Bezpieczeństwo pożarowe jest kwestią priorytetową dla każdego budynku, niezależnie od jego przeznaczenia. Jednym z kluczowych elementów zapewnienia tego bezpieczeństwa jest scenariusz pożarowy. Jest to dokument, który szczegółowo analizuje potencjalne zagrożenia pożarowe w obiekcie i określa procedury postępowania w przypadku ich wystąpienia.
Ile właściwie kosztuje opracowanie takiego scenariusza? W tym artykule przyjrzymy się bliżej cenom usług przeciwpożarowych, skupiając się na scenariuszach pożarowych i czynnikach, które wpływają na ich koszt, a także omówimy wymagania prawne i rolę rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Co to jest scenariusz pożarowy i dlaczego jest ważny?
Scenariusz pożarowy to kompleksowa analiza bezpieczeństwa pożarowego budynku. Określa on potencjalne źródła pożaru, drogi rozprzestrzeniania się ognia i dymu, a także sposoby ewakuacji ludzi i mienia. Dokument ten jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania systemów przeciwpożarowych i skutecznego reagowania w sytuacji zagrożenia.
Jest on wymagany przez przepisy prawa budowlanego i stanowi podstawę do odbioru budynku przez Państwową Straż Pożarną (PSP). Dobrze opracowany scenariusz pożarowy to inwestycja w bezpieczeństwo, która pozwala:
- Zminimalizować ryzyko strat materialnych i ludzkich w przypadku pożaru.
- Spełnić wymogi prawne i uniknąć kar finansowych.
- Zapewnić sprawną ewakuację osób przebywających w budynku.
- Usprawnić działania służb ratowniczych.
Czynniki wpływające na cenę scenariusza pożarowego
Koszt opracowania scenariusza pożarowego nie jest stały i zależy od wielu czynników. Do najważniejszych z nich należą:
- Wielkość i charakterystyka budynku: Im większy i bardziej skomplikowany budynek, tym bardziej rozbudowany i czasochłonny będzie scenariusz pożarowy. Budynki o nietypowej konstrukcji, takie jak obiekty zabytkowe czy przemysłowe, mogą wymagać bardziej szczegółowej analizy.
- Ilość stref pożarowych: Budynki podzielone na strefy pożarowe wymagają bardziej szczegółowego scenariusza, ponieważ dla każdej strefy należy określić odrębne procedury i systemy bezpieczeństwa. Większa liczba stref pożarowych zazwyczaj wiąże się z wyższym kosztem.
- Ilość i rodzaj instalacji przeciwpożarowych: Obecność zaawansowanych systemów przeciwpożarowych, takich jak systemy tryskaczowe, systemy sygnalizacji pożarowej, systemy oddymiania, wymaga uwzględnienia ich w scenariuszu. Im więcej instalacji i im bardziej są one złożone, tym wyższy może być koszt opracowania scenariusza.
- Przeznaczenie budynku: Budynki o różnym przeznaczeniu stawiają różne wymagania w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Na przykład, scenariusz pożarowy dla szpitala będzie bardziej skomplikowany niż dla budynku mieszkalnego, ze względu na specyfikę ewakuacji pacjentów i konieczność zapewnienia ciągłości opieki medycznej.
- Lokalizacja i dostępność dokumentacji: Budynki zlokalizowane w trudno dostępnych miejscach lub te, dla których brakuje pełnej dokumentacji technicznej, mogą generować wyższe koszty związane z opracowaniem scenariusza.

Orientacyjny cennik usług przeciwpożarowych
Bazując na informacjach cennika usług przeciwpożarowych, możemy przyjrzeć się orientacyjnym kosztom różnych usług, w tym scenariusza pożarowego. Poniższe kwoty są jedynie poglądowe i nie stanowią oferty w rozumieniu przepisów prawa.
