Historia ochrony przeciwpożarowej, szczególnie w wiekach średnich, pokazuje, że pożary często doprowadzały do ruiny materialnej całe społeczności. Dopiero w XIV wieku, za panowania króla Kazimierza Wielkiego i jego następców, nastąpiła istotna zmiana w jakości budownictwa, gdyż król przywiązywał bardzo dużą wagę do zapewnienia krajowi bezpieczeństwa. Zdecydowanie gorsza sytuacja panowała na wsiach, gdzie długo jeszcze budowano wyłącznie z drewna, a budynki kryto słomą. Pożary były plagą polskich wsi, a brak wiedzy i umiejętności gaszenia ognia potęgował to zjawisko. Powszechnie też praktykowano wiarę w różne zabobony, która miała zabezpieczać przed tą klęską.
Początki Ochotniczego Strażactwa i Założenie OSP Mogilno
Ochotnicze strażactwo - najstarsza organizacja społeczna w naszym kraju - rozpoczęło swą działalność w okresie zaborów. Podobnie, tradycja ochotniczej straży pożarnej na ziemiach wsi Mogilno sięga w odległe czasy. Chociaż powstanie Ochotniczej Straży Pożarnej w Mogilnie jako zorganizowanej służby publicznej przypada na rok 1946, to już na długo wcześniej miejscowa społeczność podejmowała działania mające na celu obronę i walkę z pożarami i innymi kataklizmami.
Głównym inicjatorem powstania tej organizacji był ówczesny sołtys wsi Mogilno Michał Kita, przy współpracy innych założycieli: Feliksa Jasińskiego, Jana Kożucha, Władysława Dwojaka i Józefa Dwojaka. Pierwszym komendantem był Michał Kita.
W początkowym okresie działalności straż nie posiadała prawie żadnego sprzętu gaśniczego ani własnej remizy. Dlatego komendant Michał Kita na działalność straży udostępniał prywatne pomieszczenie w budynku gospodarczym. Pierwsze działania strażackie dotyczyły głównie prewencji oraz uświadamiania ludności na temat ochrony przeciwpożarowej, przede wszystkim utrzymania w należytym stanie przewodów kominowych i posiadania przez każde gospodarstwo osęki, tłumicy i wiadra. Charakterystyczne też były nocne warty, które miały na celu ochronę przed podpaleniami. Natomiast w dzień prowadzone były obserwacje okolicznych terenów. Mogilno, ze względu na swoje położenie, było bardzo dobrym punktem obserwacyjnym, dającym możliwość szybkiego reagowania na wypadek pożarów i innych zdarzeń. W przypadku niebezpieczeństwa do zbiórki wzywała trąbka wojskowa, używana przez Józefa Dwojaka, a potem sygnałem alarmowym był metaliczny dźwięk uderzanej szyny, która wisiała na drzewie nieopodal domu Władysława Dwojaka.
Rozwój Jednostki i Wyposażenia
W latach 50-tych druhowie otrzymali pierwszą używaną motopompę, natomiast w latach 60-tych nową motopompę M4/4 typu P-25. Mimo trudnych początków, często ochotnicy z Mogilna sprawdzali swoje umiejętności podczas akcji ratowniczo-gaśniczych. Pod koniec lat 40. pomagali ratować dobytek Mieczysława Zwolenika, gdy jego zabudowania ogarnął żywioł ognia. W tych działaniach jeden z druhów - Stanisław Zwolenik - doznał poparzeń. Z kolei z lat 70. szczególnie mocno starsi strażacy pamiętają pożar w Koniuszowej. Zajęci gaszeniem płonącego domu i stodoły zostali poproszeni przez właścicielkę o uratowanie cennych precjozów: okazało się, że w kredensie wewnątrz budynku znajduje się biżuteria, a w sienniku schowane były dolary. Strażacy bez wahania ruszyli na ratunek i ocalili tę część majątku.
Pierwsza remiza strażacka zbudowana została z desek w 1958 roku w czynie społecznym, na działce zakupionej przez wieś. Do budowy murowanej remizy przystąpiono na początku lat 70., którą oddano do użytku w 1974 roku. Z tej okazji straż otrzymała nowe mundury wyjściowe. W 1975 roku jednostka dostała nowy wóz strażacki konny na gumowych kołach. W 2005 roku straż otrzymała używany lekki samochód pożarniczy na podwoziu Mercedesa.
