Hydranty Wewnętrzne: Definicje, Rodzaje i Wymagania

Wydawałoby się, że o hydrantach wewnętrznych wiemy już wszystko. Są to urządzenia służące do poboru wody z sieci wodociągowej podczas akcji gaśniczej, stanowiące ważny element ochrony przeciwpożarowej budynków. Aby zgłębić wiedzę dotyczącą hydrantów wewnętrznych, w pierwszej kolejności należy zapoznać się z definicją tych urządzeń przeciwpożarowych, zawartą przede wszystkim w Polskich Normach.

Czym są hydranty wewnętrzne?

Polskie Normy, czyli dokumenty precyzyjnie określające charakterystyczne cechy wyrobów, procesów lub usług, przedstawiają opis dwóch rodzajów hydrantów wewnętrznych: z wężem półsztywnym oraz z wężem płasko składanym. Zgodnie z normami przedmiotowymi, hydranty wewnętrzne możemy podzielić na te dwie kategorie.

• Definicja hydrantu wewnętrznego z wężem półsztywnym (PN-EN 671-1): Urządzenie służące do zwalczania pożaru, które składa się przede wszystkim ze zwijadła zasilanego centralnie wodą, automatycznego lub ręcznego zaworu odcinającego, węża półsztywnego, prądownicy zamykanej i, jeśli to konieczne, z prowadnicy węża.

• Definicja hydrantu wewnętrznego z wężem płasko składanym (PN-EN 671-2): Opis tego rodzaju hydrantu jest bardzo podobny. Różnicę w charakterystyce urządzenia stanowi rodzaj węża (płasko składany) oraz występowanie w tym urządzeniu jedynie ręcznego zaworu odcinającego.

Status prawny: Stałe Urządzenia Gaśnicze (SUG)

Wiele osób określa hydranty wewnętrzne jako urządzenia gaśnicze półstałe lub po prostu nie zalicza ich do grupy stałych urządzeń gaśniczych (SUG). Wątpliwość, czy należą one do stałych urządzeń gaśniczych, czy też nie, wynika z rozporządzenia MSWiA, w którym czytamy: „Stosowanie stałych urządzeń gaśniczych związanych na stałe z obiektem, zawierających zapas środka gaśniczego i uruchamianych samoczynnie we wczesnej fazie rozwoju pożaru, jest wymagane w [...]” [1]. Hydranty wewnętrzne nie są uruchamiane automatycznie, a więc w świetle tego zapisu nie wpisują się w określony zakres.

Jednakże, zgodnie z nomenklaturą europejską, hydranty wewnętrzne jako część instalacji wodociągowej przeciwpożarowej są stałymi urządzeniami gaśniczymi. Świadczy o tym fakt, że normy europejskie dotyczące hydrantów wewnętrznych opracowuje Komitet Techniczny CEN/TC 191 „Stałe urządzenia gaśnicze”. Normy te noszą tytuł „Stałe urządzenia gaśnicze. Hydranty wewnętrzne”.

Dodatkowo, zgodnie z normą PN-ISO 8421-4, omawiającą terminologię z zakresu ochrony przeciwpożarowej, „Stałe urządzenie gaśnicze - zamontowane na stałe urządzenia zawierające określoną ilość środka gaśniczego, połączone ze stałą dyszą (stałymi dyszami), przez którą środek gaśniczy jest podawany do gaszenia pożaru, uruchamiane ręcznie lub samoczynnie” [2]. Ta definicja wyraźnie uwzględnia urządzenia uruchamiane ręcznie.

Hydrant wewnętrzny jest zatem bez wątpienia stałym urządzeniem gaśniczym wodnym. Wynika to z zapisów norm przedmiotowych, które zostały przytoczone. Pojawiające się wątpliwości są jedynie niewłaściwą interpretacją zapisów rozporządzenia, które często bywają mylone z ogólną definicją stałego urządzenia gaśniczego.

Rodzaje hydrantów wewnętrznych i ich stosowanie

Główny podział hydrantów wewnętrznych wynika z rodzaju węża, który wchodzi w skład ich budowy: może to być wąż półsztywny lub wąż płasko składany. Charakterystykę obydwu rodzajów węży możemy znaleźć w normach PN-EN 671-1 oraz PN-EN 671-2.

Należy jednak pamiętać, że nie wszystkie typy hydrantów wewnętrznych są dopuszczone do stosowania w Polsce zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. [4]. Rozporządzenie to nie przewiduje możliwości stosowania hydrantów wewnętrznych HW 19, a więc nie należy ich stosować do celów przeciwpożarowych.

Dostępne są hydranty wewnętrzne o różnych średnicach, np. DN 25, DN 33 i DN 52, a także warianty montażowe, takie jak hydranty podtynkowe (wnękowe) i natynkowe (zawieszane).

Wymagania dotyczące hydrantów wewnętrznych

Normy serii PN-EN 671 nie wymagają określonych wymiarów hydrantów, a jedynie stawiają wymagania dotyczące parametrów wytrzymałościowych, znakowania itp.