| Usługa | Cena (od) | Czynniki wpływające na cenę |
|---|---|---|
| Przygotowanie obiektu do odbioru PSP | 4 000 zł | Wielkość inwestycji, ilość instalacji przeciwpożarowych, czas realizacji inwestycji |
| Scenariusz Pożarowy | 3 000 zł | Ilość stref pożarowych, ilość instalacji przeciwpożarowych |
| Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego (nowy budynek) | 1 500 zł | - |
| Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego (istniejący budynek) | 2 000 zł | - |
| Audyt Przeciwpożarowy | 4 000 zł | Ilość stref pożarowych, wielkość zakładu, ilość instalacji przeciwpożarowych |
| Projekt oddymiania klatek schodowych | 2 000 zł | Bez części graficznej |
| Opracowanie instrukcji bezpieczeństwa pożarowego | od 2000 zł | - |
| Aktualizacja instrukcji bezpieczeństwa pożarowego | od 500 zł do 1200 zł | - |
| Opracowanie planu ewakuacji | od 300 zł / arkusz | - |
| Opracowanie operatu przeciwpożarowego | od 4000 zł | - |
| Uzgodnienie projektu przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych | od 700 zł | - |
Jak widzimy z powyższej tabeli, cena scenariusza pożarowego zaczyna się od 3 000 zł. Należy jednak pamiętać, że jest to cena orientacyjna i może ulec zmianie w zależności od specyfiki danego obiektu.
Wymagania prawne i zakres scenariusza pożarowego
Scenariusz pożarowy to nieodzowny element projektowania skutecznych systemów zabezpieczeń przeciwpożarowych (ppoż.), takich jak Systemy Sygnalizacji Pożarowej (SSP). Opisują one możliwe sekwencje zdarzeń w przypadku pożaru, uwzględniając specyfikę danego obiektu oraz przewidywane ryzyka. Dobrze opracowany scenariusz pożarowy to dokument, który nie tylko spełnia wymogi formalne, ale także dostarcza praktycznych wytycznych dla służb zarządzających budynkiem oraz jednostek ratowniczych.
Większość nowo budowanych obiektów musi mieć opracowany scenariusz pożarowy. Taki obowiązek nakłada na inwestora czy właściciela budynku polskie prawo. Podstawą prawną do konieczności opracowania scenariusza pożarowego dla budowanego obiektu jest m.in. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 grudnia 2015 r. oraz Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. 2022 poz. 1679).
Definicja scenariusza pożarowego
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 sierpnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 1563 §2.4) definiuje scenariusz pożarowy jako: opis sekwencji możliwych zdarzeń w czasie pożaru, reprezentatywnego dla danego miejsca jego wystąpienia lub obszaru oddziaływania, w szczególności dla strefy pożarowej lub strefy dymowej, uwzględniający przede wszystkim:
- sposób funkcjonowania urządzeń przeciwpożarowych, innych technicznych środków zabezpieczenia przeciwpożarowego, instalacji i urządzeń użytkowych lub technologicznych oraz ich współdziałanie i oddziaływanie na siebie,
- rozwiązania organizacyjne niezbędne do właściwego funkcjonowania projektowanych zabezpieczeń.

Elementy scenariusza pożarowego
Rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych opracowuje scenariusz pożarowy, który jest dokumentem w postaci opisu tekstowego, obejmującego różne aspekty projektowanego obiektu. Powinien zawierać podstawowy opis budynku oraz wszelkie dane związane z bezpieczeństwem pożarowym, obejmujące utrzymanie obiektu, możliwe przyczyny powstawania pożaru, sposoby detekcji oraz reakcje różnych systemów i urządzeń na alarm pożarowy. Scenariusz obejmuje takie elementy jak:
- Ogólna charakterystyka obiektu: lokalizacja, dane techniczne, klasyfikacja wg wysokości, przeznaczenie i sposób użytkowania.
- Klasyfikacja pożarowa: klasa odporności pożarowej, kategorie zagrożenia ludzi, gęstości obciążenia ogniowego.
- Szacowana maksymalna liczba osób w obiekcie i jego częściach.
- Podział na strefy pożarowe.
- Instalacje wewnętrzne użytkowe.
- Instalacje i urządzenia przeciwpożarowe, podstawowe dane i parametry techniczne.
- Możliwe przyczyny powstania pożaru.
- Rodzaje alarmów generowanych przez SSP.
- Podstawowe procedury postępowania podczas alarmu pożarowego.
- Opis sterowania urządzeń przeciwpożarowych i innych w reakcji na alarm pożarowy.
- Ewentualne systemy i urządzenia sterowane ręcznie.
