Hydranty Wewnętrzne: Kompleksowy Przewodnik po Wymaganiach i Typach

Hydranty wewnętrzne to urządzenia służące do poboru wody z sieci wodociągowej podczas akcji gaśniczej, stanowiące ważny element ochrony przeciwpożarowej budynków. Są to urządzenia umożliwiające bezpośredni pobór wody z wewnętrznej sieci wodociągowej, co ma na celu ugaszenie w zarodku pożaru z grupy A (pożary materiałów stałych). Dzięki nim możliwe jest podjęcie walki z ogniem zarówno z bliska, jak i z dalszych odległości - o wiele większych, niż przy użyciu gaśnicy. Hydranty wewnętrzne są jednymi z urządzeń przeciwpożarowych występujących w budynkach, które, choć stosunkowo rzadko używane, znajdują zastosowanie w wielu obiektach, w których istnieje ryzyko powstania pożaru.

Kwestie dotyczące hydrantów wewnętrznych regulują przede wszystkim przepisy prawne, w tym Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Przepisy te odnoszą się między innymi do wykonania hydrantów, ich montażu oraz konserwacji.

Klasyfikacja i Zastosowanie Hydrantów Wewnętrznych

Zgodnie z normami przedmiotowymi, hydranty wewnętrzne można podzielić na hydranty wewnętrzne z wężem półsztywnym i hydranty wewnętrzne z wężem płasko składanym.

Hydranty Wewnętrzne DN25

• Zastosowanie: Hydranty wewnętrzne DN25 stosowane są w strefach pożarowych zakwalifikowanych do kategorii zagrożenia ludzi (ZL), czyli w budynkach zamieszkania zbiorowego oraz użyteczności publicznej. Kategorie ZL obejmują budynki oraz części budynków stanowiące odrębne strefy pożarowe, takie jak:
  • ZL I - zawierające pomieszczenia przeznaczone do jednoczesnego przebywania ponad 50 osób niebędących ich stałymi użytkownikami, a nieprzeznaczone przede wszystkim do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się.
  • ZL II - przeznaczone przede wszystkim do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się.
• Wydajność i ciśnienie: Minimalna wydajność poboru wody dla hydrantu 25 wynosi 60 l/min. Ciśnienie dynamiczne na zaworze powinno zapewnić podaną wydajność, być nie mniejsze niż 0,2 MPa i nie większe niż 1,2 MPa.
• Certyfikacja i oznakowanie: Hydranty 25 muszą posiadać Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych i być oznaczone znakiem CE.

Hydranty Wewnętrzne DN33

• Zastosowanie: Hydranty wewnętrzne DN33 przeznaczone są do obiektów garażowych. Urządzenia te ze względu na brak węża stosowane są w nawodnionych pionach zasilanych przez sieć wodociągów oraz wozy strażackie.
• Wydajność i ciśnienie: Minimalna wydajność poboru wody dla hydrantu 33 wynosi 90 l/min. Ciśnienie dynamiczne na zaworze powinno zapewnić podaną wydajność, być nie mniejsze niż 0,2 MPa i nie większe niż 0,7 MPa.
• Certyfikacja i oznakowanie: Hydranty 33 muszą posiadać Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych i być oznaczone znakiem CE.

Hydranty Wewnętrzne DN52

• Długość węża: W przypadku hydrantów DN52 długość węża nie powinna przekraczać 20 m, co zostało opisane w normie PN-EN 671-2 „Stałe urządzenia gaśnicze. Hydranty wewnętrzne. Część 2: Hydranty wewnętrzne z wężem płasko składanym”.
• Wydajność i ciśnienie: Minimalna wydajność poboru wody dla hydrantu 52 wynosi 150 l/min. Ciśnienie dynamiczne na zaworze powinno zapewnić podaną wydajność, być nie mniejsze niż 0,2 MPa i nie powinno przekraczać 0,7 MPa. Minimalna wydajność poboru wody dla zaworu 52 wynosi 150 l/min, zaś ciśnienie dynamiczne na zaworze, położonym najniekorzystniej ze względu na wysokość i opory hydrauliczne, powinno zapewnić podaną wydajność, być nie mniejsze niż 0,2 MPa i nie powinno przekraczać 0,7 MPa.
• Certyfikacja i oznakowanie: Hydranty 52 muszą posiadać Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych i być oznaczone znakiem CE.

