Zwalczanie pożarów lasu: sprzęt, środki i taktyka

Zwalczanie pożarów lasu to złożone przedsięwzięcie wymagające specjalistycznego sprzętu, efektywnych środków gaśniczych oraz precyzyjnie opracowanej taktyki. Pożary w lasach stanowią poważne zagrożenie nie tylko dla ludzi, ale przede wszystkim dla lokalnej flory i fauny. Zmiany klimatu i przedłużające się okresy suszy sprawiają, że zagrożenie pożarowe w lasach jest z roku na rok większe, a sezon pożarowy wydłuża się. W Polsce co roku zdarza się około 10 tysięcy pożarów lasów. Ich główną przyczyną jest najczęściej czynnik ludzki, jednak naturalne zjawiska, takie jak uderzenia piorunów, również przyczyniają się do powstawania ognia.

Sprzęt gaśniczy

Skuteczne zwalczanie pożarów lasu opiera się na wykorzystaniu różnorodnego sprzętu, dostosowanego do specyfiki terenu i rodzaju zagrożenia. Można go podzielić na podręczny, gospodarczy, specjalistyczne samochody gaśnicze oraz lotnictwo gaśnicze.

Podręczny sprzęt gaśniczy

Podręczny sprzęt gaśniczy służy do gaszenia pożarów w zarodku, mało intensywnych pożarów pokrywy gleby oraz do dogaszania i dozorowania pożarzysk. Jest on również stosowany w tych miejscach lasu, gdzie nie są w stanie dojechać gaśnicze wozy bojowe. Wówczas udają się tam piesze oddziały gaśnicze wyposażone w ten rodzaj sprzętu. Podręczny sprzęt gaśniczy powinien być stałym wyposażeniem obiektów usytuowanych w lesie oraz obowiązkowym wyposażeniem samochodów gaśniczych straży pożarnych, mających swoją siedzibę w rejonach zalesionych.

• Sprzęt do podawania środków gaśniczych: służy do całkowitego ugaszenia (dogaszenia) pożaru przez podanie środków gaśniczych. Do tej grupy należą: hydronetki, gaśnice pianowe, a także wiadra i konewki.
• Sprzęt do przerwania płomieniowego procesu palenia: tłumice i gałęzie. Metoda ta polega na zbijaniu płomieni z jednoczesnym zagarnianiem palących się materiałów do środka pożaru.
• Sprzęt do zasypywania glebą mineralną strefy spalania: szpadle, szufle i łopaty.
• Sprzęt do wykonywania przerw przez usunięcie materiałów palnych: motyki, grabie, motykograbie, siekiery i piły mechaniczne. Nowością na polskim rynku, pochodzącą z Ameryki Północnej, są specjalne grabie/motyki do zwalczania pożarów poszycia gleby.

Znajdujący się w bazach sprzętu przeciwpożarowego sprzęt podręczny mogą wykorzystywać osoby skierowane do gaszenia i dogaszania pożarów, w tym także wolontariusze.

Sprzęt gospodarczy

Sprzęt gospodarczy, zazwyczaj stosowany do prac w leśnictwie, może być również wykorzystany do gaszenia i dogaszania pożarów lasu. Podobne zastosowanie ma też sprzęt budowlany i wojskowy. Sprzęt ten umożliwia m.in. dojazd do obszaru pożaru, wykonywanie przerw ogniowych, usuwanie większych drzew oraz udzielanie pomocy zakopanym i unieruchomionym pojazdom. Warto zwrócić uwagę na sprzęt, którym można udostępnić dojazd do obwodu pożaru lub wykonać pasy gleby zmineralizowanej jako przerwy ogniowe.

• Maszyny do prac ziemnych i drogowych: równiarki drogowe, spychacze gąsienicowe, wozy zabezpieczenia technicznego z lemieszem, ciągniki przegubowe, pługi, glebogryzarki i brony talerzowe. Maszyny takie jak szatkarki do rozdrabniania podrostów i gałęzi, oprócz przygotowania drogi dojazdowej, równocześnie mineralizują wierzchnią warstwę gleby, sprawdzając się przy wykonywaniu pasów przeciwpożarowych w trudnym terenie.
• Miotacze gleby: np. frezy do wykonywania i konserwacji rowów, wykorzystywane do izolowania terenów, na których rozprzestrzenia się pożar. Za pomocą tego sprzętu można w krótkim czasie wykonać odpowiednią linię obrony, a także gasić pożary.

