W 1925 roku, na wzór istniejących jednostek w Suchej i Makowie Podhalańskim, powołano do działalności na osiedlu Błądzonka Ochotniczą Straż Pożarną. Do najaktywniejszych strażaków w tamtych latach należeli: Antoni Kysiak - Kierownik Szkoły, Franciszek Żmija, Paweł Chowaniec, Czesław Hejny i Andrzej Chudyba. Niestety, nie zachowały się z tamtego okresu żadne dokumenty, zaginione w trakcie zawieruchy II Wojny Światowej. Jedynym potwierdzeniem powołania i działalności Jednostki OSP, oprócz przekazów ustnych, jest Kronika Filii Szkoły Podstawowej Nr 2 na ul. Błądzonka, w której natrafiono na zapis: „W roku 1933, za pozwoleniem władz szkolnych, wybudowano na podwórzu szkolnym Remizę Strażacką”.
Rozwój Jednostki OSP Błądzonka
02 marca 1958 roku, w prywatnym domu p. Józefa Kurka w osiedlu Knapiki, odbyło się zebranie środowiskowe najbardziej aktywnych mieszkańców Błądzonki. W tym samym roku została wybudowana drewniana Remiza na działce w osiedlu Pykówka, przekazanej przez p. Józefa Bańdurę. Strażacy pracowali przy budowie społecznie, a także przekazali materiały budowlane, szczególnie drewno. Poświęcenie Remizy nastąpiło podczas Uroczystości Dożynkowych we wrześniu 1958 roku. Remiza służyła nie tylko strażakom - odbywały się w niej zebrania Koła Gospodyń Wiejskich, różnego rodzaju szkolenia mieszkańców osiedla Błądzonka oraz Festyny Ludowe, z których dochód przeznaczony był na działalność organizacyjno-ratowniczą Jednostki OSP.
W 1963 roku Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza zajęła I miejsce w Zawodach Sportowo Pożarniczych w województwie krakowskim. Z biegiem czasu Jednostka OSP wzbogacała się o nowocześniejszy sprzęt przeciwpożarowy; w 1964 roku zakupiono samochód Dodge z zamontowaną motopompą.
Budowa Domu Strażaka
W 1973 roku podjęto decyzję o budowie Domu Strażaka z prawdziwego zdarzenia. Za fundusze zgromadzone od ofiarodawców zakupiono w osiedlu Lenartówka 14-to arową działkę. Przy dużej pomocy władz lokalnych i w czynie społecznym mieszkańców, Strażnica została zbudowana i oddana do użytku w 1976 roku. Budynek Remizy składał się z dwóch boksów garażowych oraz sali widowiskowej wraz z zapleczem socjalnym.
W 1982 roku Jednostka OSP otrzymała na wyposażenie samochód Żuk GLM, a w 1989 roku samochód Star 266 GBA, który w 2006 roku został karosowany (nowa nadbudowa pożarnicza) za kwotę 120 tysięcy złotych.
Włączenie do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego i Nowy Sprzęt
W 1995 roku decyzją Komendanta Głównego PSP Jednostka OSP Sucha Beskidzka-Błądzonka została włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. Z biegiem czasu, dzięki pomocy i przychylności władz gminy oraz Państwowej Straży Pożarnej, pozyskiwano nowy sprzęt p-poż. oraz inne wyposażenie potrzebne do dalszej działalności.
W 2009 roku wycofano z gotowości bojowej samochód Żuk GLM, a pozyskano decyzją Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP nowy samochód. Obecnie Jednostka OSP na swoim wyposażeniu posiada: samochód ratowniczo-gaśniczy Iveco Eurocargo ML150E32 oraz samochód [brak informacji o drugim samochodzie].
Najważniejsze Akcje Ratownicze
Do najważniejszych akcji ratowniczych należały m.in.: dwukrotne gaszenie pożaru domu p. W. Danka na Błądzonce (1960 r.), gaszenie pożaru lasów koło Olkusza i Raciborza (1992 r.), powódź na Błądzonce (1999 r.), powódź w Makowie Podhalańskim (2001 r.), powódź w Suchej Beskidzkiej (2005 r.), gaszenie bardzo dużego pożaru 5-ciu budynków przy ul. Mickiewicza w Suchej Beskidzkiej (2010 r.) oraz trzy fale powodziowe (maj, czerwiec, wrzesień) na terenie miasta Sucha Beskidzka (2010 r.).
