Ile Osób Musi Obsługiwać Hydrant Wewnętrzny?

Hydranty wewnętrzne to urządzenia przeciwpożarowe, których praktyczne wykorzystanie, choć rzadkie, jest powszechne w systemach bezpieczeństwa. Ich głównym zadaniem jest umożliwienie szybkiego gaszenia pożaru jeszcze przed przybyciem jednostek Państwowej Straży Pożarnej. Mimo że są ogólnodostępne w wielu budynkach, przeciętny człowiek niewiele wie o ich zastosowaniu w praktyce, a co najważniejsze - o liczbie osób potrzebnych do ich skutecznej obsługi.

Rodzaje Hydrantów Wewnętrznych i Ich Specyfika

Istnieją trzy, a nawet cztery rodzaje hydrantów wewnętrznych, które różnią się średnicą węża, a w konsekwencji wydajnością. Są to hydranty DN25, DN33 oraz DN52. Cyfry oznaczają średnicę wewnętrzną węża w milimetrach.

• Hydranty DN25 i DN33: Mają węże tzw. półsztywne. Charakteryzują się elastycznością, ale zachowują wystarczającą sztywność, aby zwinięcie ich w krąg nie zamykało przekroju. Pozwala to na wyciągnięcie ze zwijadła tylko tak długiego odcinka węża, jaki jest potrzebny do gaszenia, bez plątania się i załamywania. Dzięki temu woda płynie całym, maksymalnym przekrojem węża, co minimalizuje spadki ciśnienia i wydajności. Węże są przechowywane w szafkach hydrantowych na uchylnych zwijadłach, które umożliwiają ich wychylenie poza lico szafki.
• Hydranty DN52: Wyposażone są w węże płaskoskładane, które całkowicie zamykają swój przekrój w przypadku braku napełnienia wodą. Choć technicznie możliwe jest wyprodukowanie ich jako półsztywnych, użytecznie długi odcinek takiego węża zajmowałby absurdalnie dużo miejsca. Wąż płaskoskładany jest trudniejszy w użyciu niż węże półsztywne DN25 i DN33, ponieważ trzeba go całkowicie rozwinąć i dbać, by nie miał załamań. Trudność ta jest rekompensowana znacznie większą wydajnością - hydrant DN52 podaje prawie trzy razy więcej wody niż DN25 i niemal dwukrotnie więcej niż DN33, pod warunkiem odpowiedniego ciśnienia.

Przeznaczenie Hydrantów Wewnętrznych

Hydranty o różnych średnicach mają różne przeznaczenie, zgodnie z rozporządzeniami ministra spraw wewnętrznych i administracji:

• Hydranty DN25: Przeznaczone są do budynków zaliczonych pod względem pożarowym do kategorii zagrożenia ludzi (ZL), gdy strefa pożarowa przekracza 200 m² (dla ZL I, ZL II, ZL V) lub spełnia określone kryteria wysokościowo-powierzchniowe (dla ZL III).
• Hydranty DN33: Stosowane są głównie w garażach jednokondygnacyjnych zamkniętych z więcej niż 10 stanowiskami postojowymi oraz w garażach wielokondygnacyjnych.
• Hydranty DN52: Montuje się w budynkach przemysłowo-magazynowych (PM) oraz w budynkach wysokich i wysokościowych, również do ochrony stref pożarowych zakwalifikowanych do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV. Montuje się je dla wygody i szybkości działania strażaków, którzy cenią sobie łatwość wciągania linii wężowych.

Ile Osób Należy Obsługiwać Hydrant?

Kluczowe pytanie dotyczące użycia hydrantów wewnętrznych dotyczy liczby osób niezbędnych do ich skutecznej obsługi. Choć prawo nie zabrania użycia hydrantu przez jedną osobę, praktyka i względy bezpieczeństwa wskazują inaczej.

Obsługa Hydrantów DN25 i DN33 (węże półsztywne)

W przypadku hydrantów z wężem półsztywnym (DN25 i DN33), teoretycznie jedna osoba mogłaby sobie poradzić. Musiałaby jednak najpierw uruchomić zawór hydrantowy, czyli wpuścić wodę pod ciśnieniem do węża, a następnie ciągnąć wąż z wodą w stronę pożaru. To już nie jest wygodne ani lekkie. Dodatkowo, jeśli prądownica nie ma własnego zaworu, woda leje się z niej na całej drodze do pożaru, co przeszkadza i może zwiększać straty. Z tych powodów zaleca się, aby hydranty półsztywne obsługiwały co najmniej dwie osoby. Jedna osoba rozwija wąż, a następnie celuje w ogień, natomiast druga odkręca zawór hydrantowy.

Obsługa Hydrantów DN52 (węże płaskoskładane)

Obsługa hydrantu DN52 z wężem płaskoskładanym jest bardziej skomplikowana. W tym przypadku obsługa dwuosobowa jest niezbędna. Wąż należy całkowicie rozwinąć, zanim poda się wodę, ponieważ inaczej pod wpływem ciśnienia wody mógłby się zapętlić w nierozwiązywalny supeł. Zatem jedna osoba musi trzymać prądownicę, a druga odkręcić zawór i upewnić się, że wąż jest odpowiednio rozwinięty i nie ma załamań.

Dodatkowe Kwestie Bezpieczeństwa - Wyłączenie Prądu

Użycie hydrantu wiąże się z jeszcze jednym poważnym ograniczeniem: zanim rozpocznie się polewanie pożaru wodą, należy odłączyć dopływ prądu do budynku. To oznacza, że niezbędna jest trzecia (a czasem czwarta) osoba, która zlokalizuje i wyłączy przeciwpożarowy wyłącznik prądu. W budynkach jednorodzinnych czy niskiej zabudowie mieszkalnej, gdzie nie ma PWP, należy odłączyć energię elektryczną (i gazową) przy tablicy bezpiecznikowej lub wyłącznikiem różnicowoprądowym.