- Warunki prawidłowego utrzymania systemów.
Urządzenia uwzględniane w scenariuszu
W scenariuszu należy uwzględnić wszystkie urządzenia i systemy mające wpływ na bezpieczeństwo pożarowe. Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innymi obiektami budowlanymi i terenów (t.j. Dz.U.2023 poz. 822) są to m.in.:
- stałe i półstałe urządzenia gaśnicze i zabezpieczające,
- urządzenia inertyzujące,
- urządzenia wchodzące w skład dźwiękowego systemu ostrzegawczego i systemu sygnalizacji pożarowej (w tym urządzenia sygnalizacyjno-alarmowe, odbiorcze alarmów pożarowych i sygnałów uszkodzeniowych),
- instalacje oświetlenia ewakuacyjnego,
- hydranty wewnętrzne i zawory hydrantowe, hydranty zewnętrzne,
- pompy w pompowniach przeciwpożarowych,
- przeciwpożarowe klapy odcinające, urządzenia oddymiające,
- urządzenia zabezpieczające przed powstaniem wybuchu i ograniczające jego skutki,
- kurtyny dymowe,
- drzwi, bramy przeciwpożarowe i inne zamknięcia przeciwpożarowe (jeżeli są wyposażone w systemy sterowania),
- przeciwpożarowe wyłączniki prądu,
- dźwigi dla ekip ratowniczych.
Należy zwrócić uwagę, że jest to spis otwarty, co oznacza, że mogą być inne systemy i urządzenia pełniące funkcje przeciwpożarowe, nie wymienione wprost. Często w obiekcie znajdują się również urządzenia i systemy wymagające przekazania im sygnału o alarmie pożarowym (np. w celu zabezpieczenia procesów technologicznych), które choć nie są bezpośrednio związane z ochroną przeciwpożarową, również wymagają uwzględnienia w szeroko pojmowanym scenariuszu pożarowym.
Przykładem są dźwigi osobowe (windy) lub schody i pochylnie ruchome (trawelatory), które nie są zaliczane do dróg ewakuacyjnych, ale są sterowane podczas alarmu pożarowego (zwykle wyłączane lub sprowadzane na poziom ewakuacyjny). W niektórych przypadkach (np. w obiektach metra) mogą być traktowane jako droga ewakuacyjna po spełnieniu dodatkowych warunków.
Przykład opisu sterowania urządzeń w scenariuszu pożarowym
Poniżej przedstawiono fragment opisu sterowania urządzeń dla alarmu pożarowego w wybranej strefie:
Pożar w strefie pożarowej na kondygnacji 2:
- wykrycie pożaru przez system sygnalizacji pożaru (samoczynnie - sygnał z czujki - alarm pożarowy I stopnia), czas = 15 sek. na potwierdzenie alarmu w centrali SSP przez pracownika nadzoru, w przypadku braku potwierdzenia alarmu po upływie 15 sek. następuje alarm pożarowy II stopnia,
- sprawdzenie, czy alarm jest fałszywy czy też nie, przez obsługę obiektu, czas na sprawdzenie 3 minuty od momentu potwierdzenia alarmu w wymaganym czasie 15 sek. w centrali SSP przez pracownika nadzoru,
- podjęcie działań przez służby techniczne obiektu (np. ochronę) zgodnie z przyjętymi procedurami,
- w przypadku braku sygnału anulującego przejście centralki w stan alarmu pożarowego I stopnia, po czasie 3 minut od potwierdzenia alarmu na CSP lub po potwierdzeniu alarmu I stopnia poprzez użycie przycisku ROP lub po zadziałaniu drugiej czujki dymu, lub po zadziałaniu tryskacza następuje alarm pożarowy II stopnia.
