Hydranty Wewnętrzne: Podstawy, Wymogi i Zastosowanie

Hydranty wewnętrzne to kluczowe urządzenia przeciwpożarowe, stanowiące integralny element systemu ochrony przeciwpożarowej w wielu budynkach. Choć są stosunkowo rzadko używane, ich obecność jest niezbędna wszędzie tam, gdzie istnieje ryzyko powstania pożaru.

Urządzenia te umożliwiają bezpośredni pobór wody z wewnętrznej sieci wodociągowej, co ma na celu ugaszenie w zarodku pożaru z grupy A (pożary materiałów stałych). Dzięki nim możliwe jest podjęcie walki z ogniem zarówno z bliska, jak i z dalszych odległości - o wiele większych niż przy użyciu gaśnicy. W niniejszym artykule omawiamy najważniejsze kwestie związane z hydrantami wewnętrznymi, takie jak ich definicja, miejsca montażu, normy oraz zasady konserwacji.

Podstawy Prawne i Normatywne

Użycie i montaż hydrantów wewnętrznych są ściśle regulowane przez przepisy prawne. Podstawę tych regulacji stanowi Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Przepisy te odnoszą się m.in. do wykonania hydrantów oraz innych urządzeń przeciwpożarowych, ich montażu, konserwacji oraz wymagań dotyczących ciśnienia i wydajności.

W przepisach prawnych zawarte są również informacje o minimalnej wydajności poboru wody z wewnętrznej instalacji wodnej. Ciśnienie na zaworze odcinającym hydrantu wewnętrznego oraz na zaworze DN52 powinno zapewniać minimalną wydajność i nie powinno być mniejsze niż 0,2 MPa.

Rodzaje Hydrantów Wewnętrznych i Ich Zastosowanie

Hydranty wewnętrzne, zgodnie z normami przedmiotowymi, można podzielić na:

• Hydranty wewnętrzne z wężem półsztywnym (PN-EN 671-1:2012)
• Hydranty wewnętrzne z wężem płasko składanym (PN-EN 671-2:2012)

Wybór odpowiedniego hydrantu wewnętrznego zależy od wielu czynników, w tym od typu i rozmiaru budynku, rodzaju zagrożenia pożarowego oraz obowiązujących przepisów. Najpowszechniejsze typy hydrantów wewnętrznych to DN25, DN33 i DN52, gdzie numer oznacza średnicę węża w milimetrach.

Hydranty DN25

Hydranty wewnętrzne DN25 stosowane są w strefach pożarowych, które zakwalifikowane są do kategorii zagrożenia ludzi (ZL) - są to budynki zamieszkania zbiorowego oraz użyteczności publicznej. Kategorie ZL obejmują:

• ZL I - pomieszczenia przeznaczone do jednoczesnego przebywania ponad 50 osób niebędących ich stałymi użytkownikami, a nieprzeznaczone przede wszystkim do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się.
• ZL II - pomieszczenia przeznaczone przede wszystkim do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się.

Hydranty DN33

Mówiąc o hydrantach wewnętrznych DN33, warto mieć świadomość, że przeznaczone są one do obiektów garażowych, a także w niektórych pomieszczeniach przemysłowo-magazynowych.

Hydranty DN52

Hydranty DN52 są zazwyczaj używane do ochrony obiektów przemysłowo-magazynowych, a ich wymóg stosowania wynika z gęstości obciążenia ogniowego w strefie pożarowej i powierzchni tej strefy. W przypadku hydrantów DN52 długość węża nie powinna przekraczać 20 m, co zostało opisane w normie PN-EN 671-2 „Stałe urządzenia gaśnicze. Hydranty wewnętrzne. Część 2: Hydranty wewnętrzne z wężem płasko składanym”.

Należy zauważyć, że Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010 r. nie przewiduje możliwości stosowania hydrantów wewnętrznych HW 19, a więc nie należy ich stosować do celów przeciwpożarowych.

Zasady Montażu Hydrantów Wewnętrznych

Montaż hydrantu wewnętrznego powinien zawsze być wykonywany przez doświadczonego specjalistę, najlepiej pracownika firm specjalizujących się w systemach ochrony przeciwpożarowej. Kolejnymi istotnymi aspektami w przypadku hydrantów wewnętrznych są zasady ich montażu:

• Lokalizacja i zasięg: Hydranty wewnętrzne powinny być umiejscowione w taki sposób, by zasięgiem obejmowały całą powierzchnię obiektu, uwzględniając długość węża oraz zasięg strumienia wody. Powinny być zlokalizowane w pobliżu potencjalnych źródeł pożaru, takich jak miejsca, w których przechowywane są materiały łatwopalne. Podczas akcji gaśniczej nie powinno być problemu z doprowadzeniem węża w miejsce pożaru i dosięgnięcie ognia strumieniem wody.
• Wysokość montażu: Zawory odcinające montuje się na wysokości 1,35 m od podłogi, choć dopuszczalne są niewielkie odchyły do 0,1 m. Zgodnie z przepisami, najwyżej położone elementy sterujące hydrantów wewnętrznych nie powinny być wyżej niż 1,5 m nad podłogą.
• Typ montażu: W zależności od potrzeb, dostępne są hydranty wewnętrzne podtynkowe (wnękowe) oraz natynkowe (zawieszane).