Zawody Sportowo-Pożarnicze - Historia i Zasady
Tegoroczne zawody sportowo-pożarnicze po raz pierwszy odbędą się w Suchej Beskidzkiej. Sprawność fizyczna, poziom wyszkolenia, znajomość sprzętu oraz właściwa komunikacja i współpraca w grupie zadecydują o ostatecznym wyniku rywalizacji. Każde zawody są również okazją do promowania działalności zastępów Ochotniczych Straży Pożarnych i propagowania aktywności fizycznej zarówno wśród strażaków, jak i mieszkańców.
29 czerwca 2025 roku w Brańszczyku odbyły się Powiatowe Zawody Sportowo-Pożarnicze Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych oraz Gminne Zawody Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu gminy Brańszczyk. W zawodach udział wzięły jednostki: OSP Trzcianka, OSP Brańszczyk, OSP Poręba, OSP Turzyn, OSP Udrzyn, OSP Nowe Budy. Konkurencje rozpoczęły się od emocjonującej sztafety pożarniczej 7x50m z przeszkodami, w której liczyła się szybkość i dokładność. Kolejna część zmagań polegała na ćwiczeniach bojowych, podczas których uczestnicy musieli wykazać się dużą sprawnością fizyczną, współpracą w zespole oraz umiejętnościami technicznymi.
Cele i Regulamin Zawodów
Celem zawodów sportowo-pożarniczych OSP jest doskonalenie umiejętności obsługi sprzętu, popularyzacja zagadnień ochrony przeciwpożarowej, a także ocena stanu wyszkolenia pożarniczego. W regulaminie zawodów możemy przeczytać, że zawody są formą intensywnego szkolenia pożarniczego. W zawodach biorą udział członkowie Ochotniczych Straży Pożarnych. W zawodach mogą brać udział strażacy w wieku powyżej 16 lat. W przypadku zawodników niepełnoletnich wymagana jest zgoda rodziców/opiekunów. Niektóre funkcje w drużynie wymagają ukończonych 18 lat.
Drużyna zazwyczaj składa się z 8 do 10 osób: 8 zawodników, 1 zawodnika rezerwowego (nieobowiązkowo) oraz mężczyzny obsługującego motopompę (nieobowiązkowo). Startujący zawodnicy powinni posiadać odpowiednie oznaczenia funkcyjne. Regulamin zawodów sportowo-pożarniczych Ochotniczych Straży Pożarnych to dokument OSP-1/2011.
Konkurencje Zawodnicze
Zawody sportowo-pożarnicze OSP rozgrywane są na różnych szczeblach. Ćwiczenie bojowe, często nazywane „bojówką”, to widowiskowa konkurencja. W dużym skrócie, celem konkurencji jest strącenie pachołków i obrócenie/złamanie tarczy prądem wody. Cel trzeba zrealizować poprzez zassanie wody z zewnętrznego zbiornika, podanie jej na linię główną zakończoną rozdzielaczem, z którego wyprowadzone są dwie linie gaśnicze.
Omówienie zadań poszczególnych zawodników w ćwiczeniu bojowym:
- Łącznik: Budowa linii głównej (od nasady motopompy do rozdzielacza) we współpracy z rozdzielaczowym. Zabiera wąż W-75, unosi go i rozwija w kierunku natarcia, podłączając jedną końcówkę do motopompy, a z drugą biegnie w kierunku rozdzielacza, rozwijając wąż na całą długość i łącząc go z odcinkiem rozwiniętym przez rozdzielaczowego.