Samochody gaśnicze

W gaszeniu pożarów lasu przede wszystkim biorą udział lekkie samochody patrolowo-gaśnicze i średnie wozy bojowe. Ciężkie samochody gaśnicze sprawdzają się jako samochody dostarczające wodę i inne środki gaśnicze. Najlepiej w warunkach leśnych sprawdzają się samochody z napędem na wszystkie osie (4×4 lub 6×6), posiadające pojedyncze koła na każdej z osi oraz konstrukcje specjalnie przeznaczone do działań w lasach. Takie pojazdy są regularnie stosowane w krajach Europy Zachodniej i Południowej. W Polsce ich produkcja jest rzadkością.

Lekki samochód gaśniczy może pełnić funkcje:

• Patrolowo-rozpoznawczego: służy do rozpoznania terenu pożaru oraz do doprowadzenia w rejony pożaru innych sił i środków.
• Dowódczo-sztabowego: dla sił i środków nadleśnictwa, parku narodowego lub komendanta gminnego OSP.
• Gaśniczego: umożliwia ugaszenie pożaru pokrywy gleby w zarodku przez podanie środków gaśniczych za pomocą agregatu pompowego oraz dostarcza palety ze zbiornikiem środków gaśniczych i sprzętu podręcznego na teren akcji.
• Koordynującego działania: koordynuje działania sił naziemnych z lotnictwem gaśniczym i przesyła dane dotyczące terenu i zasięgu pożaru do punktu alarmowo-dyspozycyjnego (PAD).

Średnie samochody gaśnicze

Dobrze radzą sobie w trudnym leśnym terenie. Wyposażone są m.in. w zbiornik na wodę i autopompę, przenośny agregat prądotwórczy, kamerę termowizyjną, działko wodno-pianowe przewoźne, węże pożarnicze ssawne i tłoczne o różnych średnicach, zestaw pił mechanicznych, zestaw przyrządów detekcyjno-pomiarowych, motopompę pływającą.

Lotnictwo gaśnicze

Samoloty i śmigłowce mogą dotrzeć w rejony objęte pożarem, gdzie sprzęt naziemny nie ma dostępu, co jest szczególnie istotne w terenach górskich. Sprzęt ten jest jednak drogi w eksploatacji i wymaga specjalnie przygotowanej bazy lądowisk wraz z niezbędnym zabezpieczeniem obsługi i materiałów (paliwo, środki gaśnicze).

• Samoloty: dzielą się na trzy grupy w zależności od ilości przenoszonych środków gaśniczych: lekkie (do 3000 kg), średnie (3000-10 000 kg) i ciężkie (powyżej 10 000 kg). Podczas akcji gaśniczej samolot przelatuje nad pożarem w określonej trajektorii i zrzuca środek gaśniczy (wodę, pianę lub proszek). Niektóre samoloty są wyposażone w systemy kierowania strumienia, co umożliwia precyzyjny zrzut na cel.
• Śmigłowce: są bardziej wszechstronne, mogą pobierać wodę z najbliższego zbiornika wodnego bez lądowania, używając podwieszanego zbiornika bambi bucket. Nadają się do koordynacji działań z powietrza, desantu grupy ratowników i wielu innych działań ratowniczych.

Środki gaśnicze i techniki ich stosowania

Wybór środka gaśniczego do pożarów lasów jest kluczowy. Choć nie pojawił się nowy, "rewelacyjny" środek, to tradycyjne substancje są efektywnie wspomagane przez nowoczesne technologie.

