Hydranty Wewnętrzne w Obiektach Przemysłowych i Użyteczności Publicznej: Przepisy i Wymagania

Bezpieczeństwo pożarowe jest priorytetem w każdym obiekcie, a kluczowym elementem systemu ochrony są hydranty wewnętrzne. W Polsce ich stosowanie i utrzymanie reguluje szereg przepisów prawnych, które mają na celu zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa budynków oraz ich użytkowników. Zrozumienie tych regulacji jest niezbędne dla właścicieli, zarządców obiektów oraz personelu odpowiedzialnego za ochronę przeciwpożarową, zwłaszcza w miejscach takich jak warsztaty stolarskie, gdzie ryzyko pożaru może być podwyższone.

Podstawy Prawne i Normatywne

Za nadzór nad przepisami dotyczącymi hydrantów wewnętrznych odpowiada między innymi ustawa Prawo budowlane oraz akty wykonawcze, w tym Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. nr 109, poz. 719, z późniejszymi zmianami). Dodatkowo, kluczową rolę odgrywają normy techniczne, takie jak seria PN-EN 671, które określają wymagania konstrukcyjne, użytkowe i znakowania hydrantów wewnętrznych.

Hydranty wewnętrzne są kluczowym elementem systemów przeciwpożarowych i muszą spełniać określone wymogi dotyczące ich lokalizacji, konstrukcji, a także utrzymania. Przepisy prawne jasno określają, jakie wymogi muszą spełniać instalacje podczas ich montażu i późniejszego użytkowania.

Czym jest Hydrant Wewnętrzny i Jak Działa?

Mówiąc najprościej, hydrant wewnętrzny to punkt poboru wody z sieci wodociągowej, wyposażony w zawór i wąż, służący do gaszenia pożarów grupy A (ciała stałe) wewnątrz budynku. Umożliwia on szybki dostęp do wody na wypadek pożaru, co jest jednym z kluczowych elementów bezpieczeństwa pożarowego.

Rodzaje Hydrantów Wewnętrznych i Ich Zastosowanie

Polskie przepisy i normy (w tym PN-EN 671) wyróżniają trzy główne rodzaje hydrantów wewnętrznych, różniące się średnicą i zastosowaniem:

• Hydranty wewnętrzne DN 25: z wężem półsztywnym.
• Hydranty wewnętrzne DN 33: z wężem półsztywnym. Są one zaprojektowane tak, aby mogła je obsłużyć osoba bez specjalistycznego przeszkolenia strażackiego. Są często spotykane w biurach, szkołach, galeriach handlowych, garażach.
• Hydranty wewnętrzne DN 52: z wężem płasko-składanym. Ten typ dedykowany jest przede wszystkim dla przemysłu i magazynów, gdzie wymagana jest większa wydajność gaśnicza.

Hydranty wewnętrzne mogą mieć różne długości węży, w zależności od potrzeb i rozmiarów budynku, co wpływa na ich efektywność działania i zasięg. Hydranty mogą mieć różne długości węży, co pozwala na dostosowanie ich do rozmiarów budynku i wymaganej zasięgowości.

Kiedy Hydranty Wewnętrzne Są Wymagane?

Obowiązek montażu hydrantów wewnętrznych nie jest kwestią wyboru, lecz wynika z twardych regulacji prawnych, przede wszystkim z Rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. Dotyczy to głównie budynków użyteczności publicznej i przemysłowych. Wymóg ten nie zawsze dotyczy budynków mieszkalnych, choć zaleca się ich instalację dla zwiększenia bezpieczeństwa. Każdy przypadek powinien być analizowany indywidualnie przez specjalistów ds. ochrony przeciwpożarowej.