W wyniku alarmu pożarowego II stopnia następuje uruchomienie:
- wyłączenie systemów mechanicznej wentylacji bytowej w części nadziemnej budynku,
- zamknięcie przeciwpożarowych klap odcinających zlokalizowanych na kanałach wentylacji bytowej w części nadziemnej budynku,
- bezzwłoczne przekazanie sygnału o pożarze do stacji monitorowania za pomocą urządzenia transmisji alarmu (UTA) do Stanowiska Kierowania Państwowej Straży Pożarnej,
- włączenie systemów wentylacji mechanicznej nadciśnieniowej w obszarze klatek schodowych K1, K2 i K3 obsługiwanych wentylatorami NP1, NP2, NP3.1 oraz otwarcie klap przeciwpożarowych na przewodach upustowych,
- zamknięcie wyłazu zlokalizowanego w dachu klatki K2,
- włączenie systemu wentylacji mechanicznej nadciśnieniowej w obszarze wszystkich szybów windowych wraz z otwarciem klap przeciwpożarowych przed wentylatorami NP4, NP5, NP6.1, NP6.2, NP7.1, NP7.2, NP7.3,
- wysłanie sygnału w celu zapewnienia zjazdu wszystkich dźwigów osobowych na poziom ewakuacyjny (parter) i zblokowanie drzwi przystankowych w pozycji otwartej,
- uruchomienie wentylacji pożarowej na korytarzu hotelowym na zagrożonej kondygnacji: zatrzymanie wentylatora ogólnego W2, przełączenie wentylatora napowietrzającego N2 w tryb pracy pożarowej (z otwarciem / zamknięciem odpowiednich klap ppoż.),
- uruchomienie wentylatorów pożarowych oddymiających i napowietrzających NP2.1, WP2.1, WP2.2 (z otwarciem / zamknięciem odpowiednich klap p.poż i przepustnicy),
- zamknięcie wszystkich drzwi dymoszczelnych w korytarzach na kondygnacji...

Rola rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych
Rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych (czasem w skrócie nazywany rzeczoznawcą ppoż.) jest ekspertem w dziedzinie ochrony przeciwpożarowej. Zajmuje się opiniowaniem, zatwierdzaniem dokumentacji projektowej z zakresu ochrony przeciwpożarowej, a także audytami i nadzorem nad zabezpieczeniami przeciwpożarowymi w obiektach istniejących.
Rzeczoznawca opracowuje scenariusz pożarowy indywidualnie dla każdego obiektu, uwzględniając zastosowane w nim czynne zabezpieczenia ppoż. Zgodnie z przepisami, scenariusz pożarowy i matryca sterowań są niezbędnymi dokumentami dla obiektów budowlanych, w których stosuje się systemy sygnalizacji pożarowej, urządzenia gaśnicze, oddymiające lub zapobiegające zadymieniu.
Usługi rzeczoznawcy PPOŻ
Rzeczoznawca oferuje kompleksowe usługi z zakresu ochrony przeciwpożarowej, włączając w to:
- Scenariusze pożarowe i matryce sterowań: opis sekwencji zdarzeń i szczegółowe zestawienie sterowań dla poszczególnych obszarów obiektu, służące do programowania centrali sygnalizacji pożarowej.
- Uzgadnianie projektów budowlanych: w tym projektów architektoniczno-budowlanych, zagospodarowania terenu oraz projektów technicznych, które wymagają uzgodnienia pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej. Uzgodnienie projektu to proces konsultacji rozwiązań projektowych z rzeczoznawcą.
- Uzgadnianie projektów urządzeń przeciwpożarowych: systemy sygnalizacji pożarowej czy stałe urządzenia gaśnicze wymagają indywidualnych projektów wykonawczych, które muszą być uzgodnione.
- Opinie techniczne / stanowisko rzeczoznawcy: dedykowane opracowania integrujące zagadnienia prawne i wiedzę techniczną, dostarczające rozwiązań dla problemów bez formalnej ścieżki rozwiązania, interpretacje przepisów lub zaleceń ubezpieczyciela.
- Konsultacje / wsparcie w zakresie zaleceń ubezpieczyciela: profesjonalne doradztwo w kwestii bezpieczeństwa pożarowego w celu spełnienia wymagań ubezpieczyciela.
- Audyty przeciwpożarowe: szczegółowa analiza stanu bezpieczeństwa pożarowego budynku.
- Instrukcje Bezpieczeństwa Pożarowego (IBP): określanie zasad postępowania w przypadku pożaru.
- Ekspertyzy ppoż.: analiza stanu ochrony przeciwpożarowej obiektu, wskazanie niezgodności i propozycji rozwiązań zamiennych, potrzebna np. przy zmianie sposobu użytkowania budynku.