Gleba mineralna

Zasypywanie ziemią (glebą mineralną) strefy spalania pokrywy dna lasu oraz powierzchni bezpośrednio przed krawędzią pożaru ma na celu ograniczenie dostępu tlenu do ognia. W ten sposób tworzy się bariery przeciwogniowe, które zapobiegają rozprzestrzenianiu się ognia, zatrzymując płomienie i izolując je od źródła paliwa. Poza tym ziemia pochłania ciepło i zmniejsza temperaturę. Ta metoda jest skuteczna w przypadku małych pożarów o niskiej intensywności, ale może mieć negatywny wpływ na środowisko.

Woda

Woda jest jednym z najczęściej stosowanych sposobów gaśniczych. Metoda ta polega na rozpylaniu wody na płonące obszary w celu zmniejszenia temperatury płonących materiałów (woda absorbuje duże ilości ciepła) i usunięcia tlenu, co powoduje zgaszenie pożaru. Należy ją stosować do bezpośredniego gaszenia linii ognia oraz do zwilżania materiałów palnych w bezpośrednim sąsiedztwie obwodu pożaru. Zaleca się używanie rozproszonych prądów wody podawanych przez urządzenia o małej wydajności. Prądy zwarte należy wykorzystywać wyłącznie w wypadku konieczności podania wody na dalszą odległość, do miejsc intensywnych ognisk pożaru. Gaszenie wodą może jednak prowadzić do powstania pary wodnej utrudniającej pracę służb gaśniczych oraz obniżającej widoczność. W „Instrukcji ochrony przeciwpożarowej lasu” oszacowano, że "dawkę gaśniczą wody" dla pożarów ściółki, trawy i pożarów całkowitych wynosi od 2 do 10 dm³ na 1 m² pożaru.

Woda z dodatkami

Woda z dodatkiem środka zwilżającego powinna być stosowana jako podstawowy sposób wykorzystania wody przy gaszeniu pożarów, w szczególności palących się warstw murszu i miejsc zagrożonych przejściem ognia do głębszych warstw gleby. Środki zwilżające poprawiają zdolność wody do wnikania w strukturę palnych materiałów, co zwiększa jej skuteczność gaśniczą co najmniej półtora- do dwukrotnie. Przez wiele lat stosowano syntetyczne środki pianotwórcze typu S jako zamienniki zwilżaczy, co jest nadal praktykowane. Nową grupą są środki pianotwórcze klasy A, łączące właściwości pianotwórcze i zwilżające, często stosowane w technice piany sprężonej (CAFS).

Gaszenie hydrożelem (wodą z zagęszczaczem) polega na pokryciu materiałów palnych przygotowanym roztworem. Charakteryzuje się on dobrą przyczepnością i długotrwałą skutecznością, dlatego nadaje się do zabezpieczenia cennych obiektów znajdujących się w strefie pożaru.

Piana

Piana jest lepką, stabilną masą, która pokrywa płonący materiał, ograniczając dostęp tlenu i prowadząc do stłumienia pożaru. Do wykonywania pasów zaporowych należy stosować przede wszystkim pianę ciężką, pokrywając nią cały przekrój pionowy drzewostanu przed czołem pożaru lub podając ją bezpośrednio na strefę spalania. Szczególnie zalecana jest do tego celu piana sucha. Piana średnia jest rekomendowana do pożarów bardzo palnej pokrywy (trawy, wrzos) oraz upraw i młodników ze względu na jej większą wydajność objętościową.

Retardanty

Retardanty to środki opóźniające spalanie, praktycznie niestosowane w polskiej leśnej ochronie przeciwpożarowej. Dzielą się na short term retardants (klasyczne piany gaśnicze) i long term retardants (wodne roztwory środków zagęszczających i chemikaliów hamujących proces spalania, często na bazie fosforanów). "Prawdziwe" retardanty są wykorzystywane głównie podczas zrzutów z samolotów i śmigłowców, charakteryzują się intensywnym zabarwieniem (czerwone, pomarańczowe, jaskrawozielone), co pomaga pilotom w orientacji, które fragmenty lasu zostały już pokryte.