Oznakowanie

Wymagania dotyczące znakowania hydrantów wewnętrznych są określone w normach PN-EN 671-1 oraz PN-EN 671-2. Przede wszystkim szafka hydrantowa powinna być opatrzona znakiem „Hydrant wewnętrzny” (numer referencyjny F002 w ISO 7010). Ponieważ hydranty wewnętrzne są objęte normą zharmonizowaną, wymagane jest dla nich znakowanie CE. Przykład poprawnego oznakowania przedstawia załącznik ZA.3 w normach PN-EN 671-1 i PN-EN 671-2.

Oznakowanie ppoż powinno spełniać wymagania normy PN-EN ISO 7010:2012 [5]. Warto jednak wiedzieć, że chociaż poprzednia norma - PN-92-N-01256-01 - została wycofana przez Komitet Techniczny PKN, nie ma obowiązku wymieniania znaków na nowe. Tabliczki według „starej normy” nie tracą ważności, nadal można je stosować. W miejscach, gdzie zamontowanie zwykłego znaku jest utrudnione lub tabliczka przytwierdzona do ściany byłaby słabo widoczna, warto stosować oznakowanie przestrzenne 3D.

Urządzenia otwierające

Kolejnym elementem podlegającym sprawdzeniu podczas odbioru jest urządzenie otwierające hydrant. Zgodnie z pkt 4.7 normy PN-EN 671-1:2012 oraz pkt 4.6 normy PN-EN 671-2:2012, zamykane szafki hydrantu powinny zostać wyposażone w urządzenia do awaryjnego otwierania. Mogą one być zabezpieczone jedynie kruchym, przezroczystym materiałem. Jeśli od czoła znajduje się krucha szybka, należy zastosować materiał takiego rodzaju, aby po jej rozbiciu nie pozostawały postrzępione bądź ostre krawędzie, które mogłyby spowodować zranienie przy uruchamianiu urządzenia awaryjnego.

Ciśnienie i zasięg

Ciśnienie na zaworze odcinającym hydrantu wewnętrznego oraz na zaworze 52 powinno zapewniać minimalną wydajność i nie powinno być mniejsze niż 0,2 MPa. Hydranty wewnętrzne powinny być umiejscowione w taki sposób, by zasięgiem obejmowały całą powierzchnię budynku. Podczas akcji gaśniczej nie powinno być problemu z doprowadzeniem węża w miejsce pożaru i dosięgnięcie ognia strumieniem wody.

Odbiory i stosowanie hydrantów wewnętrznych

Ogólne zasady odbioru instalacji hydrantowych powinny być podstawą stworzenia harmonogramu odbiorów. Właściwie przygotowane i przeprowadzone odbiory stałego urządzenia gaśniczego są gwarantem zastosowania komponentów o określonych właściwościach, które wynikają z projektu instalacji.

Warto podkreślić, że nie każdy hydrant wewnętrzny noszący oznakowanie CE zgodnie z normami przedmiotowymi PN-EN 671-1:2012 oraz PN-EN 671-2:2012 może zostać zastosowany w obiekcie jako stałe urządzenie gaśnicze. Wynika to z zapisów wspomnianego rozporządzenia, które dopuszcza do stosowania wyłącznie hydranty określonej wielkości.

Zastosowanie w budynkach (wybrane kategorie)

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. [4] istnieją specyficzne wymagania dotyczące stosowania hydrantów wewnętrznych w różnych kategoriach budynków i części budynków, stanowiących odrębne strefy pożarowe. Dotyczy to m.in. kategorii:

• ZL I - zawierające pomieszczenia przeznaczone do jednoczesnego przebywania ponad 50 osób niebędących ich stałymi użytkownikami, a nieprzeznaczone przede wszystkim do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się;
• ZL II - przeznaczone przede wszystkim do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się, takie jak np. [rozporządzenie podaje dalsze przykłady].

Węże pożarnicze - produkcja i cechy

Węże tłoczne, łączone z auto lub motopompami, to jeden z najważniejszych elementów profesjonalnej armatury pożarniczej. Przykładem jest wąż WV-75-20-ŁA, który jest wężem pożarniczym polskiej produkcji, wykonanym zgodnie z obowiązującymi normami. Tego typu produkty są często tworzone od podstaw przez wyspecjalizowanych producentów, oferujących również prądownice hydrantowe i hydranty wewnętrzne.

Węże tłoczne wysokiej jakości są zazwyczaj wyprodukowane z białego jedwabiu poliestrowego. Gładka, elastyczna i skutecznie doklejona wkładka wewnętrzna wykonana z PCV zapewnia ich długie i niezawodne użytkowanie.

Bibliografia

• [1] Rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (DzU nr 109, poz. 719).
• [2] PN-ISO 8421-4:1998 Ochrona przeciwpożarowa. Terminologia.
• [3] Na podstawie: PN-EN 671-1:2012 Stałe urządzenia gaśnicze. Hydranty wewnętrzne. Część 1: Hydranty z wężem półsztywnym oraz PN-EN 671-2:2012 Stałe urządzenia gaśnicze. Hydranty wewnętrzne.
• [4] Rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z 7 czerwca 2010 r. (DzU nr 109, poz. 719).
• [5] ISO 7010:2011 Graphical symbols. Safety colours and safety signs.

tags: #hydrant #wewnetrzny #z #wezem #75