Podsumowując Wymaganą Liczbę Osób:

• Hydranty DN25 i DN33: Zaleca się minimum dwie osoby dla bezpiecznej i skutecznej obsługi, choć jedna osoba może podjąć próbę (z trudnościami).
• Hydranty DN52: Dwie osoby są niezbędne, aby prawidłowo rozwinąć wąż i kontrolować prądownicę.
• Dodatkowe czynności (np. wyłączenie prądu): Mogą wymagać trzeciej lub nawet czwartej osoby.

Wyzwania i Ryzyka Związane z Amatorską Obsługą Hydrantów

Pomimo swojej obecności, hydranty wewnętrzne są stosunkowo rzadko używane przez osoby niebędące w straży pożarnej. Wynika to z kilku przyczyn:

• Brak przeszkolenia: Bardzo niewiele osób, które nie są strażakami, jest przeszkolonych (z uwzględnieniem ćwiczeń praktycznych) w zakresie obsługi hydrantów.
• Ryzyko dla zdrowia i życia: Zjawisko pożaru niesie ze sobą poważne zagrożenia, a podjęcie akcji gaśniczej w stylu amatorskim bywa nadmiernym ryzykiem. Nieumiejętne użycie może grozić utratą zdrowia, a nawet życia.
• Większe straty: Użycie hydrantu jest wolniejsze, mniej bezpieczne i może spowodować więcej szkód niż użycie gaśnicy, zwłaszcza jeśli woda zostanie podana na niezabezpieczoną instalację elektryczną.
• Szybkość działania gaśnic: Użycie gaśnicy w początkowej fazie rozwoju pożaru jest szybsze, bezpieczniejsze i przynosi znacznie mniej szkód. Gaśnica jest wygodniejsza w użyciu i może być obsługiwana samodzielnie przez jedną osobę.
• Krótki czas dojazdu PSP: W wielu przypadkach, zanim użytkownik budynku zorganizuje obsługę hydrantu, nadjeżdża straż pożarna i podejmuje profesjonalne działania.

Wymagania Prawne i Obowiązek Szkoleń

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, instalacja hydrantów wewnętrznych oraz ich usytuowanie muszą spełniać określone normy techniczne. Odpowiedzialność za stan techniczny hydrantów spoczywa na właścicielu lub zarządcy obiektu. Same przepisy nie odnoszą się wyłącznie do konstrukcji nowych obiektów, ale obejmują także budynki już istniejące, w których konieczne jest dostosowanie instalacji przeciwpożarowych do aktualnych norm. Oznacza to, że hydranty muszą być nie tylko obecne, ale przede wszystkim sprawne i poddawane regularnym czynnościom kontrolnym.

Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego

W każdym obiekcie, gdzie występuje określona powierzchnia strefy pożarowej, niezbędne jest opracowanie i wdrożenie Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego. Dokument ten zawiera wytyczne dotyczące działań w sytuacjach kryzysowych, scenariuszy ewakuacji oraz obsługi hydrantów wewnętrznych. Instrukcje muszą być aktualizowane nie rzadziej niż raz na dwa lata. Organy nadzoru, takie jak Komendy Państwowej Straży Pożarnej, kontrolują, czy użytkownicy obiektów stosują instrukcję w praktyce i czy procedury są spójne z aktualnym stanem technicznym hydrantów.

Szkolenia Użytkowników

Przepisy nakładają również obowiązek szkolenia użytkowników obiektów. Osoby te powinny znać podstawowe procedury działania w sytuacjach kryzysowych, w tym zasady użycia hydrantów wewnętrznych, posługiwania się wężami hydrantowymi oraz znajomość lokalizacji kurków głównych instalacji gazowej. Tylko wtedy możliwe jest zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpożarowego w realnym działaniu. Regularne szkolenia oraz znajomość przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej mogą uratować życie i zminimalizować straty materialne.

Utrzymanie i Koszty Systemu Hydrantowego

Koszt instalacji systemu hydrantowego może przekraczać 200 000 zł, a coroczne koszty utrzymania, w tym przeglądy i pomiary, wynoszą od kilku do kilkunastu tysięcy złotych. W ciągu dziesięciu lat właściciel budynku może wydać nawet 500 000 zł na utrzymanie tego systemu. Regularne przeglądy hydrantów są obowiązkowe i cykliczne (co najmniej raz w roku) i obejmują sprawdzenie stanu technicznego zaworów, węży, kompletności osprzętu oraz pomiary ciśnienia i wydajności. Przeglądy te są dokumentowane i weryfikowane przez PSP. Niesprawne hydranty mogą prowadzić do dramatycznych skutków, dlatego profesjonalne działania konserwacyjne są koniecznością wynikającą z przepisów prawa.

Hydranty Domowe - Alternatywa dla Bezpieczeństwa

Dla gospodarstw domowych, które nie mają obowiązkowych hydrantów wewnętrznych, istnieje prostsze wyjście, dające namiastkę hydrantu wewnętrznego. Każde gospodarstwo domowe dysponujące kranem z wodą i wężem do podlewania ogrodu posiada taką namiastkę. Choć taki "domowy hydrant" nie ma parametrów profesjonalnych (zazwyczaj mniejsza średnica węża i niższe ciśnienie), może być użyteczny. Zaleca się zakup węża na zwijadle dla wygody użytkowania i trwałości, a także prądowniczki dającej rozproszony prąd wody. Niezależnie od posiadanego sprzętu, kluczowe jest nauczenie się odłączania dopływu energii elektrycznej do budynku przed użyciem wody do gaszenia.

tags: #ile #osob #musi #obslugiwac #hydrant