Hydranty Wewnętrzne HW 19

Należy zauważyć, że Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. nie przewiduje możliwości stosowania hydrantów wewnętrznych HW 19, a więc nie należy ich stosować do celów przeciwpożarowych.

Wymagania Techniczne i Montażowe

Instalując hydranty wewnętrzne, należy mieć na uwadze to, by ich zasięg obejmował całą powierzchnię obiektu, uwzględniając długość węża oraz zasięg strumienia wody. Hydranty wewnętrzne powinny być umiejscowione w taki sposób, by zasięgiem obejmowały całą powierzchnię budynku, zapewniając możliwość doprowadzenia węża w miejsce pożaru i dosięgnięcie ognia strumieniem wody bez problemów.

Zawory odcinające hydrantów wewnętrznych oraz zawory 52 muszą być umieszczone na wysokości 1,35 ± 0,1 m od podłogi. Ciśnienie na zaworze odcinającym hydrantu wewnętrznego oraz na zaworze 52 powinno zapewniać minimalną wydajność i nie powinno być mniejsze niż 0,2 MPa.

Kolejnym elementem podlegającym sprawdzeniu podczas odbioru jest urządzenie otwierające hydrant. Zgodnie z pkt 4.7 normy PN-EN 671-1:2012 oraz pkt 4.6 normy PN-EN 671-2:2012 zamykane szafki hydrantu powinny zostać wyposażone w urządzenia do awaryjnego otwierania. Mogą one być zabezpieczone jedynie kruchym, przezroczystym materiałem. Jeśli od czoła znajduje się krucha szybka, należy zastosować materiał takiego rodzaju, aby po jej rozbiciu nie pozostawały postrzępione bądź ostre krawędzie, które mogłyby spowodować zranienie przy uruchamianiu urządzenia awaryjnego.

Należy zauważyć, że normy serii PN-EN 671 nie wymagają określonych wymiarów hydrantów, a jedynie stawiają wymagania dotyczące parametrów wytrzymałościowych, znakowania itp. W przypadku pomieszczeń i stref pożarowych produkcyjnych i magazynowych, do zabezpieczenia miejsc, z których odległość do najbliższego wyjścia ewakuacyjnego lub innego wyjścia na przestrzeń otwartą przekracza 30 m, należy spełnić wymagania dotyczące długości odcinka węża hydrantu wewnętrznego określonej w normach.

Oznakowanie Przeciwpożarowe Hydrantów Wewnętrznych

Oznakowanie ppoż powinno spełniać wymagania normy PN-EN ISO 7010:2012. Warto jednak wiedzieć, że chociaż poprzednia norma - PN-92-N-01256-01 - została wycofana przez Komitet Techniczny PKN, nie ma obowiązku wymieniania znaków na nowe. Tabliczki według „starej normy” nie tracą ważności, nadal można je stosować.

Wymagania dotyczące znakowania hydrantów wewnętrznych są określone w normach PN-EN 671-1 oraz PN-EN 671-2. Przede wszystkim szafka hydrantowa powinna być opatrzona znakiem Hydrant wewnętrzny (numer referencyjny F002 w ISO 7010). Dodatkowo, ponieważ hydranty wewnętrzne są objęte normą zharmonizowaną, wymagane jest dla nich znakowanie CE. Przykład poprawnego oznakowania przedstawia załącznik ZA.3 w normach PN-EN 671-1 i PN-EN 671-2.

