza w generatorze wniosków jest kluczowa.
- Ocena merytoryczna: Eksperci oceniają potencjał zmiany społecznej oraz wiarygodność organizacji. Warto kłaść nacisk na rzetelność i konkretne rezultaty działań.
- Punkty strategiczne: Należy przeanalizować regulamin pod kątem dodatkowych punktów (np. za niskie przychody organizacji lub wpisanie się w priorytety strategiczne: ekologia, rodzina, patriotyzm).