Hydrant zewnętrzny stanowi integralną część sieci wodociągowej, będąc kluczowym źródłem wody do celów przeciwpożarowych. Jego prawidłowe funkcjonowanie i umiejscowienie są niezbędne dla zapewnienia skutecznej ochrony przeciwpożarowej.
Wymogi prawne i techniczne dotyczące przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę
Zgodnie z Prawem budowlanym, obiekty budowlane należy projektować i budować w sposób zapewniający spełnienie podstawowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa pożarowego. Dla niektórych obiektów konieczne jest zapewnienie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru. Szczegółowe wytyczne w tym zakresie zawarte są w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r., które określa m.in. sposoby ustalania wymaganej ilości wody do celów przeciwpożarowych.
Dla pozostałych obiektów budowlanych woda do zewnętrznego gaszenia pożaru jest zapewniana w ramach ilości wody przewidywanych dla jednostek osadniczych, nie mniejszej jednak niż 10 dm³/s.
Parametry sieci wodociągowych ppoż.
Sieci wodociągowe, które stanowią źródło wody do celów przeciwpożarowych, powinny być zasilane z pompowni przeciwpożarowej, zbiornika wieżowego, studni lub innych urządzeń. Muszą one zapewniać wymaganą wydajność i odpowiednie ciśnienie w hydrantach zewnętrznych przez co najmniej 2 godziny.
Przepisy wskazują, że przeciwpożarowe sieci wodociągowe powinny być wykonywane jako sieci obwodowe. Jednakże poza obszarami miejskimi, gdzie łączna wymagana ilość wody nie przekracza 20 dm³/s, dopuszczalna jest budowa sieci rozgałęzieniowej. Dopuszcza się również budowę rozgałęzień z sieci obwodowej w celu zasilania hydrantów zewnętrznych.
Zastosowanie i specyfika hydrantu podziemnego DN80
Hydranty zewnętrzne to urządzenia umożliwiające pobór wody do celów przeciwpożarowych bezpośrednio z sieci wodociągowych. Standardowo na sieci wodociągowej ppoż. stosuje się hydranty zewnętrzne nadziemne o średnicy nominalnej DN 80.
Instalowanie hydrantów podziemnych DN 80 jest możliwe, jeśli montaż hydrantów nadziemnych jest szczególnie utrudniony lub niewskazany. Przykładem mogą być obszary o intensywnym ruchu drogowym, miejskie chodniki lub specjalistyczne obiekty budowlane, takie jak produkcyjne i magazynowe, gdzie wystające elementy mogłyby stwarzać przeszkodę.
Dla zapewnienia możliwości intensywnego czerpania wody na sieciach wodociągowych o średnicy nominalnej nie mniejszej niż DN 250, zaleca się instalowanie hydrantów nadziemnych DN 100 lub DN 150.
Konstrukcja i materiały hydrantu podziemnego DN80
Hydrant podziemny DN80 jest zaprojektowany do szybkiej obsługi, co umożliwia sprawne czerpanie wody podczas pożarów, a także w celach komunalnych. Jego konstrukcja i użyte materiały zapewniają trwałość i niezawodność:
- Korpus główny i komora zaworowa wykonane są z żeliwa szarego (gat. EN-GJL 250) lub sferoidalnego (gat. EN-GJS 500-7).
- Trzpień ze stali nierdzewnej z walcowanym gwintem i scalonym kołnierzem, a jego nakrętka z mosiądzu z gwintem trapezowym.
- Element odcinająco-zamykający (grzyb) jest całkowicie zawulkanizowany gumą EPDM. Tłok hydrantu również jest nawulkanizowany gumą EPDM o twardości 70 Sh.
- Korek zamykający wykonany z mosiądzu prasowanego, zabezpieczony specjalnym pierścieniem przed wykręceniem.
- Uszczelnienie trzpienia jest o-ringowe, a strefa uszczelnienia korka jest odseparowana od medium.
- Ochrona antykorozyjna zapewniona jest poprzez malowanie proszkowe na kolor czerwony, z użyciem farby epoksydowej o grubości powłoki minimum 250 µm (zgodnie z normą PN-EN 14901). Jest ona odporna na przebicie 3 kV.
- Kolumna hydrantu jest monolityczna, z żeliwa sferoidalnego DN80.
- Charakteryzuje się ciśnieniem roboczym PN10.
- Materiały zewnętrzne i wewnętrzne są odporne na korozję i środki dezynfekcyjne (np. roztwór NaOCl).
Działanie i montaż hydrantu podziemnego
Hydrant podziemny gwarantuje samoczynne i całkowite odwodnienie z chwilą pełnego odcięcia przepływu. Zamknięcie hydrantu umożliwia sprawna współpraca tłoka z tuleją prowadzącą. Odwodnienie następuje z chwilą całkowitego zamknięcia hydrantu. W dolnej części hydrantu znajduje się żeliwna komora zaworowa zawierająca grzyb oraz urządzenie odwadniające. Grzyb przesuwając się, zamyka otwór wylotowy odwadniacza. W przypadku zamykania hydrantu, grzyb siada w gnieździe, po czym następuje odprowadzenie pozostałej wody w kolumnie hydrantu przez wylot odwadniacza.
Górna część hydrantu jest zaopatrzona w gniazdo kłowe, które pozwala na przymocowanie stojaka hydrantowego. Korpus posiada element napędowy na zakończeniu trzpienia (tzw. kaptur), za pomocą którego ruch obrotowy przenoszony jest na grzyb hydrantu, wykonujący ruch posuwisty. Kierunek obrotu przy zamykaniu hydrantu jest zgodny z ruchem wskazówek zegara. Podczas obracania trzpieniem następuje przesuwanie grzyba i otwieranie przepływu.
Montaż hydrantu odbywa się w pozycji pionowej w rurociągach poziomych. Korpus komory dolnej wyposażony jest w kołnierz przyłączeniowy, pozwalający zamontować hydrant na rurociągu.
Wszystkie hydranty poddawane są próbie szczelności (100%), co zapewnia ich niezawodność. Niektóre modele, takie jak hydrant podziemny z podwójnym zamknięciem, posiadają dodatkowe zabezpieczenie przed przepływem w postaci zaworu kulowego umieszczonego poniżej grzyba.
Pomiar hydrantu nadziemnego i podziemnego - pomiar ciśnienia i wydajności KANAL SERWIS
Oznakowanie i umiejscowienie hydrantów zewnętrznych
Do oznakowania hydrantów zewnętrznych stosuje się biało-czerwone tabliczki i znaki przestrzenne (znaki 3D) zgodne z normą PN-EN ISO 7010 „Znaki bezpieczeństwa. Techniczne środki przeciwpożarowe”. Znaki te powinny posiadać świadectwo dopuszczenia CNBOP (Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej). Na znaku widnieje czarna litera „H” na białym tle.
Hydranty zewnętrzne umieszcza się wzdłuż dróg i ulic, a także przy ich skrzyżowaniach, aby zapewnić łatwy dostęp dla służb ratunkowych.
Informacje na temat instalacji wodociągowych i hydrantów zewnętrznych umieszcza się na tabliczkach orientacyjnych. Na czerwonych tabliczkach znajdują się informacje dotyczące hydrantu zewnętrznego, natomiast na białych - informacje dotyczące pozostałych elementów sieci.