Początki ogólnie pojętego pożarnictwa w powiecie aleksandrowskim sięgają okresu zaborów. W 1905 roku, znajdując się pod zaborem rosyjskim, w Aleksandrowie Pogranicznym (obecnie Kujawskim) powołano Ochotniczą Straż Pożarną. To właśnie na fundamencie wieloletniej tradycji ochotniczej zaczęły kształtować się struktury zawodowe, które sformalizowano w latach 80. XX wieku.
Powstanie i rozwój Zawodowej Straży Pożarnej
Zawodowa Straż Pożarna (ZSP) w Aleksandrowie Kujawskim rozpoczęła swą działalność 15 grudnia 1981 roku. Została ona powołana Zarządzeniem Nr 40/81 Wojewody Włocławskiego z dnia 18 listopada 1981 r. W dniu powołania jednostka mieściła się w budynkach strażnicy OSP w Aleksandrowie Kujawskim przy ul. Marchlewskiego 5.
Z chwilą powołania ZSP otrzymała dodatkowe etaty. Dotychczas w Komendzie Powiatowej zatrudnionych było 20 strażaków oraz 2 pracowników cywilnych. Po zmianach jednostka liczyła łącznie 33 etaty strażackie oraz 1 i 5/6 etatu cywilnego. Pierwszym dowódcą - komendantem ZSP został automatycznie ówczesny Komendant Rejonowy, mł. chor. asp. pożarnictwa. Zasoby kadrowe i sprzętowe ZSP Aleksandrów Kujawski były wykorzystywane również w pobliskim Ciechocinku, korzystając z tamtejszej strażnicy OSP.
W 1987 roku, po długich staraniach różnych środowisk, zarządzeniem Wojewody Włocławskiego nr 21/87 z dnia 6 kwietnia 1987 r., powołano do życia oddzielną ZSP w Ciechocinku. Nowo powołana straż zawodowa otrzymała 18 etatów i należała do jednostek kategorii E. Pierwszym Komendantem tejże jednostki został st. chor. pożarnictwa.
Baza lokalowa i infrastruktura
Obie działające jednostki ZSP w chwili ich powołania korzystały z obiektów należących do lokalnych jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych:
- W Aleksandrowie Kujawskim: Wykorzystywano budynek dwukondygnacyjny ze wspinalnią, pamiętający jeszcze okres zaborów. Obiekt był wspólnie użytkowany przez ZSP, OSP oraz zamieszkujących tam lokatorów. Dodatkowo ZSP korzystała z budynków gospodarczych i magazynowych OSP. Stan ten trwał do 1996 roku, kiedy to ZSP (już jako Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza) przeniosła się do zakupionych obiektów na obrzeżach miasta.
- W Ciechocinku: Jednostka korzystała ze strażnicy OSP - jednokondygnacyjnego budynku z okresu międzywojennego, do którego dobudowano garaż z czterema boksami samochodowymi. Obiekty te zostały w późniejszym czasie przejęte przez Komendę Powiatową, a na początku XXI wieku uległy wyburzeniu.
Wyposażenie techniczne i pojazdy pożarnicze
W momencie formowania, ZSP w Aleksandrowie Kujawskim dysponowała zróżnicowanym parkiem maszynowym, który był użytkowany wspólnie z Komendą Rejonową Straży Pożarnych. Sukcesywnie następowała wymiana i doposażenie w nowoczesny sprzęt.
| Typ pojazdu / sprzętu | Model i oznaczenie |
|---|---|
| Samochody gaśnicze (początkowe) | Star 26 GBAM, Star 244 GBA |
| Samochody gaśnicze (późniejsze) | Jelcz 315 GCBA, Star 244 GBAM |
| Specjalistyczne i pomocnicze | Podnośnik hydrauliczny SH 18 na podwoziu Star 200, Żuk GLMB, Fiat 125p (operacyjny), Star 29 (ciężarowy) |
| Sprzęt dodatkowy | Przyczepa oddymiająca POdym, przyczepa wężowa PW, motocykle MZ (2 szt.) |
W przypadku Ciechocinka, w 1987 roku ZSP przejęła część sprzętu i samochodów od OSP. Na wyposażeniu znalazły się m.in.: Star 244 GBA, Jelcz 315 GCBA, podnośnik Star SH18, Star 29 GPr 1500 oraz Żuk GLBA. W późniejszym okresie następowała systematyczna rotacja i modernizacja tego wyposażenia.
Kadry i struktura zatrudnienia
W początkowej fazie istnienia ZSP w Aleksandrowie Kujawskim liczyła 33 etaty strażackie oraz 1 i 5/6 etatu cywilnego (łącznie z Komendą Rejonową). W grupie tej znajdowało się 4 chorążych oraz zdecydowana większość podoficerów. Pod względem wykształcenia, 9 osób posiadało wykształcenie średnie.
W kolejnych latach liczba etatów wzrastała. Do 1987 roku w Komendzie Rejonowej w Aleksandrowie Kujawskim służyło 6 chorążych i 7 podoficerów. Dynamika zmian kadrowych była wyraźna - o ile w 1981 roku straż dysponowała 33 etatami, o tyle w momencie powołania Państwowej Straży Pożarnej (PSP) liczba ta wzrosła do 80. Odnotowano także znaczący procentowy wzrost liczby funkcjonariuszy z wykształceniem średnim.
Znaczące akcje ratowniczo-gaśnicze
Historia jednostek ZSP w powiecie aleksandrowskim obfitowała w trudne i nietypowe interwencje:
- 1986 rok: Jeden z największych pożarów w Ciechocinku. Na skrzyżowaniu ulic Zdrojowej i Żelaznej doszło do pożaru budynku mieszkalnego z lokalem gastronomicznym.
- 1989 rok: Nietypowe działania na tzw. Wyspie Dzikowskiej w nurcie Wisły. Szybko podnoszący się poziom wody zagrażał stadu ponad 100 owiec wypasanych na wyspie.
- Maj 1990 roku: Tragiczny pożar w miejscowości Wiktoryn (gmina Nieszawa). W wyniku zwarcia instalacji elektrycznej lamp nagrzewczych spłonął kurnik, w którym znajdowało się 18 tysięcy kurcząt. Straty oszacowano wówczas na około 860 mln złotych.
Choć historia ZSP w powiecie aleksandrowskim zamyka się w okresie jednej dekady, stanowiła ona kluczowy etap przejścia do nowoczesnych struktur PSP. Mimo że zaawansowanie technologiczne samochodów w tamtym dziesięcioleciu nie uległo gwałtownej rewolucji, systematyczna rotacja sprzętu (wprowadzenie nowych Jelczy 315) oraz znaczące zwiększenie liczebności i poziomu wykształcenia kadr przygotowało solidny grunt pod dzisiejsze standardy ratownictwa.
tags: #gba #star #osp #aleksandrow