Działalność Operacyjna i Statystyki
OSP Mogilno to jednostka kategorii S-3, co oznacza, że w jej podziale bojowym znajdują się trzy samochody pożarnicze. W struktury Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG) włączono ją decyzją Komendanta Głównego PSP z dniem 4 maja 2015 roku.
Poniższa tabela przedstawia liczbę wyjazdów ratowniczych jednostki OSP Mogilno w latach 2013-2024:
| ROK | OGÓŁEM | POŻARY | MIEJSCOWE ZAGROŻENIA | ALARMY FAŁSZYWE | PRZEKAZANIE NA ZABEZPIECZENIE OPERACYJNE REJONU | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2013 | 2 | 6 | 7 | 1 | 9 | 0 | 0 | ||
| 2014 | 4 | 6 | 1 | 1 | 3 | 4 | 1 | 0 | 2 |
| 2015 | 4 | 5 | 1 | 9 | 2 | 3 | 3 | 0 | |
| 2016 | 4 | 0 | 1 | 5 | 1 | 9 | 6 | 0 | |
| 2017 | 3 | 0 | 1 | 2 | 1 | 6 | 2 | 0 | |
| 2018 | 2 | 8 | 8 | 2 | 0 | 0 | 0 | ||
| 2019 | 5 | 1 | 1 | 5 | 3 | 5 | 1 | 0 | |
| 2020 | 6 | 4 | 1 | 8 | 4 | 3 | 3 | 0 | |
| 2021 | 6 | 1 | 7 | 4 | 8 | 6 | 0 | ||
| 2022 | 3 | 5 | 8 | 2 | 4 | 3 | 0 | ||
| 2023 | 3 | 1 | 4 | 2 | 3 | 3 | 1 | ||
| 2024 | 2 | 7 | 7 | 2 | 0 | 0 | 0 |
Większe akcje, w których brali udział członkowie JOT-u OSP Mogilno w latach 2013-2024, to m.in.:
- 31.12.2015: Mogilno. Pożar stolarni i budynku gospodarczego.
- 01.04.2020: Janczowa. Pożar budynku gospodarczego.
Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza
W latach 1992-97 działała męska i żeńska Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza, założona przez Juliana Pawlikowskiego. Mężczyźni po skończeniu 18 lat przeszli w szeregi czynnych członków OSP. W 2008 roku na nowo powołano do życia Młodzieżową Drużynę Pożarniczą (MDP) w składzie 19-osobowym. Zadebiutowała ona w tym samym roku na gminnych zawodach pożarniczych w Grybowie, zajmując I miejsce.
Należy podkreślić, że drużyna młodzieżowa jest integralną częścią składową jednostki i niewątpliwie stanowi jej przyszłe zaplecze kadrowe. Młodzież sukcesywnie poznaje zasady funkcjonowania ochrony przeciwpożarowej, zapoznaje się ze sprzętem jednostki, uczy się zachowania w sytuacjach zagrożenia i wyrabia w sobie poczucie odpowiedzialności, opanowania, dyscypliny, a także podnosi swoją sprawność fizyczną poprzez udział w zawodach sportowo-pożarniczych.
Zaangażowanie Społeczne i Tradycje
Działalność OSP w Mogilnie opiera się głównie na niesieniu pomocy społeczności ludzkiej w czasie zagrożeń, takich jak: pożary, usuwanie skutków powodzi, skutków wichur i innych zagrożeń. Jednostka prowadzi też działalność sportowo-kulturalną, zdobywając wiele pucharów i dyplomów. Bierze aktywny udział we wszystkich uroczystościach kościelnych, gminnych i państwowych.
Wieloletnią tradycją jest udział strażaków w warcie przy grobie ukrzyżowanego Jezusa w okresie Wielkanocy oraz w procesji Bożego Ciała. Druhowie odwiedzają dzieci i młodzież w szkołach w Mogilnie, w Posadowej Mogilskiej i w Koniuszowej, prowadząc pogadanki profilaktyczne w ramach akcji „Dziecko widoczne”, rozdając także najmłodszym elementy odblaskowe. Corocznie z okazji Nowego Roku odwiedzają z życzeniami mieszkańców, wręczając im okolicznościowe kalendarze. Kalendarze te tematyką nawiązują do działalności strażackiej, a także pełnią ważną funkcję informacyjną, gdyż w centralnym miejscu celowo umieszczone są najważniejsze numery alarmowe policji, straży pożarnej i pogotowia ratunkowego, tak by każdy, nawet najmłodszy mieszkaniec wiedział, kogo powiadomić na wypadek jakiegoś nieszczęśliwego zdarzenia. Na kalendarzach nie brakuje również miejsca na umieszczenie wizerunku Św. Floriana - patrona strażaków i walki z pożarem.