Wypalanie (przeciwogień)

Wypalanie, zwane również przeciwogniem lub kontrolowanym spalaniem pasa pokrywy gleby, to metoda gaśnicza polegająca na kontrolowanym spaleniu pasa pokrywy gleby przed frontem pożaru. Celem jest stworzenie naturalnej bariery ogniowej poprzez usunięcie materiałów palnych, aby zapobiec dalszemu rozprzestrzenianiu się pożaru. Metodę tę należy stosować na podstawowym kierunku rozprzestrzeniającego się pożaru oraz po opanowaniu jego rozprzestrzeniania się na całym obwodzie, aby ograniczyć długość linii pożarzyska. Wypalanie może być skuteczne zwłaszcza w przypadku dużych pożarów lasów.

Wypalanie może być wykonywane za pomocą ręcznych urządzeń do wypalania (wypalarek) lub przez spalanie linii ogniowej. Ta technika może zmniejszać tempo dynamicznie rozwijającego się frontu pożaru oraz służyć do dogaszania boków na dużych pożarzyskach. Mimo swojej skuteczności, wypalanie może prowadzić do emisji zanieczyszczeń oraz wpływać na lokalną faunę i florę, dlatego musi być przeprowadzone zgodnie z przepisami i regulacjami dotyczącymi ochrony środowiska. W Polsce metoda ta była historycznie używana i dyskusja o jej powrocie do taktyki gaśniczej trwa. Kluczowe jest posiadanie odpowiedniego sprzętu (wypalarek, dmuchaw) oraz przeszkolenie kadr pożarniczych.

Rodzaje pożarów lasu i taktyka gaszenia

Pożary lasów różnią się pod względem charakteru, intensywności i sposobu rozprzestrzeniania się, co wymaga zróżnicowanych metod gaszenia.

Pożary pokrywy gleby

Pożary pokrywy gleby występują najczęściej i pojawiają się przez cały rok. Powstają na dnie lasu, a spalaniu ulegają ściółka, mech, runo, krzewy, leżanina, podrosty, kora i płytko znajdujące się korzenie. Wczesną wiosną, w wyniku przesuszenia martwej roślinności (szczególnie traw), pożary te szybko się rozprzestrzeniają - z prędkością do kilkunastu metrów na minutę. Pożary pokrywy ściółkowej są wolniejsze (do kilku metrów na minutę) i nie powodują znacznych strat w drzewostanach ze względu na ich krótkotrwałość i dużą zawartość wody w warstwie murszowej po śnieżnej zimie. Pożary jesienne mają podobny przebieg. Natomiast pożary późnowiosenne i letnie uszkadzają drzewostan wskutek wypalania się warstw murszowych i długiego czasu wyżarzania, trwającego nawet do kilku dni.

Płomieniowe spalanie w trakcie pożaru pokrywy gleby przebiega zasadniczo tylko na obwodzie, na szerokości około 0,5-2 m, z największą intensywnością na froncie. Płomienie likwiduje się bezpośrednio przy krawędzi pożaru, przyjmując następującą kolejność w zastosowaniu środków gaśniczych: piana, woda ze zwilżaczem, woda. Pożary pokrywy gleby w początkowej fazie rozprzestrzeniania się mogą być skutecznie gaszone przy użyciu sprzętu podręcznego (hydronetki, tłumice, łopaty, zdzieraki i gałęzie). W przypadku większych pożarów efektywne jest zastosowanie lotnictwa, szczególnie w rejonach niedostępnych na froncie pożaru oraz do rozpoznania szczegółowego położenia i tendencji rozprzestrzeniania się ognia. Pas izolacyjny z piany lub zmineralizowanej gleby należy w pierwszej kolejności wykonać na kierunku rozprzestrzeniania się pożaru lub w celu odizolowania rejonów szczególnie palnych. Przy pasie należy zapewnić dozór ze sprzętem podręcznym w celu likwidacji ewentualnych przerzutów ognia.

Pożary pojedynczego drzewa

Pożary pojedynczego drzewa powstają bardzo rzadko, najczęściej w wyniku celowego podpalenia bądź uderzenia pioruna. Te od podpalenia mogą przerodzić się w pożar pokrywy gleby. Te od wyładowań atmosferycznych nie stanowią istotnego zagrożenia, gdyż towarzyszą im przeważnie intensywne opady.

