Artykuł przedstawia rys historyczny oraz aktualną działalność Ochotniczej Straży Pożarnej w Raszynie (OSP Raszyn), ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju sprzętowego i operacyjnego jednostki.
Początki i pierwsze lata działalności
Ochotnicza Straż Pożarna w Raszynie powstała w 1932 roku. Pierwszy Zarząd tworzyli: Naczelnik Jan Cyran, zastępca Karol Lange, gospodarz Józef Rzepniewski, skarbnik Walenty Cherubin oraz sekretarz Józef Sierakowski. Jednostka liczyła wówczas 31 członków. Ważnym wydarzeniem było pozwolenie z 7 lutego 1934 roku od Administracji Dóbr i Interesów Księżnej Zofii Czetwertyńskiej w Warszawie na odbudowę i bezpłatne użytkowanie „starych murów” przy Alei Krakowskiej 1 jako remizy, ważne do 31 grudnia 1940 roku. Obiekt został odbudowany w czynie społecznym, zapewniając straży własną przestrzeń. Początkowe wyposażenie remizy obejmowało sikawkę ręczną, bosaki i tłumice. W maju 1936 roku raszyńska jednostka po raz pierwszy wystartowała w zawodach sportowo-pożarniczych w Rembertowie. Honorowym członkiem straży był ksiądz proboszcz Bolesław Suliński, który osobiście poświęcił remizę i odprawił nabożeństwo w raszyńskim kościele. Okres II wojny światowej nie sprzyjał rozwojowi jednostki. Działalność w tym czasie obejmowała głównie prowadzenie pogadanek o zabezpieczeniu przeciwpożarowym oraz działalność kulturalno-oświatową. W latach 1943/1944 pozyskano pierwszą motopompę oraz węże ssawne.
Rozwój po II wojnie światowej
Pierwsze powojenne zebranie członków straży odbyło się 21 marca 1946 roku, na którym powołano nowy Zarząd z prezesem Witoldem Krauze i naczelnikiem Stefanem Płońskim. Na walnym zebraniu 28 kwietnia 1946 roku naczelnikiem został Jan Misztal, który zaapelował do lokalnej społeczności o wsparcie finansowe na remont remizy. W 1948 roku, dzięki staraniom Zarządu, jednostka zakupiła swój pierwszy samochód - marki „Bedford”. W 1951 roku podjęto decyzję o sprzedaży samochodu „Bedford” straży w Duchnowie i w jego miejsce zakupiono samochód marki „Steyr” przystosowany pod cysternę. Należy podkreślić, że zakupione wozy pochodziły z demobilu i wymagały gruntownego remontu. Wszelkich napraw dokonywał druh Tadeusz Olejnikowski, który był fachowcem w tych sprawach, dzięki czemu sprzęt straży był zawsze sprawny. Fundusze na ten cel pozyskiwano z dobrowolnych składek mieszkańców Raszyna, z organizowanych w remizie lub na powietrzu zabaw tanecznych oraz loterii fantowych. W 1955 roku na zebraniu sprawozdawczo-wyborczym Stefan Płoński przedstawił ofertę sprzedaży szwedzkiej motopompy „Archimedes”, która pomimo licznych napraw nie nadawała się do dalszego użytku. Poruszono również kwestię zakupu motopompy „Leopolia” PO-1.
Budowa i otwarcie nowej remizy
Na początku lat 60. Zarząd OSP podjął kroki zmierzające do ustalenia lokalizacji pod budowę nowej remizy. Bardzo pomocny przy tym okazał się ówczesny Powiatowy Komendant Straży Pożarnej w Piasecznie mjr Kajetan Jankowski. Z początkiem lat 70. OSP Raszyn otrzymała od ówczesnych władz działkę przy ul. Sportowej w Raszynie. Rozpoczęły się starania o projekt strażnicy i materiały budowlane. Po wielu trudach, 7 października 1972 roku, uroczyście rozpoczęto budowę nowej remizy strażackiej. Materiały budowlane gromadzono z różnych źródeł, w tym z rozbiórek. Do budowy aktywnie włączali się mieszkańcy Raszyna, którzy bezinteresownie pracowali przez wiele dni. Wszyscy członkowie straży mieli obowiązek przepracowania 5 dni w czynie społecznym, ale byli i tacy, którzy poświęcili znacznie więcej czasu. W 1977 roku strażnica została oddana do użytku. Podczas uroczystości otwarcia wbijano gwoździe do tablicy pamiątkowej i odznaczono zasłużonych członków straży.
