Hydranty należą do najważniejszych elementów infrastruktury przeciwpożarowej. Służą zapewnieniu wody do celów przeciwpożarowych, umożliwiają szybki pobór wody, a ich prawidłowe rozmieszczenie, oznakowanie i utrzymanie w pełnej sprawności decyduje o skuteczności działań ratowniczych. W Polsce kwestię tego, gdzie są wymagane hydranty, regulują dwa kluczowe akty prawne: rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. oraz rozporządzenie z dnia 7 czerwca 2010 r.
Podstawa prawna i wymogi instalacyjne
Kluczowym dokumentem określającym wymagania dla sieci wodociągowej przeciwpożarowej jest Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 roku w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Przepisy te stanowią uszczegółowienie Prawa budowlanego, które nakłada obowiązek projektowania obiektów w sposób zapewniający bezpieczeństwo pożarowe.
Sieci wodociągowe będące źródłem wody do celów ppoż. powinny być zasilane z pompowni przeciwpożarowej, zbiornika wieżowego, studni lub innych urządzeń, które zapewniają wymagania wydajności i odpowiednie ciśnienie przez co najmniej 2 godziny. Przepisy wskazują, że sieci te powinno wykonywać się jako sieci obwodowe, choć poza obszarami miejskimi dopuszczalna jest budowa sieci rozgałęzieniowej.
Gdzie i kiedy należy stosować hydranty zewnętrzne?
Hydranty muszą być stosowane w jednostkach osadniczych o liczbie mieszkańców przekraczającej 100 osób. Obowiązek ten dotyczy:
- Budynków użyteczności publicznej oraz budynków zamieszkania zbiorowego.
- Obiektów produkcyjnych i magazynowych o kubaturze powyżej 2500 m³ lub powierzchni przekraczającej 500 m².
- Stacji paliw płynnych oraz stacji gazu płynnego.
- Obiektów, w których jednocześnie może przebywać ponad 50 osób, jeśli posiadają wyznaczoną strefę pożarową o powierzchni ponad 1000 m².
Zasady lokalizacji i rozstawu
Hydranty zewnętrzne umieszcza się wzdłuż dróg i ulic oraz przy ich skrzyżowaniach. Zgodnie z przepisami należy zachować następujące odległości:
| Parametr | Wymagana odległość |
|---|---|
| Maksymalna odległość między hydrantami | 150 metrów |
| Odległość od krawędzi jezdni/drogi | maksymalnie 15 metrów |
| Odległość od chronionego obiektu (pierwszy hydrant) | do 75 metrów |
| Minimalne odsunięcie od ściany budynku | 5 metrów |
Typy hydrantów: podziemne kontra nadziemne
Na sieciach wodociągowych stosuje się zazwyczaj hydranty o średnicy nominalnej DN 80 lub DN 100.
Hydranty nadziemne
Są zalecane jako podstawowe rozwiązanie, ponieważ są łatwiejsze do zlokalizowania i nie wymagają użycia dodatkowego sprzętu przez straż pożarną. Posiadają nasady wylotowe umieszczone na kolumnie, najczęściej w kolorze czerwonym.
Hydranty podziemne
Stosowane w sytuacjach, gdy instalacja hydrantu nadziemnego jest utrudniona (np. ze względu na ruch pieszy lub drogowy). Cała konstrukcja znajduje się pod poziomem gruntu, a dostęp do niej chroni klapa z literą „W”. Do ich obsługi niezbędny jest specjalny klucz.
Próba hydrantu
Oznakowanie hydrantów
Oznakowanie hydrantów musi być zgodne z Polskimi Normami:
- Tabliczki orientacyjne: Czerwone tabliczki z białymi piktogramami (litera „H”) informują o lokalizacji i parametrach hydrantu podziemnego.
- Znaki przestrzenne (3D): Stosowane dla hydrantów nadziemnych, zapewniają widoczność z wielu stron, co jest kluczowe w terenach zielonych.
Warto pamiętać, że hydranty wewnętrzne podlegają innym regulacjom i stosuje się dla nich odmienne znaki ochrony przeciwpożarowej zgodne z normą PN-EN ISO 7010.
Konserwacja i dokumentacja
Każdy hydrant musi posiadać niezbędną dokumentację: Krajową Ocenę Techniczną (KOT), atest higieniczny PZH oraz świadectwo dopuszczenia CNBOP-PIB. Odpowiedzialność za stan techniczny i coroczne przeglądy (sprawdzenie szczelności, wydajności i stanu zaworów) spoczywa na właścicielu lub zarządcy obiektu. Należy dbać, aby dostęp do urządzeń nie był blokowany przez zaparkowane pojazdy lub roślinność.