Każdy strażak ochotnik wie, że św. Florian poniósł 4 maja 304 roku męczeńską śmierć za wiarę. Był oficerem wojsk rzymskich i nie zabrakło mu odwagi, mimo prześladowania chrześcijan przez cesarza, stanąć w obronie Chrystusa. Relikwie świętego zostały sprowadzone do Polski i złożone w katedrze krakowskiej. Gdy w 1528 roku Kraków został prawie cały zniszczony przez pożar, okazało się, że cudem ocalał tylko kościół, w którym znajdowały się relikwie Floriana. Odtąd św. Florian stał się opiekunem chroniącym od ognia. Tak więc i działalność ochotników z Mogilna związana jest z pamięcią o tych ważnych historycznych wydarzeniach i z kultem św. Floriana.
Sukcesy Mażoretek OSP Mogilno
Dwa medale w silnej, ogólnopolskiej rywalizacji zdobyły mażoretki OSP Mogilno podczas zawodów w Rzeszowie. Zespół mażoretek OSP Mogilno wywalczył dwa brązowe medale podczas III Pucharu Polski Mażoretek w Rzeszowie. Zawodniczki stanęły na podium w kategoriach baton - miniformacja seniorek oraz baton - formacja seniorek. Oznacza to rywalizację w układach grupowych wykonywanych z wykorzystaniem batonu, czyli charakterystycznej pałeczki mażoretkowej. Zawodniczki łączą taniec z elementami technicznymi - podrzutami, obrotami i przechwytami pałeczki. Liczy się precyzja, synchronizacja i poziom trudności całego układu. W kategorii miniformacji występują mniejsze zespoły, natomiast formacja oznacza większą grupę i bardziej rozbudowaną choreografię. „Dla naszego zespołu to wyjątkowy moment. (…) Te medale to dla nas najpiękniejsze potwierdzenie, że obrana droga i setki godzin szlifowania techniki przynoszą efekty.”
Zawody rozegrano w hali sportowej w Rzeszowie. Wzięło w nich udział blisko 400 uczestniczek. Organizatorem wydarzenia była Rzeszowska Akademia Mażoretek Illusion, która od lat przygotowuje tego typu wydarzenia. Rywalizacja trwała przez wiele godzin i obejmowała różne kategorie wiekowe oraz formy występów - od solowych po rozbudowane układy zespołowe. W trudnej konkurencji dziewczęta z Mogilna zaprezentowały się bardzo dobrze. A na medalowy sukces zapracował zespół trenujący pod kierunkiem Dominiki Belskiej. Zmagania w Rzeszowie były szeroko relacjonowane przez media regionalne. Informacje o zawodach pojawiły się w lokalnej prasie, serwisach internetowych, a filmową relację opublikowała m.in. TVP Rzeszów.
Współpraca i Perspektywy Rozwoju
Jednostka wciąż rozwija swoją działalność, ściśle współpracując z Państwową Strażą Pożarną w Nowym Sączu oraz innymi podmiotami. Realizuje swoje główne zadania i cele poprzez zapobieganie pożarom, udział w akcjach ratowniczo-gaśniczych. Jest ważnym ogniwem wspomagającym rozwój społeczności lokalnej, podejmuje działania na rzecz ochrony środowiska oraz upowszechniania kultury fizycznej i sportu. Na uwagę zasługuje również fakt, że druhowie chętnie biorą udział w wielu szkoleniach organizowanych przez Państwową Straż Pożarną. Na przełomie roku 2008/2009 w szkoleniu ratowników uczestniczyła spora grupa ochotników z OSP Mogilno, w tym wikariusz ks. [brak nazwiska w oryginale].
Jednostka wciąż rozwija swoją działalność, doskonali umiejętności, zdobywa nową wiedzę. Dzięki przychylności i wsparciu ze strony władz samorządowych jednostka w ostatnim czasie zyskała wiele nowoczesnego sprzętu oraz wyposażona została w stroje bojowe i galowe.