Członkostwo i wyszkolenie w Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) może znacząco zwiększyć szanse kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby w Państwowej Straży Pożarnej (PSP) lub do szkół pożarniczych. Preferencyjne punkty przyznawane są obligatoryjnie w postępowaniu kwalifikacyjnym z tytułu posiadanego wykształcenia, wyszkolenia lub umiejętności.
Proces naboru do służby w PSP przebiega zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 września 2021 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego o przyjęcie do służby w Państwowej Straży Pożarnej (Poz. 1772), które było nowelizowane. Aby zostać zawodowym strażakiem, należy posiadać odpowiednie predyspozycje, kwalifikacje, wykształcenie oraz cieszyć się dobrym stanem zdrowia. Nabór do służby może odbywać się na dwa sposoby: poprzez przyjęcie do służby kandydackiej (rekrutacja do szkół aspiranckich lub Szkoły Głównej Służby Pożarniczej) lub do służby przygotowawczej (rekrutacja do jednostek organizacyjnych PSP).
Preferencyjne punkty za wykształcenie i wyszkolenie
Szczegółowy wykaz punktów preferencyjnych znajduje się w załączniku nr 3 do rozporządzenia MSWiA z dnia 23 września 2021 r. Najwięcej punktów można uzyskać za kierunkowe wykształcenie pożarnicze.
Punkty przyznawane obligatoryjnie
Poniżej przedstawiono preferencje, za które obligatoryjnie są przyznawane punkty, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 marca 2018 r. (poz. 672), a także na podstawie nowszych przepisów:
- Szkolenie podstawowe w zawodzie strażak - 20 punktów.
- Posiadanie tytułu zawodowego technik pożarnictwa - 25 punktów.
- Posiadanie tytułu zawodowego inżynier pożarnictwa - 30 punktów.
- Posiadanie tytułu zawodowego inżynier w specjalności inżynieria bezpieczeństwa pożarowego, uzyskanego w Szkole Głównej Służby Pożarniczej - 15 punktów.
- Uzyskanie kwalifikacji ratownika (KPP), o których mowa w art. 13 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym - 5 punktów.
- Uprawnienia do wykonywania zawodu ratownika medycznego, o których mowa w art. 10 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym - 15 punktów.
- Wyszkolenie pożarnicze w Ochotniczej Straży Pożarnej:
- ukończone SP (szkolenie podstawowe) - 5 punktów.
- ukończone SP+RT (szkolenie podstawowe i ratownictwa technicznego) - 10 punktów.
- ukończone SP+RT+RW (szkolenie podstawowe, ratownictwa technicznego i wodnego) - 15 punktów.
- ukończone SP według programu z dnia 17 listopada 2015 r. - 15 punktów.
- Ukończone liceum ogólnokształcące lub technikum w klasie, w której były nauczane przedmioty dotyczące funkcjonowania ochrony przeciwpożarowej, dla których zostały opracowane w szkole programy nauczania włączone do szkolnego zestawu programów nauczania - 5 punktów.

Punkty przyznawane warunkowo
Za poniższe preferencje punkty są przyznawane, o ile znajdą się w ogłoszeniu o naborze:
- Wykształcenie wyższe, z tytułem zawodowym inżynier lub magister inżynier, o kierunku przydatnym w Państwowej Straży Pożarnej na danym stanowisku w codziennym rozkładzie czasu służby - 15 punktów.
- Prawo jazdy kat. C - 5 punktów.
- Prawo jazdy kat. C+E - 10 punktów.
- Prawo jazdy kat. D - 5 punktów.
- Inne kwalifikacje lub uprawnienia wymagane na danym stanowisku - w sumie do 15 punktów, nie więcej niż 5 punktów za jedno uprawnienie.
- Przykłady dodatkowych kwalifikacji: uprawnienia na obsługę agregatów prądotwórczych, uprawnienia na napełnianie butli, kurs obsługi pilarek łańcuchowych, uprawnienia na podnośniki koszowe.
- Zatrudnienie powyżej 12 miesięcy w służbie cywilnej lub na stanowisku pomocniczym lub stanowisku obsługi w jednostce organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej, przy realizowaniu zadań zbliżonych do zadań na stanowisku, na które jest prowadzony nabór - 15 punktów.
Sposób liczenia punktów
Zasady naliczania punktów za kwalifikacje są precyzyjnie określone:
- Za kwalifikacje wymienione w punktach dotyczących technika i inżyniera pożarnictwa (pkt 1-3 z ogólnego wykazu) przyznaje się punkty jedynie z jednego tytułu, z wyższą wartością punktową.