Poniżej przedstawiono ogólne zasady dotyczące wymaganych hydrantów w zależności od strefy pożarowej i innych parametrów:

• W strefach ZL I (np. budynki użyteczności publicznej, zawierające pomieszczenia przeznaczone do jednoczesnego przebywania ponad 50 osób niebędących ich stałymi użytkownikami) oraz w strefach ZL II (np. budynki przeznaczone dla osób o ograniczonej zdolności poruszania się, jak szpitale, domy opieki): wymagane są hydranty DN 25.
• W strefach ZL III (budynki użyteczności publicznej, np. biura, szkoły, hotele, handlowe): wymagane są hydranty DN 25. W budynkach niskich (do 12 m wysokości) w strefie ZL III hydranty są wymagane dopiero, gdy strefa pożarowa przekracza 1000 m².
• W strefach ZL V (budynki zamieszkania zbiorowego, np. akademiki) oraz w strefach produkcyjnych i magazynowych, gdzie gęstość obciążenia ogniowego przekracza 500 MJ/m²: wymagane są hydranty DN 33.
• Przy wejściu do pomieszczeń magazynowych lub technicznych o powierzchni przekraczającej 200 m² i obciążeniu ogniowym powyżej 500 MJ/m², znajdujących się w budynkach użyteczności publicznej lub zamieszkania zbiorowego: wymagane są hydranty DN 52.

W budynkach magazynowych i produkcyjnych, do określenia ryzyka pożarowego, zamiast stref zagrożenia ludzi, używa się gęstości obciążenia ogniowego (G.O.O.), podawanej w megadżulach na metr kwadratowy [MJ/m²]. Znając ten parametr dla poszczególnych stref zagrożenia pożarowego w budynku, można określić, czy montaż hydrantów DN 52 jest konieczny.

Wymogi Montażowe i Lokalizacja

Hydranty wewnętrzne są montowane nie wcześniej niż na etapie wykańczania wnętrz budynku, aby nie kolidować z innymi pracami budowlanymi. Montaż powinien być wykonany tak, aby dostęp do nich nie był utrudniony przez meble czy innego rodzaju przeszkody. Odpowiednie rozmieszczenie hydrantów umożliwia szybki dostęp do wody na wypadek pożaru.

Projektując rozmieszczenie, należy wziąć pod uwagę tzw. zasięg rzeczywisty. Na przykład, jeśli hydrant ma wąż o długości 30 m, jego efektywny zasięg może wynosić około 33 metry. Hydranty wewnętrzne powinny być umiejscowione w taki sposób, by zasięgiem obejmowały całą powierzchnię budynku. Podczas akcji gaśniczej nie powinno być problemu z doprowadzeniem węża w miejsce pożaru i dosięgnięciem ognia strumieniem wody.

Szafka hydrantowa powinna być czerwona, choć przepisy dopuszczają inny kolor (np. biały), pod warunkiem wyraźnego oznakowania. Dodatkowo, szafka hydrantowa powinna być opatrzona znakiem Hydrant wewnętrzny (numer referencyjny F002 w ISO 7010). Zgodnie z normami PN-EN 671-1:2012 oraz PN-EN 671-2:2012, zamykane szafki hydrantu powinny zostać wyposażone w urządzenia do awaryjnego otwierania, zabezpieczone jedynie kruchym, przezroczystym materiałem. Jeśli od czoła znajduje się krucha szybka, należy zastosować materiał takiego rodzaju, aby po jej rozbiciu nie pozostawały postrzępione bądź ostre krawędzie, które mogłyby spowodować zranienie.

Regularna Kontrola i Konserwacja

Jednym z najważniejszych aspektów związanych z hydrantami wewnętrznymi zgodnie z obowiązującymi przepisami jest ich regularna kontrola i konserwacja. Przeglądy hydrantów powinny być przeprowadzane co najmniej raz w roku i obejmować szczegółową kontrolę stanu technicznego urządzenia oraz funkcjonalności całego systemu. Przeglądy powinny obejmować ocenę stanu technicznego oraz funkcjonalności systemu.

Właściciel obiektu odpowiada za to, by w razie pożaru z węża poleciała woda pod odpowiednim ciśnieniem. Przeglądy muszą być wykonywane przez osoby kompetentne, posiadające odpowiednią wiedzę i sprzęt pomiarowy (np. hydrotest). Zaleca się, aby byli to konserwatorzy sprzętu przeciwpożarowego. Ponadto, personel powinien być przeszkolony w obsłudze hydrantów, co minimalizuje ryzyko błędów w sytuacjach awaryjnych. Szkolenia powinny obejmować zarówno aspekt teoretyczny, jak i praktyczny w obsłudze urządzeń przeciwpożarowych.

