Hydrant wewnętrzny – kompleksowe informacje

Hydranty wewnętrzne są integralnym i niezwykle ważnym elementem systemu ochrony przeciwpożarowej w wielu budynkach. Choć ich użytkowanie jest rzadkie, ich obecność jest niezbędna do zapewnienia bezpieczeństwa. Hydrant wewnętrzny to stałe urządzenie montowane na sieci wodociągowej, które ma na celu zapobieganie i gaszenie pożarów grupy A, czyli pożarów ciał stałych. Jest to punkt poboru wody z sieci wodociągowej, wyposażony w zawór i wąż.

Urządzenie to umożliwia dogodne gaszenie ewentualnego pożaru z większych odległości niż gaśnice, a w szczególności przydatne jest do gaszenia pożarów w zarodku oraz do dogaszania pogorzelisk. Hydrant wewnętrzny jest instalowany wewnątrz budynków i może być przeznaczony do użytku przez straż pożarną oraz pracowników budynku, a w niektórych przypadkach również przez każdą osobę znajdującą się w obiekcie.

Budowa i działanie hydrantu wewnętrznego

Hydrant wewnętrzny składa się z głównego korpusu, który jest umieszczony na lub w ścianie, oraz z węża, podłączonego do korpusu i nawiniętego na zwijadło wężowe.

Kluczowe elementy to:

• Szafka hydrantowa: Najczęściej występują szafki w kolorze czerwonym lub białym, co jest zgodne z zapytaniem. Należy jednak pamiętać, że ten element może być wykonany w dowolnych odcieniach, konieczne jest jednak oznakowanie zgodne z Polską Normą. Na rynku dostępne są różne wykonania szafek: z miejscem na gaśnice, z drzwiami w ściance bocznej oraz dekoracyjne.
• Bęben hydrantowy/zwijadło: Na ten element nawinięty jest wąż. Zwijadło wychyla się na 180 stopni, ułatwiając użycie węża w różnych kierunkach.
• Wąż pożarniczy: Zazwyczaj półsztywny w hydrantach DN25 i DN33, co umożliwia podawanie wody bez konieczności jego pełnego rozwijania.
• Zawór odcinający: Umożliwia pobór wody podczas użytkowania hydrantu.

Rodzaje hydrantów wewnętrznych i ich zastosowanie

Polskie przepisy i normy, w tym PN-EN 671, wyróżniają trzy główne rodzaje hydrantów wewnętrznych. Wybór odpowiedniego hydrantu zależy od wielu czynników, w tym od typu i rozmiaru budynku, rodzaju zagrożenia pożarowego oraz obowiązujących przepisów. Najpowszechniejsze typy hydrantów wewnętrznych to DN25, DN33 i DN52, gdzie numer oznacza średnicę węża w milimetrach.

• Hydranty DN25: Stosuje się je w budynkach użyteczności publicznej (np. sklepy, szkoły, banki) oraz w budynkach zamieszkania zbiorowego (np. hotele). Hydranty DN25 są zaprojektowane tak, aby mogła je obsłużyć osoba bez specjalistycznego przeszkolenia strażackiego. Muszą być wyposażone w węże półsztywne, które umożliwiają podawanie wody bez konieczności ich pełnego rozwijania.
• Hydranty DN33: Często stosowane w garażach, a także w niektórych pomieszczeniach przemysłowo-magazynowych. Podobnie jak DN25, mogą być obsługiwane przez osoby bez przeszkolenia strażackiego i wymagają węży półsztywnych.
• Hydranty DN52: Są zazwyczaj używane do ochrony obiektów przemysłowo-magazynowych. Ich wymóg stosowania wynika z gęstości obciążenia ogniowego w strefie pożarowej i powierzchni tej strefy. Hydranty DN52 są przeznaczone do użytku przez straż pożarną oraz pracowników budynku, którzy posiadają odpowiednie umiejętności i wiedzę.

Wymogi prawne i zasady instalacji

Użycie i montaż hydrantów wewnętrznych są ściśle regulowane przez przepisy prawne. Podstawę tych regulacji stanowi Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. dotyczące ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U.2010.109.719), a także Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 sierpnia 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać instalacje i urządzenia przeznaczone do celów pożarniczych (Dz. U. z 2011 r. Nr 193, poz. 1134).

Kiedy wymagane są hydranty wewnętrzne?

To, jaki hydrant musi być zamontowany, nie jest kwestią wyboru, a twardych regulacji prawnych. Hydranty wewnętrzne są wymagane w konkretnych strefach pożarowych i typach budynków:

• W strefach ZL I (zawierających pomieszczenia przeznaczone do jednoczesnego przebywania ponad 50 osób niebędących ich stałymi użytkownikami).
• W strefach ZL III (użyteczności publicznej, np. biura, szkoły, galerie handlowe). W budynkach niskich (do 12 m wysokości) w strefie ZL III hydranty są wymagane, gdy strefa pożarowa przekracza 1000 m².
• Przy wejściu do pomieszczeń magazynowych lub technicznych o powierzchni powyżej 200 m² i obciążeniu ogniowym powyżej 500 MJ/m², znajdujących się w budynkach użyteczności publicznej.
• W strefach pożarowych produkcyjnych i magazynowych, do zabezpieczenia miejsc, z których odległość do najbliższego wyjścia ewakuacyjnego lub innego wyjścia na przestrzeń otwartą przekracza 30 m.

