Instrukcja instalacji i utrzymania hydrantów zewnętrznych

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, żaden obiekt budowlany nie ma prawa powstać bez odpowiedniego zaopatrzenia w wodę na cele przeciwpożarowe. Woda ta może być pobierana z różnych źródeł, takich jak hydranty zewnętrzne lub zbiorniki przeciwpożarowe. Niezależnie od wybranego rozwiązania, źródło poboru wody jest wymagane i podlega określonym regulacjom prawnym.

Podstawa prawna i wymagania techniczne

Regulacje dotyczące hydrantów zewnętrznych są zawarte w:

• Ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 roku o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. 1991 nr 81 poz. 351).
• Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 roku w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. 2009 nr 124 poz. 1030).

Dokumenty te precyzyjnie określają parametry techniczne tych urządzeń, wymagając m.in. regularnych testów ciśnienia i oznakowania zgodnego z normą PN-EN 14384.

Każdy zainstalowany hydrant zewnętrzny musi odpowiadać nie tylko regulacjom prawnym, ale również posiadać niezbędną dokumentację techniczną. Hydranty zewnętrzne, montowane na sieciach wodociągowych, muszą legitymować się co najmniej w dniu produkcji:

• Aprobatą techniczną (lub Krajową Oceną Techniczną - KOT).
• Atestem higienicznym Państwowego Zakładu Higieny (PZH).
• Świadectwem dopuszczenia CNBOP-PIB do użytkowania w ochronie przeciwpożarowej.

Brak któregokolwiek z tych dokumentów uniemożliwia wprowadzenie danego hydrantu do użytku.

Rodzaje hydrantów zewnętrznych

Efektywna ochrona przeciwpożarowa wymaga zrozumienia różnic między dostępnymi rozwiązaniami. Instalacja przeciwpożarowa wyróżnia hydranty zewnętrzne o średnicy nominalnej DN 80 oraz DN 100.

Hydrant zewnętrzny nadziemny

Hydranty nadziemne stanowią standardowe rozwiązanie w miejskiej infrastrukturze. Charakterystyczna czerwona barwa pozwala na błyskawiczną identyfikację w przestrzeni publicznej. Są to kolumny, obustronnie zakończone nasadami wylotowymi, umożliwiającymi pobór wody z rurociągu. Są one łatwo zauważalne i "to rozwiązanie preferowane ze względu na natychmiastową gotowość operacyjną" - zauważają specjaliści ds. bezpieczeństwa.

Oznakowanie hydrantu nadziemnego

Hydrant zewnętrzny nadziemny oznakowany jest tabliczką płaską lub przestrzenną, co zapewnia jej widoczność z każdej strony. Znak ten znajduje się bądź na samym hydrancie, bądź na wysięgniku, co zdecydowanie zwiększa widoczność. Znak hydrantu zewnętrznego nadziemnego to zazwyczaj kwadratowa tabliczka w kolorze białym z dużą, czarną literą H w środku. Po obu stronach litery umieszczone są czerwone prostokąty.

Hydrant zewnętrzny podziemny

W miejscach o intensywnym ruchu drogowym lub gdy instalacja hydrantu nadziemnego jest utrudniona lub niewskazana, stosuje się hydranty podziemne. Hydrant zewnętrzny podziemny to kolumna, umieszczona w rurociągu, która umożliwia przyłączenie stojaka hydrantowego. Stojak ten jednocześnie umożliwia otwieranie i zamykanie hydrantu przez ruch obrotowy. Cała konstrukcja hydrantu umieszczona jest pod płaszczyzną chodnika, drogi, parkingu czy podjazdu. Miejsce, w którym znajduje się do niego dostęp, przykryte jest specjalną pokrywą - klapą z literą "W". Do skorzystania z hydrantu podziemnego konieczne jest posiadanie specjalnego klucza.