Definicja Stałego Urządzenia Gaśniczego a Hydranty Wewnętrzne

Pojawiają się wątpliwości, czy hydranty wewnętrzne należą do stałych urządzeń gaśniczych (SUG). Wynika to z zapisu Rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r., które stanowi: „Stosowanie stałych urządzeń gaśniczych związanych na stałe z obiektem, zawierających zapas środka gaśniczego i uruchamianych samoczynnie we wczesnej fazie rozwoju pożaru, jest wymagane w [...]”. Ponieważ hydranty wewnętrzne nie są uruchamiane automatycznie, nie wpisują się w tę definicję.

Jednakże, zgodnie z nomenklaturą europejską i zapisami norm przedmiotowych, hydranty wewnętrzne jako część instalacji wodociągowej przeciwpożarowej są traktowane jako stałe urządzenia gaśnicze wodne. Świadczy o tym fakt, że normy europejskie dotyczące hydrantów wewnętrznych opracowuje Komitet Techniczny CEN/TC 191 Stałe urządzenia gaśnicze, a ich tytuł to „Stałe urządzenia gaśnicze. Hydranty wewnętrzne”. Zgodnie z normą PN-ISO 8421-4, omawiającą terminologię z zakresu ochrony przeciwpożarowej: „Stałe urządzenie gaśnicze - zamontowane na stałe urządzenia zawierające określoną ilość środka gaśniczego, połączone ze stałą dyszą (stałymi dyszami), przez którą środek gaśniczy jest podawany do gaszenia pożaru, uruchamiane ręcznie lub samoczynnie”. Wątpliwości są jedynie niewłaściwą interpretacją zapisów rozporządzenia.

Znakowanie i Oznaczenia

Wymagania dotyczące znakowania hydrantów wewnętrznych są określone w normach PN-EN 671-1 oraz PN-EN 671-2. Ponieważ hydranty wewnętrzne są objęte normą zharmonizowaną, wymagane jest dla nich znakowanie CE. Przykład poprawnego oznakowania przedstawia załącznik ZA.3 w normach PN-EN 671-1 i PN-EN 671-2. Oznakowanie ppoż powinno spełniać wymagania normy PN-EN ISO 7010:2012.

Warto jednak wiedzieć, że chociaż poprzednia norma - PN-92-N-01256-01 - została wycofana przez Komitet Techniczny PKN, nie ma obowiązku wymieniania znaków na nowe. Tabliczki według „starej normy” nie tracą ważności i nadal można je stosować. W miejscach, gdzie zamontowanie zwykłego znaku jest utrudnione lub tabliczka przytwierdzona do ściany byłaby słabo widoczna, warto stosować oznakowanie przestrzenne 3D.

Wydajność i Ciśnienie

Ciśnienie na zaworze odcinającym hydrantu wewnętrznego oraz na zaworze DN 52 powinno zapewniać minimalną wydajność i nie powinno być mniejsze niż 0,2 MPa. Ciśnienie na zaworze 52, położonym najniekorzystniej ze względu na wysokość i opory hydrauliczne, dla określonej wydajności nie może być niższe niż wymagane.

Konsekwencje Nieprzestrzegania Przepisów

Zgodność z przepisami prawnymi dotyczącymi hydrantów wewnętrznych to nie tylko kwestia formalności, ale przede wszystkim bezpieczeństwa użytkowników budynku. Trzymanie się określonych norm i wytycznych minimalizuje ryzyko wystąpienia poważnych awarii lub problemów technicznych, które mogłyby obniżyć skuteczność systemu przeciwpożarowego. Nieprzestrzeganie przepisów może prowadzić do licznych konsekwencji, w tym do nałożenia sankcji prawnych lub finansowych na właścicieli obiektów. Przede wszystkim jednak brak zgodności z przepisami może narazić na niebezpieczeństwo osoby przebywające w budynkach objętych ochroną przeciwpożarową. Za niesprawną instalację przeciwpożarową (w tym brak ciśnienia w hydrancie) grozi mandat karny nakładany przez Państwową Straż Pożarną.

tags: #hydrant #wewnetrzny #na #stolarni