Pożar pojedynczego drzewa należy gasić wodą, a w przypadku grubszych warstw spróchniałych stosować wodę ze zwilżaczem. Wyższe partie objęte pożarem należy gasić od góry pianą sprężoną przez otwory w konarach, używając drabin. Starsze, cenne przyrodniczo drzewa przed zakończeniem akcji gaszenia należy sprawdzić kamerą termowizyjną.

Pożary podpowierzchniowe

Pożary podpowierzchniowe powstają najczęściej od drugiej połowy wiosny do końca lata, sprzyjają im długie okresy suszy i obniżenie poziomu wód gruntowych. Pojawiają się głównie na torfowiskach oraz na głębokich murszach. Charakteryzują się spalaniem bezpłomieniowym, wysokimi temperaturami (do 1000°C) i powolnym tempem rozprzestrzeniania się (kilka do kilkunastu metrów na dobę). Są to pożary długotrwałe (czasami kilkumiesięczne), trudne do wykrycia; ich istnienie można stwierdzić po wydobywaniu się dymu, a niekiedy płomieni, gdy do strefy spalania dostanie się więcej powietrza (np. przy silnym wietrze). Pomocne w określeniu ich zasięgu są zdjęcia termalne. Kierunek rozprzestrzeniania się pożarów podpowierzchniowych można określić po drzewach wywróconych na skutek uszkodzenia systemu korzeniowego (padają one koronami w stronę wypalonej powierzchni). Szkody polegają na całkowitym zniszczeniu drzewostanów i destrukcji ekosystemu. Źródłem tych pożarów są pożary pokrywy gleby, a w szczególności żarzące się wierzchnie warstwy.

Podstawowym zadaniem jest właściwe rozpoznanie na powierzchni pożarzyska miejsc początkowej fazy pożaru podpowierzchniowego. Gaszenie należy wykonywać poprzez podawanie wody ze środkiem zwilżającym, prądami kroplistymi na ustaloną powierzchnię objętą pożarem. Na obwodzie pożaru należy nawilżyć głębsze warstwy gleby, używając lanc - prądownic wgłębnych. Pożar podpowierzchniowy wymaga ciągłości podawania środków gaśniczych oraz stałej kontroli temperatury kamerą termowizyjną. Dalsza taktyka polega na otaczaniu rejonów objętych pożarem pasem w formie wykopu do poziomu wody gruntowej lub gleby mineralnej. Jeśli to możliwe, należy skierować lokalne zasoby wody do wykonanych wykopów (rowów).

Pożary całkowite drzewostanu

Pożary całkowite drzewostanu obejmują cały przekrój pionowy drzewostanu. Powstają wskutek pożarów pokrywy gleby, które kształtują warunki ich rozprzestrzeniania. Ogień w koronach drzew rozprzestrzenia się szybciej niż po pokrywie gleby, dlatego po przebyciu pewnej odległości, bez podsycania od dołu, zanika. Zjawisko to może być wykorzystane w trakcie działań gaśniczych. Pożary tego typu powstają głównie w drzewostanach o pokrywie gleby bogatej w materiały palne, z piętrem podrostu, bądź w drzewostanach I i II klasy wieku, gdy gałęzie drzew znajdują się w niewielkiej odległości od dna lasu. Ich rozprzestrzenianie jest intensywniejsze w ciągu dnia, szczególnie w godzinach popołudniowych.