Wady i zalety hydrantów podziemnych

Zdecydowanie jedną z największych zalet hydrantów podziemnych jest fakt, że są one niewidoczne (pomijając oczywiście samą skrzynkę uliczną) i nie zaburzają walorów estetycznych krajobrazu. Z drugiej jednak strony, jest to również ich największa wada. W srogą zimę, kiedy hydrant trzeba szybko zlokalizować, skrzynka uliczna może być przysypana śniegiem, co utrudnia jej odnalezienie, pomimo że lokalizacja każdego hydrantu musi być odpowiednio oznakowana. Dodatkowo, wiele hydrantów podziemnych znajduje się w miejscach, gdzie jest nieograniczony dostęp dla samochodów. Bardzo często zdarzają się sytuacje, że kierowcy nieświadomie parkują nad skrzynkami ulicznymi od takich hydrantów. Z tego względu wielu ekspertów uważa, że hydranty nadziemne mają zdecydowaną przewagę, ponieważ mogą być błyskawicznie zlokalizowane i wykorzystane.

Niektóre hydranty naziemne są zakopywane i blokowane przez ziemię po pierwszym montażu i późniejszych zmianach elewacji drogi, uniemożliwiając odprowadzenie wody. Skutkuje to zmianami jakości wody we wnęce hydrantu, korozją prętów śrubowych itp., co wpływa na jakość wody w sieci rurociągów oraz żywotność hydrantu przeciwpożarowego.

Oznakowanie hydrantu podziemnego

Hydrant podziemny oznaczany jest tablicą orientacyjną - tablicą z informacjami umożliwiającymi dokładne zlokalizowanie miejsca, w którym umieszczona jest klapa zakrywająca dostęp do hydrantu. Na czerwonym znaku z białą obwódką umieszczone są białe piktogramy informujące o obecności hydrantu - biała litera H - średnicy zaworu hydrantu podziemnego oraz kierunku położenia względem znaku i odległości, jaką trzeba pokonać, by znaleźć hydrant.

Lokalizacja i oznakowanie hydrantów

Dokładne wymagania dotyczące lokalizacji hydrantów zewnętrznych określa § 10.6. Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 roku w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.

Wymogi ogólne

• Na terenach miejskich hydranty umieszczane są wzdłuż ulic i dróg oraz przy ich skrzyżowaniach.
• Odległość od zewnętrznej krawędzi jezdni lub drogi wyznaczona została na maksymalnie 2 metry, aby umożliwić wozom strażackim bezpośrednie pobieranie wody.
• Wokół hydrantu powinny znajdować się miejsca działań strażaków, tak aby odległość od zewnętrznej ściany budynku nie była mniejsza niż 5 m.
• W projekcie instalacji hydrantu należy uwzględnić instalację w rejonie skrzyżowania ulicy. W przyciągającej wzrok pozycji, która nie wpływa na pieszych i ruch uliczny, zwrócono uwagę również na wygodę konserwacji i codzienne odwadnianie. Można je umieścić np. na chodniku wzdłuż ulicy, obok ujścia wody deszczowej, czy na chodniku od strony drzewa.

Odległości między hydrantami

Zgodnie z Rozporządzeniem MSWiA z 2009 r., należy zachować następujące odległości:

• Odległość pomiędzy dwoma sąsiadującymi ze sobą hydrantami nie powinna przekraczać 150 metrów.
• Jeśli hydranty zewnętrzne przeznaczone są do chronienia konkretnego obiektu, pierwszy (najbliższy) z nich umieszczony powinien być w odległości do 75 metrów od obiektu.
• Kolejne hydranty wymagane do ochrony obiektu powinny być rozmieszczone w odległości do 150 metrów od siebie.
• Hydrant zawsze powinien być odsunięty od ściany chronionego budynku na minimum 5 metrów.

Jeśli hydranty umieszczane są poza obszarami miejskimi, odległości między nimi powinny być dostosowane do gęstości zaludnienia i planowanej zabudowy. Strażacy mogą wymagać, by odległość 150 m była spełniona w polu widzenia, w przypadku odbioru specyficznych obiektów budowlanych.