- Podobnie, za kwalifikacje ratownika i ratownika medycznego (pkt 5 i 6) przyznaje się punkty jedynie z jednego tytułu, z wyższą wartością punktową.
- Za wyszkolenie pożarnicze w OSP (pkt 7-10) punkty również przyznaje się jedynie z jednego tytułu, z wyższą wartością punktową.
- Punkty za wyszkolenie pożarnicze w OSP (pkt 7-10) przyznaje się wyłącznie w przypadku potwierdzenia przez właściwego komendanta powiatowego (miejskiego) PSP aktywnego członkostwa. Aktywne członkostwo musi być udokumentowane udziałem w co najmniej dwóch zdarzeniach (działaniach ratowniczo-gaśniczych lub ćwiczeniach organizowanych przez jednostkę PSP) w okresie jednego roku poprzedzającego datę publikacji ogłoszenia o naborze.
Etapy postępowania kwalifikacyjnego
Postępowanie kwalifikacyjne obejmuje kilka etapów, w których oceniane są różne aspekty przygotowania kandydata.
Ocena dokumentów
Kandydaci początkowo składają podanie o przyjęcie do służby oraz zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych. Dopiero po zakwalifikowaniu się do rozmowy kwalifikacyjnej należy złożyć kserokopie świadectw pracy, dokumentów potwierdzających wyszkolenie i wykształcenie, a także zaświadczenie o udziale w akcjach ratowniczo-gaśniczych w szeregach OSP lub ćwiczeniach organizowanych przez PSP. Maksymalnie za wszystkie uprawnienia, wykształcenie i złożone dokumenty można otrzymać 60 punktów.

Test sprawności fizycznej
Test sprawności fizycznej składa się z prób sprawnościowych oraz próby wydolnościowej. Nowe zasady naboru wprowadziły zunifikowany test sprawności, który mierzy siłę, wytrzymałość i szybkość, niezależnie od warunków atmosferycznych.
- Dla kandydatów (kobiet i mężczyzn) na stanowiska związane z bezpośrednim udziałem w akcjach ratowniczo-gaśniczych (ratownik, kierowca, ratownik medyczny itp.) test składa się z:
- Podciągania na drążku.
- Biegu po kopercie (na prostokącie 5x3 m).
- Próby wydolnościowej (Beep Test) - bieganie między dwoma znacznikami oddalonymi o 20 metrów w narastającym tempie.
- W przypadku kobiet ubiegających się o pozostałe stanowiska służbowe test składa się z:
- Rzutu piłką lekarską (2 kg).
- Biegu po kopercie.
- Próby wydolnościowej (Beep Test).
Aby uzyskać pozytywny wynik z testu sprawności, należy zaliczyć każdą próbę i uzyskać końcowy wynik: dla mężczyzn co najmniej 50 punktów, dla kobiet co najmniej 46 punktów. W przypadku naborów do służby kandydackiej (szkoły kształcące aspirantów) obowiązuje dodatkowo próg minimalny dla każdego z testów: 35 punktów dla mężczyzn i 30 punktów dla kobiet.
Rozmowa kwalifikacyjna
Podczas rozmowy kwalifikacyjnej ocenie podlegają trzy elementy:
- Autoprezentacja kandydata, w tym wskazanie zainteresowań, doświadczeń i osiągnięć oraz oczekiwań związanych ze służbą w Państwowej Straży Pożarnej.
- Kompetencje społeczne niezbędne do służby w Państwowej Straży Pożarnej oraz ich wpływ na motywację kandydata do podjęcia służby.
- Umiejętność komunikacji, w tym przekazywania, odbierania i rozumienia informacji oraz jasnego i wyrazistego formułowania wypowiedzi.
Wiedza na temat funkcjonowania ochrony przeciwpożarowej nie jest już oceniana podczas rozmowy kwalifikacyjnej. Pozytywny wynik rozmowy kwalifikacyjnej kandydat uzyskuje po zdobyciu co najmniej 16 punktów.
Inne testy
- Test wiedzy: 20 pytań zamkniętych, 25 minut, minimum 11 poprawnych odpowiedzi.
- Test z pływania: Należy pokonać 50 m stylem dowolnym w maksymalnie 90 sekund.
- Test z akrofobii: Wejście i zejście po 20-metrowej drabinie ustawionej pod kątem 75 stopni.
- Test kompetencyjny: Bada do 5 kompetencji, na każdą przypada 5 zadań zamkniętych.
Warto ciągle podnosić swoje kwalifikacje i zdobywać niezbędne uprawnienia, które są honorowane zarówno w Straży Pożarnej, jak i poza nią. Dzięki temu kandydaci mogą zwiększyć swoje szanse na pozytywne przejście postępowania kwalifikacyjnego do Państwowej Straży Pożarnej.