Ze względu na dużą prędkość rozprzestrzeniania się pożaru na froncie (5-10 m/min, przyrost spalonej powierzchni od 25 do 100 ha na godzinę), wysoką temperaturę i zadymienie, taktykę gaszenia należy sprowadzić do działań obronnych. Działania te powinny być poprzedzone dobrym rozpoznaniem komunikacyjnym w rejonie pożaru. Po rozpoznaniu i koncentracji sił i środków oraz sporządzeniu prognozy rozprzestrzeniania się pożaru należy dążyć do wykonania pasów zaporowych przed jego frontem, np. wzdłuż dróg i linii podziału powierzchniowego. W dalszym etapie należy zaplanować drugą linię obrony, wykorzystując istniejące pasy biologiczne lub naturalne przerwy w drzewostanach. Przy całkowitym braku naturalnych przerw ogniowych wskazane jest wykonanie przerwy poprzez usunięcie drzewostanu na szerokości od 30 do 100 m. Do tego celu przydatny jest sprzęt w postaci maszyn wielooperacyjnych do ścinki i zrywki drewna, utylizacji odpadów pozrębowych i prac ziemnych. Podczas zbliżania się frontu pożaru do założonej linii obrony konieczne jest patrolowanie przyległego lasu do 500 m w głąb, aby natychmiast ugasić przerzuty ognia. Pożar całkowity można zatrzymać, stosując metodę wypalania na przygotowanej linii obrony. Działania gaśnicze na bokach pożaru powinny zmierzać do stopniowego zawężenia frontu pożaru i sprowadzenia go w tzw. klin. Zastosowanie samolotów gaśniczych przy dużych pożarach całkowitych jest efektywne w przypadku zorganizowania ich w formację klucza i powierzenia określonego fragmentu do likwidacji lub izolacji pasem piany. Przy gaszeniu pożaru pokrywy towarzyszącego rozprzestrzenianiu się pożaru całkowitego, na tyle i części boków, zaleca się stosowanie zasad gaszenia pożarów pokrywy gleby.

Organizacja działań gaśniczych

Elementami składowymi rozwiniętego pożaru są: front (czoło), boki (skrzydła, flanki) i tył. Gaszenie pożaru obejmuje w I etapie likwidację spalania płomieniowego na obwodzie, a w II - gaszenie żarzącego się murszu, pniaków itp. Przy gaszeniu pożarów należy wykorzystywać naturalne przeszkody utrudniające rozprzestrzenianie się ognia, co jest standardem przy pożarach rozwiniętych, gdy nie ma wystarczającej ilości sił i środków oraz gdy warunki terenowe są szczególnie trudne. Ponadto, przy planowaniu działań gaśniczych należy uwzględnić cykl dobowy rozprzestrzeniania się pożaru oraz porę roku.

• Gaszenie frontu: należy do najbardziej skutecznych działań taktycznych. W przypadku pożarów intensywnych i rozwiniętych wymaga bardzo dobrej organizacji oraz posiadania pełnej wiedzy o dysponowanych siłach i środkach, warunkach meteorologicznych, drzewostanowych i sytuacji komunikacyjnej.
• Gaszenie boków: polega na rozwinięciu sił na boku pożaru i przesuwaniu się z działaniami gaśniczymi do jego czoła i tyłu.
• Gaszenie obwodu: stosuje się przy pożarach o małych powierzchniach. Polega na otoczeniu pożaru, czyli rozpoczęciu jednoczesnej likwidacji ognia na froncie, bokach i tyle pożaru.
• Gaszenie tyłu: stosuje się je wówczas, gdy wymienione wcześniej warianty nie mogą być zastosowane, np. ze względu na brak dostępu.

Wszystkie działania związane z podejmowaniem czynności zmierzających do ograniczenia rozprzestrzeniania się pożaru powinny być wykonywane przez minimum dwóch pracowników. Nadleśnictwo zobowiązane jest do zapewnienia pracownikom skierowanym do gaszenia pożarów środków ochrony osobistej. Zapewniony musi być kontakt pomiędzy wszystkimi stanowiskami gaśniczymi i stworzona możliwość ich wycofania się.

Prewencja i zachowanie w lesie

Ogień w lesie jest nieprzewidywalny i trudny do opanowania. Jego przyczyną w zdecydowanej większości przypadków jest ludzkie zachowanie. Kluczowe dla ograniczenia zagrożenia pożarowego jest przestrzeganie zasad bezpieczeństwa w lesie.