Modernizacja sprzętu i rozwój ratownictwa (KSRG)
W 1982 roku jednostka otrzymała wóz bojowy marki Star 244 w dobrym stanie. Zarząd podjął uchwałę o zatrudnieniu czterech kierowców przy symbolicznej opłacie 1 000 zł miesięcznie; byli nimi druhowie: Adam Nowakowski, Marek Oczyński, Władysław Samerdak i Wojciech Płoński. W związku z obchodami Tygodnia Straży urządzono pokazy i ćwiczenia sportowo-pożarnicze dwóch jednostek: Dawid i Raszyna dla mieszkańców gminy, aby zademonstrować wysoką sprawność operacyjno-bojową. W sierpniu 1992 roku jednostka brała udział w gaszeniu największego pożaru lasu w powojennej Polsce i Europie Środkowej w miejscowości Kuźnia Raciborska. W 1995 roku jednostka OSP w Raszynie została włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG), co było znaczącym krokiem w jej rozwoju. W dniu 3 maja 1996 roku, podczas mszy w kościele w Raszynie, dokonano przekazania i poświęcenia nowego sztandaru dla jednostki.
Rozbudowa floty pojazdów i specjalistycznego sprzętu
Staraniem Zarządu OSP, po licznych apelach i pismach kierowanych do mieszkańców i firm na terenie gminy, a przede wszystkim dzięki pomocy ówczesnych władz gminy, w 1997 roku został zakupiony nowy samochód Jelcz 014. We wrześniu 1998 roku został podpisany akt notarialny pomiędzy gminą Raszyn a Ochotniczą Strażą Pożarną w Raszynie o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste i przeniesieniu własności budynku na rzecz OSP. W 2001 roku zakupiono autobus AUTOSAN, który po dwóch latach został sprzedany, gdy jednostka zakupiła autobus MERCEDES. W latach 2006-2010 udało się doposażyć jednostkę w nowy ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy GCBA 5/32 MAN TGM, łódź z silnikiem zaburtowym, kamerę termowizyjną, detektor wielogazowy AUER Solaris, motopompy pływające i szlamowe, piły i pilarki spalinowe. W latach 2011-2016, dzięki dotacjom z KSRG i przychylności władz gminy, a także dzięki dochodom własnym, znacznie powiększyło się wyposażenie jednostki w specjalistyczny sprzęt ratowniczy i pożarniczy. Zakupiono m.in. ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy GCBA 12/65 MAN TGS, lekki samochód rozpoznawczo-ratowniczy SLRR Isuzu D-Max oraz przyczepo-lawetę.
Zmiany w Zarządzie i rozbudowa bazy
W 2016 roku nastąpiła zmiana Zarządu. Po 25 latach pełnienia funkcji prezesa i naczelnika druh Kazimierz Komar został prezesem honorowym OSP w Raszynie. Nowym prezesem został druh Krzysztof Maciak, wiceprezesem-naczelnikiem Krzysztof Marczak, zastępcą naczelnika Łukasz Komar, kronikarzem Sławomir Gajewiak, gospodarzem Robert Płoński, a członkami Zarządu Kazimierz Komar i Tomasz Czajor. W skład komisji rewizyjnej weszli Marcin Malczewski (przewodniczący), Jacek Grzyb i Michał Oczyński (członkowie). W 2016 roku przystąpiono do kolejnej rozbudowy remizy. Dobudowano dwustanowiskowy garaż oraz piętro z 5 pokojami socjalnymi, wraz z łazienkami. W 2019 roku zakupiono nowy średni samochód ratowniczo-gaśniczy GBARt 3/27 SCANIA P360. W latach 2016-2020, dzięki przychylności mieszkańców gminy Raszyn, z funduszy sołeckich udało się zakupić 14 kompletów ubrań specjalnych, pilarki spalinowe oraz motopompy pływające. Ponadto wykonano termoizolację budynku, elewację oraz remont garażu (wymiana oświetlenia, zakup szafek ubraniowych, wymiana posadzki).
Wsparcie i wyzwania współczesności
Zakupy i inwestycje były możliwe dzięki wsparciu finansowemu Urzędu Gminy Raszyn, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Urzędu Marszałkowskiego, Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Państwowej Straży Pożarnej. W 2020 roku, w obliczu pandemii COVID-19, przed strażakami stanęły nowe zadania, m.in. zwiększona liczba interwencji przy izolowanych zdarzeniach medycznych, dezynfekcja miejsc publicznych, akcje informacyjne dla społeczeństwa oraz przewozy osób na szczepienia. Przez dwa lata wszystkie działalności kulturowe, religijne i prewencyjne zostały zawieszone lub odbywały się w ograniczony sposób, w tym ćwiczenia i zawody sportowo-pożarnicze.
Straż Pożarna: Powitanie dwóch nowych samochodów w jednostce OSP Raszyn!