Scenariusz pożarowy jest wymagany dla obiektu budowlanego lub jego części stanowiącej odrębną strefę pożarową, w których przewidziano stosowanie systemu sygnalizacji pożarowej, stałych urządzeń gaśniczych, urządzeń oddymiających lub urządzeń zapobiegających zadymieniu.

Inne usługi przeciwpożarowe - warto wiedzieć
Oprócz scenariusza pożarowego, w kontekście bezpieczeństwa pożarowego, istotne są również inne usługi:
- Przygotowanie obiektu do odbioru PSP: Usługa ta obejmuje kompleksowe przygotowanie budynku do kontroli Państwowej Straży Pożarnej, w tym weryfikację dokumentacji, sprawdzenie instalacji i systemów przeciwpożarowych oraz doradztwo w zakresie spełnienia wymagań przepisów.
- Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego (IBP): IBP to dokument, który określa zasady postępowania w przypadku pożaru dla osób przebywających w budynku. Jest to obowiązkowy dokument dla większości obiektów.
- Audyt Przeciwpożarowy: Audyt to szczegółowa analiza stanu bezpieczeństwa pożarowego budynku. Pozwala na identyfikację potencjalnych zagrożeń i niedociągnięć oraz opracowanie planu naprawczego.
- Projekt oddymiania klatek schodowych: Systemy oddymiania są kluczowe dla bezpieczeństwa ewakuacji w budynkach wielokondygnacyjnych. Projekt oddymiania klatek schodowych to usługa, która zapewnia prawidłowe zaprojektowanie i wdrożenie takiego systemu.
Inwestycja w bezpieczeństwo - dlaczego warto?
Koszty usług przeciwpożarowych, w tym scenariusza pożarowego, mogą wydawać się znaczące, ale należy na nie patrzeć jako na inwestycję w bezpieczeństwo ludzi i mienia. Dobrze opracowany scenariusz pożarowy, instrukcja bezpieczeństwa pożarowego i regularne audyty to fundament bezpieczeństwa każdego obiektu. Ignorowanie tych kwestii może prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych, prawnych, a przede wszystkim - do tragedii.
Najczęściej zadawane pytania
Czy scenariusz pożarowy jest obowiązkowy?
Tak, scenariusz pożarowy jest obowiązkowy dla większości budynków, zgodnie z przepisami prawa budowlanego.
Jak często należy aktualizować scenariusz pożarowy?
Scenariusz pożarowy należy aktualizować w przypadku zmian w budynku (np. przebudowy, zmiany przeznaczenia), a także okresowo, co najmniej raz na 5 lat.
Kto może opracować scenariusz pożarowy?
Scenariusz pożarowy powinien być opracowany przez specjalistę z zakresu ochrony przeciwpożarowej, posiadającego odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie, czyli rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Co zawiera scenariusz pożarowy?
Scenariusz pożarowy zawiera m.in. analizę zagrożeń pożarowych, charakterystykę budynku, opis systemów przeciwpożarowych, procedury ewakuacji oraz plany graficzne.
Czy cena scenariusza pożarowego obejmuje aktualizacje?
Zazwyczaj cena scenariusza pożarowego dotyczy jego opracowania. Aktualizacje mogą być dodatkowo płatne, w zależności od zakresu zmian.
Co to jest strefa pożarowa?
Strefę pożarową stanowi budynek albo jego część oddzielona od innych budynków lub innych części budynku elementami oddzielenia przeciwpożarowego bądź pasami wolnego terenu o szerokości nie mniejszej niż dopuszczalne odległości od innych budynków. W każdym obiekcie budowlanym mogą być określone różne strefy pożarowe w zależności od wymagań ochrony przeciwpożarowej - np. w budynkach wysokich użyteczności publicznej najczęściej strefami pożarowymi są poszczególne kondygnacje budynku, odrębnymi strefami pożarowymi często są także pojedyncze pomieszczenia.
Kiedy potrzebna jest ekspertyza ppoż.?
Ekspertyza ppoż. jest potrzebna w różnych sytuacjach, m.in. przy rozbudowie, przebudowie, nadbudowie obiektu, oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynku lub jego części, wymagającej nowej oceny warunków ochrony ppoż.
tags: #ile #za #scenariusz #pozarowy