Przyczyny pożarów w lesie

Jedynym naturalnym źródłem ognia w polskich lasach jest uderzenie pioruna, odpowiadające jedynie za około 2% pożarów. Człowiek pośrednio lub bezpośrednio odpowiada za ponad 50% zaprószeń ognia. W okresie letnim, w okresach bez opadów deszczu, leśne środowisko jest bardzo suche, a droga do ognia bardzo krótka. Wszystko, co przynosimy do lasu, stanowi potencjalne zagrożenie pożarowe, zwłaszcza w okresie suszy. Szkło w słoneczne dni może zadziałać jak soczewka i pod wpływem promieni słonecznych podpalić ściółkę czy gałęzie.

Zasady bezpieczeństwa i zachowania w lesie

• Ogniska i grille: Rozniecanie ognia czy grillowanie jest w lasach zakazane poza miejscami do tego wyznaczonymi i odpowiednio zabezpieczonymi. Jeśli takich miejsc nie ma, należy odsunąć się na odległość minimum 100 metrów od granicy lasu.
• Palenie tytoniu: Palenie tytoniu jest zakazane w odległości 100 metrów od granicy lasów. Wyjątek stanowią miejsca do tego wyznaczone i odpowiednio oznakowane, a także drogi utwardzone.
• Śmieci: Nie zostawiaj w lesie żadnych śmieci, zwłaszcza szklanych butelek i niedopałków papierosów.
• Poruszanie się: Należy poruszać się po wyznaczonych ścieżkach, nie wchodzić na uprawy leśne ani do młodników o wysokości do 3 m. Nie powinno się wjeżdżać autem do lasu (zwłaszcza w okresie letnim), a biwakować wolno wyłącznie w miejscach specjalnie oznaczonych.
• Komunikaty i ostrzeżenia: Sprawdzaj aktualne informacje o zagrożeniu pożarowym na stronach Lasów Państwowych przed każdą wycieczką. Nie ignoruj ostrzeżeń i zakazów wstępu do lasów.
• Telefon: Miej przy sobie naładowany telefon z zasięgiem i ewentualnie mapami offline, aby w razie potrzeby móc wezwać pomoc.
• Czujność: Zachowuj czujność, szczególnie w gorące i suche dni, kiedy zagrożenie pożarowe jest największe.

Co robić, gdy zauważysz pożar w lesie?

Gdy zauważysz dym lub zarzewie pożaru, zachowaj bezpieczeństwo. Nie zbliżaj się do ognia i odejdź od niego jak najdalej.

1. Oceń zagrożenie: Jeśli pali się tylko niewielki fragment ściółki, możesz spróbować ugasić pożar, odcinając dopływ tlenu (np. kocem, kurtką, gałęziami) lub zasypując go piachem czy ziemią. Jeśli tli się tylko ściółka na stosunkowo dużym obszarze, spróbuj odkryć wierzchnią warstwę ziemi wokół palącego się miejsca, aby ogień nie miał się jak rozprzestrzenić.
2. Ewakuacja: Jeżeli pożar jest zbyt duży, by go samodzielnie ugasić, uciekaj. Ogień w lesie potrafi rozprzestrzeniać się bardzo szybko (1-5 metrów na minutę dla ściółki, 4-400 metrów na minutę dla koron drzew). Uciekaj w stronę krańca lasu lub zbiornika wodnego, w kierunku prostopadłym lub przeciwnym do wiejącego wiatru. Unikaj dolin i zagłębień, gdzie gromadzi się dym.
3. Powiadom służby: Gdy znajdziesz się w bezpiecznym miejscu, natychmiast powiadom Straż Pożarną (numer alarmowy 112 lub 998).
4. Zgłoszenie: Rozmowę z dyspozytorem rozpocznij od podania swojego imienia i nazwiska oraz numeru telefonu. Następnie jak najdokładniej opisz lokalizację (podaj numery słupków leśnych, koordynaty GPS, nazwy miejscowości i numery dróg) oraz rozmiar i kierunek rozprzestrzeniania się pożaru. Bezwzględnie stosuj się do wszystkich poleceń dyspozytora i służb. Telefon miej w zasięgu wzroku, ponieważ służby ratunkowe mogą potrzebować dodatkowych informacji.

tags: #jak #gasic #pozar #lasu