Dalsze zmiany i inwestycje (2021-2022)
Na zebraniu 10 maja 2021 roku nastąpiły duże zmiany w składzie Zarządu, ponieważ aż 6 członków zrezygnowało z dalszego kandydowania. Ostatecznie prezesem został Łukasz Komar, wiceprezesem-naczelnikiem Patryk Dąbrowski, zastępcą naczelnika Monika Kruszewska, skarbnikiem Norbert Białek, sekretarzem Eliza Zaleska, kronikarzem Artur Maciak, gospodarzem Marcin Malczewski, a członkami Zarządu Kazimierz Komar i Michał Śmietanka. W skład komisji rewizyjnej weszli Daniel Wiśniewski (przewodniczący), Tomasz Wąsik i Jacek Grzyb (członkowie). Przez rok działalności i dzięki staraniom nowego Zarządu oraz członków OSP udało się m.in. zakupić: przyczepkę (przystosowaną na pompowo-wężową), profesjonalny zestaw do prania i suszenia ubrań specjalnych, nową myjkę ciśnieniową oraz maszynę do mycia podłóg. Ponadto wyremontowano salę i korytarz, a także trwa postępowanie na wybór wykonawcy remontu klatki schodowej i łazienki. Dzięki przychylności władz samorządowych obecnie prowadzone jest postępowanie przetargowe na zakup nowego samochodu do przewozu 8 osób. Jeśli wszystko odbędzie się pomyślnie, to jeszcze w 2022 roku OSP w Raszynie wzbogaci się o nowy pojazd.
Osiągnięcia i rosnąca liczba interwencji
Do ważniejszych wydarzeń w długoletniej historii straży należą starty drużyn OSP Raszyn w powiatowych zawodach sportowo-pożarniczych, podczas których drużyny te zawsze plasują się na czołowych miejscach. Od 2001 roku w zawodach sportowo-pożarniczych startuje również drużyna żeńska, która przeważnie zajmuje pierwsze miejsca. W roku 2002 Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza z OSP Raszyn, po wygranej kwalifikacji strefowej i wojewódzkiej, wystartowała w Ogólnopolskich Zawodach Sportowo-Pożarniczych CTIF w Turku, zajmując 15. miejsce, co jest największym dotychczasowym osiągnięciem jednostki. Jednostka brała również udział w innych zawodach, takich jak: zawody ratowników KPP, Wieżowiec, zawody sikawek strażackich, zawody strzeleckie Sport-Bezpieczeństwo-Obronność oraz o Puchar Starosty Pruszkowskiego, a także rajdy samochodów zabytkowych w kraju i za granicą. Z tych zawodów w strażnicy znajduje się mnóstwo pucharów i dyplomów.
Od założenia OSP w Raszynie do końca lat 80. trzonem interwencji było zwalczanie pożarów budynków mieszkalnych, gospodarczych i inwentarzowych, traw i lasów, pojazdów itp. Od 1990 roku, w związku z rozwojem cywilizacyjnym i urbanistycznym, OSP w Raszynie stanęła przed nowymi wyzwaniami, związanymi z ratowaniem życia i zdrowia ludzkiego. Ze względu na lokalizację OSP przy południowej „wylotówce” z Warszawy, tj. drogach krajowych nr 7 i 8, strażacy coraz częściej byli dysponowani do zdarzeń przy wypadkach drogowych. W latach 1992-2002 jednostka OSP w Raszynie średnio brała udział w 80 działaniach ratowniczo-gaśniczych rocznie, w kolejnym dziesięcioleciu (2002-2012) liczba interwencji znacznie wzrosła i przekraczała już 150 rocznie. Od 2012 do końca 2021 roku OSP w Raszynie brała udział w blisko 2500 działań ratowniczo-gaśniczych. W ostatnich latach nastąpił wzrost zdarzeń związanych z usuwaniem skutków gwałtownych burz i silnych wiatrów, tj. zalania, wiatrołomy, uszkodzone konstrukcje budowlane. Do lipca 2022 roku jednostka interweniowała przy blisko 300 działaniach ratowniczo-gaśniczych. Dwa zastępy oraz łódź OSP Raszyn wchodzą w skład Kompanii Powodziowej „Piaseczno” Wojewódzkiego Odwodu Operacyjnego Mazowieckiej Brygady Odwodowej. Ponadto jednostka jest przydzielona do Specjalistycznego Plutonu Ratowniczego WICHURA oraz FABRYKA. Przez ostatnie lata strażacy byli wielokrotnie dysponowani do działań poza powiatem pruszkowskim, m.in. do powiatów grodziskiego, piaseczyńskiego, gostynińskiego i płockiego.
Współpraca z instytucjami
Na przestrzeni wielu lat działalności jednostki, współpraca z władzami Związku Ochotniczych Straży Pożarnych i Państwową Strażą Pożarną układa się bardzo dobrze. Na uwagę zasługuje również współpraca z władzami gminy, która zawsze była i jest wspaniała, a potrzeby jednostki są zauważane i w miarę możliwości spełniane.