Oznakowanie Hydrantów Wewnętrznych

Prawidłowe oznakowanie ppoż. na hydrancie wewnętrznym jest kluczowe dla szybkiego zlokalizowania go w razie pożaru. Oznakowanie to powinno być zgodne z normą PN-EN ISO 7010:2012. Wcześniej obowiązywała norma PN-92-N-01256-01, która została wycofana przez Komitet Techniczny PKN. Warto jednak wiedzieć, że tabliczki wykonane według „starej normy” nie tracą ważności i nadal można je stosować.

Wymagania dotyczące znakowania hydrantów wewnętrznych są określone w normach PN-EN 671-1 oraz PN-EN 671-2. Przede wszystkim szafka hydrantowa powinna być opatrzona znakiem „Hydrant wewnętrzny” (numer referencyjny F002 w ISO 7010). Dodatkowo, ponieważ hydranty wewnętrzne są objęte normą zharmonizowaną, wymagane jest dla nich znakowanie CE. Przykład poprawnego oznakowania przedstawia załącznik ZA.3 w normach PN-EN 671-1 i PN-EN 671-2.

W miejscach, gdzie zamontowanie zwykłego znaku jest utrudnione lub tabliczka przytwierdzona do ściany byłaby słabo widoczna, warto stosować oznakowanie przestrzenne 3D.

Konserwacja i Przeglądy Techniczne

Według polskich przepisów, przegląd techniczny hydrantów wewnętrznych powinien być przeprowadzany co najmniej raz na 12 miesięcy. Podczas przeglądu specjalista ocenia stan hydrantu, sprawdza, czy wąż jest prawidłowo zwojony, czy zawory działają poprawnie, a także czy ciśnienie wody jest odpowiednie. Pamiętaj, że przeglądy i konserwacja hydrantów to nie tylko wymóg prawny, ale przede wszystkim ważny element zapewnienia bezpieczeństwa. Regularne kontrole są gwarantem ich funkcjonalności w krytycznym momencie.

Urządzenia do Awaryjnego Otwierania

Kolejnym elementem podlegającym sprawdzeniu podczas odbioru instalacji hydrantowej jest urządzenie otwierające hydrant. Zgodnie z pkt 4.7 normy PN-EN 671-1:2012 oraz pkt 4.6 normy PN-EN 671-2:2012, zamykane szafki hydrantu powinny zostać wyposażone w urządzenia do awaryjnego otwierania. Mogą one być zabezpieczone jedynie kruchym, przezroczystym materiałem. Jeśli od czoła znajduje się krucha szybka, należy zastosować materiał takiego rodzaju, aby po jej rozbiciu nie pozostawały postrzępione bądź ostre krawędzie, które mogłyby spowodować zranienie przy uruchamianiu urządzenia awaryjnego.

Hydrant Wewnętrzny jako Stałe Urządzenie Gaśnicze: Interpretacja

Wiele osób określa hydranty wewnętrzne jako urządzenia gaśnicze półstałe lub po prostu nie zalicza ich do grupy stałych urządzeń gaśniczych (SUG). Wątpliwość, czy należą one do urządzeń gaśniczych stałych, wynika z Rozporządzenia MSWiA, w którym czytamy: „Stosowanie stałych urządzeń gaśniczych związanych na stałe z obiektem, zawierających zapas środka gaśniczego i uruchamianych samoczynnie we wczesnej fazie rozwoju pożaru, jest wymagane w [...]”. Hydranty wewnętrzne nie są uruchamiane automatycznie, a więc, według tej interpretacji, nie wpisują się w zakres określony przez rozporządzenie.

Jednakże, zgodnie z nomenklaturą europejską, hydranty wewnętrzne jako część instalacji wodociągowej przeciwpożarowej są stałymi urządzeniami gaśniczymi. Świadczy o tym np. fakt, że normy europejskie dotyczące hydrantów wewnętrznych opracowuje Komitet Techniczny CEN/TC 191 „Stałe urządzenia gaśnicze”, a normy te noszą tytuł „Stałe urządzenia gaśnicze. Hydranty wewnętrzne”.

Zgodnie z normą PN-ISO 8421-4, omawiającą terminologię z zakresu ochrony przeciwpożarowej, „Stałe urządzenie gaśnicze” to zamontowane na stałe urządzenia zawierające określoną ilość środka gaśniczego, połączone ze stałą dyszą (stałymi dyszami), przez którą środek gaśniczy jest podawany do gaszenia pożaru, uruchamiane ręcznie lub samoczynnie. Hydrant wewnętrzny jest bez wątpienia stałym urządzeniem gaśniczym wodnym, co wynika z zapisów norm przedmiotowych. Pojawiające się wątpliwości są jedynie niewłaściwą interpretacją zapisów rozporządzenia.

Warto podkreślić, że nie każdy hydrant wewnętrzny noszący oznakowanie CE zgodnie z normami przedmiotowymi PN-EN 671-1:2012 oraz PN-EN 671-2:2012 może zostać zastosowany w obiekcie jako stałe urządzenie gaśnicze. Wynika to z zapisów wspomnianego rozporządzenia, które dopuszcza do stosowania wyłącznie hydranty określonej wielkości. Właściwie przygotowane i przeprowadzone odbiory stałego urządzenia gaśniczego są gwarantem zastosowania komponentów o określonych właściwościach, które wynikają z projektu instalacji.

tags: #hydrant #wewnetrzny #izolowany