Wysokość montażu

Wysokość montażu hydrantu wewnętrznego jest kluczowym aspektem jego prawidłowej instalacji. Zgodnie z przepisami, hydranty wewnętrzne powinny być zainstalowane w taki sposób, żeby ich najwyżej położone elementy sterujące nie były wyżej niż 1,5 m nad podłogą. Zawory odcinające hydrantów muszą znajdować się na wysokości 1,35 +/- 0,1 m od podłogi.

Lokalizacja i zasięg

Hydranty powinny być zlokalizowane w pobliżu potencjalnych źródeł pożaru, takich jak miejsca, w których przechowywane są materiały łatwopalne. Muszą być umiejscowione w taki sposób, by zasięgiem obejmowały całą powierzchnię budynku. Przykład: jeśli hydrant ma wąż o długości 30 m, jego efektywny zasięg (wraz ze strumieniem wody) to około 33 metry. Podczas akcji gaśniczej nie powinno być problemu z doprowadzeniem węża w miejsce pożaru i dosięgnięcie ognia strumieniem wody.

Ciśnienie i wydajność

Ciśnienie na zaworze odcinającym hydrantu wewnętrznego oraz na zaworze 52 powinno zapewniać minimalną wydajność i nie powinno być mniejsze niż 0,2 MPa. Jako właściciel obiektu, odpowiadasz za to, by w razie pożaru z węża poleciała woda pod odpowiednim ciśnieniem.

Kto może używać hydrantu wewnętrznego?

W sytuacji pożaru hydrant wewnętrzny może być używany przez każdą osobę znajdującą się w budynku, pod warunkiem, że jest w stanie bezpiecznie obsługiwać urządzenie. Nie jest konieczne posiadanie specjalistycznego szkolenia z zakresu ochrony przeciwpożarowej, ale podstawowe umiejętności mogą znacznie poprawić efektywność i bezpieczeństwo jego działania. Szkolenia przeciwpożarowe często obejmują instrukcje obsługi hydrantów i mogą okazać się przydatne, zwłaszcza dla pracowników firm, w których istnieje wysokie ryzyko pożaru. Należy jednak pamiętać, że hydrant wewnętrzny nie jest przeznaczony do użytku przez osoby nieposiadające odpowiedniej wiedzy i doświadczenia w obsłudze typu DN52.

Konserwacja i przeglądy techniczne

Hydranty wewnętrzne są urządzeniami przeciwpożarowymi, które należy poddawać przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym. Przeglądy i konserwacja hydrantów to nie tylko wymóg prawny, ale przede wszystkim ważny element zapewnienia bezpieczeństwa.

Częstotliwość przeglądów

Przegląd techniczny hydrantów wewnętrznych powinien być przeprowadzany co najmniej raz na 12 miesięcy, zgodnie z zasadami określonymi w Polskich Normach, w odnośnej dokumentacji techniczno-ruchowej oraz w instrukcjach obsługi. Czynności te należy przeprowadzać w okresach zgodnych z instrukcją Producenta, nie rzadziej jednak niż raz w roku.

Wykonawcy przeglądów

Czynności te powinny być przeprowadzane przez osoby kompetentne, posiadające odpowiednią wiedzę i sprzęt pomiarowy (np. hydrotest). Zaleca się, aby byli to konserwatorzy sprzętu ppoż.

Zakres przeglądu i konserwacji

Podczas przeglądu specjalista ocenia stan hydrantu, sprawdza, czy wąż jest prawidłowo zwojony, czy zawory działają poprawnie, a także czy ciśnienie wody jest odpowiednie. Najważniejszą czynnością konserwacyjną, jaką należy wykonywać, jest sprawdzanie szczelności węży i zaworów. Węże muszą być regularnie sprawdzane pod kątem przecieków i uszkodzeń. Ponadto, należy regularnie sprawdzać ciśnienie wody w hydrantach wewnętrznych oraz upewnić się, że jest ono wystarczające. Dodatkowo podczas serwisu wykonuje się szereg innych czynności, aby zapewnić pełną sprawność urządzenia.

Konsekwencje braku przeglądów

Za niesprawną instalację przeciwpożarową, w tym brak ciśnienia w hydrancie, grozi mandat karny nakładany przez Państwową Straż Pożarną. Pamiętaj, że zapewnienie bezpieczeństwa ppoż to odpowiedzialność właściciela lub zarządcy obiektu.

Oznakowanie hydrantów wewnętrznych

Hydranty wewnętrzne powinny być odpowiednio oznaczone, aby były łatwo identyfikowalne w sytuacji zagrożenia. Oznakowanie ppoż powinno spełniać wymagania normy PN-EN ISO 7010:2012.

Warto jednak wiedzieć, że chociaż poprzednia norma - PN-92-N-01256-01 - została wycofana przez Komitet Techniczny PKN, nie ma obowiązku wymieniania znaków na nowe. Tabliczki według „starej normy” nie tracą ważności i nadal można je stosować.

W miejscach, gdzie zamontowanie zwykłego znaku jest utrudnione lub tabliczka przytwierdzona do ściany byłaby słabo widoczna, warto stosować oznakowanie przestrzenne 3D, które jest lepiej zauważalne z różnych perspektyw.

Mimo że najczęściej występują szafki hydrantowe w kolorze czerwonym, przepisy dopuszczają inny kolor (np. biały), pod warunkiem, że hydrant jest odpowiednio oznakowany w sposób jednoznacznie wskazujący na jego funkcję przeciwpożarową.

tags: #hydrant #wewnetrzny #bialy