Obliczanie liczby hydrantów

Artykuł 7.2.2 „Wysokiego Regulaminu” stanowi: „Liczbę hydrantów zewnętrznych należy obliczyć i ustalić na podstawie zużycia wody”. Praktyka pokazuje, że przy projektowaniu hydrantów zewnętrznych należy uwzględnić liczbę złączy pomp wodnych. Jeden hydrant zewnętrzny odpowiada jednej kombinacji pomp wodnych. Artykuł 7.3.6 Wysokiego Regulaminu stanowi: „Liczba hydrantów zewnętrznych jest obliczana i ustalana na podstawie zużycia wody przez hydranty zewnętrzne określone w artykule 7.2.2 Wysokich Przepisów. Zużycie wody przez każdy hydrant wynosi wynosić 10 L/s-15 L/s.” Niektórzy projektanci biorą pod uwagę łącznik pompy i dodają liczbę hydrantów wewnętrznych obliczoną na podstawie zużycia wody przeciwpożarowej na zewnątrz do liczby hydrantów zewnętrznych wymaganych przez łącznik pompy do zaprojektowania hydrantów zewnętrznych. Liczba ustawień jest zbyt duża, co jest nierealne i nieuzasadnione.

Oznakowanie

Oznakowanie hydrantów zgodne powinno być z Polskimi Normami. Każde oznakowanie hydrantu oraz znaki wskazujące jego umiejscowienie będą takie same niezależnie od miejscowości. Na znakach wskazujących miejsce położenia hydrantu znajdą się ponadto informacje o jego parametrach.

Wymagania dotyczące instalacji i konserwacji

Instalacja

Podstawą instalacji jest stabilny fundament betonowy, na którym urządzenia powinny być umieszczane w pozycji pionowej. Przed montażem konieczne jest dokładne czyszczenie elementów i przepłukanie ich wodą. Pozwala to usunąć zanieczyszczenia mogące uszkodzić uszczelnienia. Transport wymaga szczególnej ostrożności - urządzenia przewozi się na paletach w pozycji leżącej, z piankowymi przekładkami. Wokół podstawy warto utworzyć warstwę żwiru, co poprawia drenaż i redukuje wilgoć.

W przypadku hydrantu podziemnego, projekt i montaż zlokalizowany jest w studni podziemnej. Dla rozważenia, wysokość wylotu wody z podłoża powinna być kontrolowana na poziomie około 30 cm. Ze względu na wygodę konserwacji i użytkowania, płaszczyzna wylotu wody powinna znajdować się blisko głowicy odwiertu. Jeżeli studnia hydrantowa jest bardzo głęboka, a pion podłączony do hydrantu jest za długi, należy w studni zamocować rurę kanalizacyjną.

Wydajność i średnica przyłącza

Hydranty zewnętrzne o średnicy nominalnej DN 80 powinny być zasilane z rury stalowej DN 80, przynajmniej na ostatnich odcinkach. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, nominalna wydajność hydrantów zewnętrznych DN 80, przy ciśnieniu nominalnym 0,2 MPa mierzonym na zaworze hydrantowym podczas poboru wody nie może być mniejsza niż 10 dm³/s przez co najmniej 2 godziny. W obiektach przemysłowych wymagających przepływu powyżej 30 dm³/s stosuje się wyłącznie rozwiązania o średnicy nominalnej DN 100.

Średnica przyłącza powinna zostać tak dobrana, aby zapewnić wymaganą wydajność danego hydrantu. Na przykład, analiza sytuacji, kiedy hydrant będzie zasilany z przewodu Ø 110 x 10,0 mm PE-100 SDR-11, pokazuje, że straty ciśnienia w przewodzie o większej średnicy są znacznie mniejsze. Spadek ciśnienia na odcinku równym 15 metrów, dla przewodu o średnicy Ø 110 mm wynosi 0,38 m H2O. Gdybyśmy chcieli zmniejszyć spadek jeszcze bardziej i zastosowali przewód o jedną dymensję większą, tj. Ø 125 mm, wówczas ten sam spadek ciśnienia zmniejszy się do 0,21 m H2O.

Zasuwa odcinająca

Każdy, zewnętrzny hydrant przeciwpożarowy powinien być bezwzględnie wyposażony w zasuwę odcinającą, która umożliwia jego odcięcie od sieci.

Regularne przeglądy i konserwacja

"Regularne przeglądy to podstawa" - przypominają eksperci. Aby systemy gaśnicze działały niezawodnie, konieczne są okresowe kontrole. Zgodnie z przepisami, przeglądy ppoż. przeprowadzane są co najmniej raz do roku. W przypadku wykrycia usterek, serwis ppoż. musi je usunąć w ciągu 14 dni. Regularne testy ciśnienia wody i aktualizacja dokumentacji to obowiązki właścicieli.

tags: #jak #podniesc #hydrant #zewnetrzny