- Rozdzielaczowy: Budowa linii głównej. Zabiera z podestu rozdzielacz oraz jeden odcinek węża W-75, biegnie na wysokość końca pierwszego odcinka węża rozwijanego przez łącznika. Stawia rozdzielacz na ziemi za linią i w kierunku natarcia rozwija zabrany z podestu odcinek, zostawiając jedną z końcówek na ziemi. Z drugą końcówką i rozdzielaczem biegnie w miejsce linii orientacyjnego ustawienia rozdzielacza i podłącza go do linii głównej.
- Mechanik: Uczestniczy w budowie linii ssawnej. Przenosi smok ssawny i dwa klucze do łączników w miejsce łączenia smoka z pierwszym odcinkiem węża ssawnego. Czeka na odbiór smoka i przekazanie kluczy do łączników roty budującej linię ssawną.
- Rota I: Budowa pierwszej linii gaśniczej. Przodownik zabiera prądownicę i odcinek węża W-52, udaje się na wysokość rozwinięcia pierwszego odcinka, rozwija wąż w kierunku natarcia, zostawia jedną końcówkę na ziemi. Z drugą biegnie w kierunku natarcia i podłącza do prądownicy. Po rozwinięciu zajmuje stanowisko gaśnicze i zgłasza gotowość. Pomocnik roty zabiera z podestu odcinek węża W-52, biegnie na wysokość rozdzielacza, rozwija wąż i łączy jedną końcówkę do lewej nasady rozdzielacza. Z drugą końcówką biegnie w kierunku natarcia, rozwijając wąż na całą długość, a po rozwinięciu łączy z odcinkiem węża rozwiniętym przez przodownika roty.
- Rota II: Budowa linii ssawnej i drugiej linii gaśniczej. Po zbudowaniu linii ssawnej i zanurzeniu jej w wodzie, przystępuje do budowania drugiej linii gaśniczej analogicznie do roty I. Po zbudowaniu linii gaśniczej zadaniem przodownika jest strącenie czterech pachołków.
2023.06.24 OSP Kalinowa, ćwiczenie bojowe 28,90 sek, rekord Polski
Sztafeta Pożarnicza i Punkty Karne
W sztafecie pożarniczej 7x50m z przeszkodami, każdy zawodnik pokonuje dystans 50 metrów, a prądownica jest przekazywana kolejnym zawodnikom. Przekazanie prądownicy powinno nastąpić w strefie zmiany, w przeciwnym wypadku naliczane są punkty karne. Każdy z zawodników, poza pokonaniem dystansu, ma do wykonania zadanie, np. pokonanie drewnianej ściany, podłączenie odcinka węża do wyjścia rozdzielacza i podłączenie prądownicy do węża.
Wśród przeszkód w sztafecie mogą znaleźć się m.in.: płotek, rów, tyczki, równoważnia i ściana. W każdej z konkurencji możliwe jest otrzymanie punktów karnych, które są przyznawane za wykonanie czynności niezgodnych z regulaminem. 1 punkt karny jest równy 1 sekundzie. Uzyskanie najlepszego czasu może zostać niweczone przez kilkadziesiąt punktów karnych.
Wynik końcowy to suma uzyskanych czasów w ćwiczeniu bojowym i sztafecie pożarniczej, z uwzględnieniem punktów karnych. Im mniejsza liczba punktów, tym wyższe miejsce.
Podsumowanie i Perspektywy
Zawody sportowo-pożarnicze OSP to jedna z wielu aktywności podejmowanych przez strażaków. Zawody można traktować jako rozrywkę i integrację, ale także jako formę doskonalenia. Ćwiczenie bojowe jest w pewnej części podobne do rozwinięć spotykanych podczas pożarów. Udział i treningi do zawodów sportowo-pożarniczych z pewnością mogą być dobrą formą przygotowania do działań ratowniczo-gaśniczych.
Co 4 lata organizowane są krajowe zawody sportowo-pożarnicze OSP. Najlepsze drużyny wykonują ćwiczenie bojowe w czasie poniżej 30 sekund i sztafetę w okolicach 51 sekund. Najnowszą wersję regulaminu można znaleźć w wersji z 2011 roku, z uściśleniami wprowadzonymi przed zawodami krajowymi w 2019 roku, które mają na celu zapewnienie jednolitej interpretacji regulaminu na wszystkich szczeblach zawodów.