W miejscach, gdzie zamontowanie zwykłego znaku jest utrudnione lub tabliczka przytwierdzona do ściany byłaby słabo widoczna, warto stosować oznakowanie przestrzenne 3D.

Hydrant Wewnętrzny a Status „Stałych Urządzeń Gaśniczych” (SUG)

Wiele osób określa hydranty wewnętrzne jako urządzenia gaśnicze półstałe lub po prostu nie zalicza ich do grupy stałych urządzeń gaśniczych (SUG). Wątpliwość, czy należą one do urządzeń gaśniczych stałych, czy też nie, wynika z rozporządzenia MSWiA, w którym czytamy: „Stosowanie stałych urządzeń gaśniczych związanych na stałe z obiektem, zawierających zapas środka gaśniczego i uruchamianych samoczynnie we wczesnej fazie rozwoju pożaru, jest wymagane w [...]” [1]. Hydranty wewnętrzne nie są uruchamiane automatycznie, a więc nie wpisują się w zakres określony przez ten fragment rozporządzenia.

Jednakże, hydranty wewnętrzne jako część instalacji wodociągowej przeciwpożarowej są według nomenklatury europejskiej stałymi urządzeniami gaśniczymi. Świadczy o tym np. fakt, że normy europejskie dotyczące hydrantów wewnętrznych opracowuje Komitet Techniczny CEN/TC 191 Stałe urządzenia gaśnicze. Normy te noszą tytuł „Stałe urządzenia gaśnicze. Hydranty wewnętrzne”. Zgodnie z normą PN-ISO 8421-4, omawiającą terminologię z zakresu ochrony przeciwpożarowej: „Stałe urządzenie gaśnicze - zamontowane na stałe urządzenia zawierające określoną ilość środka gaśniczego, połączone ze stałą dyszą (stałymi dyszami), przez którą środek gaśniczy jest podawany do gaszenia pożaru, uruchamiane ręcznie lub samoczynnie” [2].

Hydrant wewnętrzny jest bez wątpienia stałym urządzeniem gaśniczym wodnym. Wynika to z zapisów norm przedmiotowych, które zostały przytoczone. Pojawiające się wątpliwości są jedynie niewłaściwą interpretacją zapisów rozporządzenia, wynikającą z przeświadczenia, że przytoczony zapis rozporządzenia to nic innego, jak definicja stałego urządzenia gaśniczego, w którą bez wątpienia nie wpisują się hydranty wewnętrzne.

Warto podkreślić, że nie każdy hydrant wewnętrzny noszący oznakowanie CE zgodnie z normami przedmiotowymi PN-EN 671-1:2012 oraz PN-EN 671-2:2012 może zostać zastosowany w obiekcie jako stałe urządzenie gaśnicze. Wynika to z zapisów wspomnianego rozporządzenia, które dopuszcza do stosowania wyłącznie hydranty określonej wielkości.

Prawne Aspekty Odbioru Instalacji Hydrantowych

W artykule zostały nakreślone ogólne zasady odbioru instalacji hydrantowych, które powinny być podstawą stworzenia harmonogramu odbiorów. Należy zauważyć, że właściwie przygotowane i przeprowadzone odbiory stałego urządzenia gaśniczego są gwarantem zastosowania komponentów o określonych właściwościach, które wynikają z projektu instalacji.

Główne akty prawne i normatywne odnoszące się do hydrantów wewnętrznych to:

• Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.
• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.
• Rozporządzenie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 13 czerwca 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym.
• Normy serii PN-EN 671 (PN-EN 671-1:2012, PN-EN 671-2:2012).
• Norma PN-EN ISO 7010:2012 (ISO 7010:2011 Graphical symbols. Safety colours and safety signs).
• Norma PN-ISO 8421-4:1998 Ochrona przeciwpożarowa. Terminologia.

tags: #hydrant #wewnetrzny #zawor #1