W obliczu pożaru, panika, strach i olbrzymi stres to emocje, które mogą towarzyszyć każdemu. Pożar w domu może skończyć się utratą mienia, zdrowia, a w skrajnych przypadkach - nawet życia. Ważne jest, aby zachować spokój i opanowanie, gdyż odpowiednia wiedza i świadomość sposobu działania w przypadku pożaru sprawiają, że zdecydowanie prościej jest odnaleźć się w sytuacjach podbramkowych.
UWAGA! Nie próbuj gasić ognia, którego nie jesteś w stanie opanować! Nie ryzykuj życia i zdrowia! UWAGA! NIE KORZYSTAJ Z WINDY!
Pierwsze Kroki po Zauważeniu Pożaru
W przypadku wybuchu pożaru trzeba natychmiast podjąć działania zmierzające do jego ugaszenia lub opanowania. Pierwszym krokiem powinno być zaalarmowanie o zagrożeniu straży pożarnej i wszystkich osób, które mogą zostać poszkodowane. Kontrola własnych emocji to jeszcze nie wszystko! W trakcie wybuchu pożaru nie zawsze jesteśmy sami i niezależnie od wszystkiego trzeba poinformować o sytuacji domowników, pracowników, czy osoby znajdujące się w niebezpieczeństwie.
W przypadku zauważenia ognia lub dymu w budynku lub okolicy, w której się znajdujemy, niezbędne jest poinformowanie o tym osób przebywających w strefie zagrożenia oraz odpowiednich służb porządkowych.
Wezwanie Pomocy: Numery Alarmowe
Wzywając pomocy, możemy skorzystać z dwóch numerów alarmowych. Pierwszy, tradycyjnie przypisany do straży pożarnej, to 998, krótki i prosty do zapamiętania. Z drugim z nich, czyli ogólnym numerem alarmowym 112, połączymy się bez posiadania karty SIM, a nawet bez odblokowywania telefonu. Jeśli więc z powodu emocji i stresu zapomnimy hasła do naszego smartfona, i tak będziemy w stanie skontaktować się z osobą, która udzieli nam pomocy. Zadzwonienie pod dowolny z tych numerów jest darmowe. Dodatkowo, w 2021 roku w Polsce nastąpiło ich połączenie, stąd zarówno po wybraniu 998, jak i 112, dodzwonimy się do Centrum Powiadamiania Ratunkowego, gdzie operator przekaże nasze zgłoszenie do odpowiedniej jednostki służb publicznych.
Jakie Informacje Przekazać Operatorowi?
Dzwoniąc pod numer alarmowy, uważajmy, aby jak najlepiej przedstawić całą sytuację dyżurnemu odbierającemu telefon. W tym celu musimy przekazać mu konkretne informacje, które sprawią, że nasz telefon nie zostanie uznany za żart lub prowokację, ponieważ za nieuzasadnione wydzwanianie na numer alarmowy grozi kara grzywny. Nie wspominając o tym, że możemy zablokować linię i uniemożliwić kontakt osobie faktycznie potrzebującej pomocy. Dlatego na numery alarmowe dzwonimy tylko w przypadkach, które wymagają interwencji służb, takich jak straż pożarna, pogotowie czy policja. Choć czasami sytuacja może nas przerastać, postarajmy się zachować spokój i kontrolować swoje emocje. Im dokładniejsze będą nasze odpowiedzi, tym sprawniej przebiegnie rozmowa, a operator z Centrum Powiadamiania Ratunkowego szybciej wyśle do nas odpowiednią pomoc. Nie próbujmy też tworzyć dodatkowej historii dookoła całego wydarzenia - skupmy się konkretnie na sytuacji, którą zgłaszamy.
Informując o pożarze, zaczynamy od podania miejsca całego zdarzenia - w ten sposób operator od razu będzie wiedział, pod jaki adres wysłać jednostkę straży pożarnej. Do opanowania sytuacji niezbędne stanie się także określenie, co dokładnie się pali i - jeśli mamy do czynienia z płonącym budynkiem - na którym piętrze pojawił się ogień. Cenną wiadomością będzie ta dotycząca wystąpienia zagrożenia ludzkiego życia lub zdrowia. Nie możemy także zapomnieć o przedstawieniu się i podaniu numeru, z jakiego dzwonimy. Nawet jeśli sprawnie przekażemy operatorowi na linii alarmowej wszystkie powyższe informacje, nie możemy pierwsi zakończyć połączenia. Najpierw dyżurny musi potwierdzić, że przyjął zgłoszenie. Może również zapytać o dodatkowe szczegóły, aby lepiej rozeznać się w sytuacji i określić, jaka dokładnie jest nam potrzebna pomoc.
Podstawowe Działania Gaśnicze (jeśli bezpieczne)
Czekając na przybycie straży pożarnej, należy przystąpić, przy użyciu miejscowych środków gaśniczych, do gaszenia pożaru, jeśli nie naraża nas to na ryzyko utraty życia lub zdrowia. Ważnym krokiem jest odłączenie gazu i elektryki, a także sprawdzenie, czy wszystkie okna są zamknięte. Dopiero po tych czynnościach można przystąpić do gaszenia pożaru, o ile będzie to oczywiście możliwe. Tutaj wielką pomocą może okazać się podręczny sprzęt gaśniczy, na przykład gaśnica.
Ktoś musi przejąć kierowanie akcją. Wszystko zależy od miejsca, ale gdy pożar wybuchnie na przykład w zakładzie pracy, wtedy akcją powinien zarządzać kierownik. Z kolei, gdy zastaniemy pożar w innym miejscu, wtedy odpowiedzialny może być też właściciel. A kto przejmuje kontrolę nad akcją ratowniczą w domu? Osoba, która jest najbardziej opanowana.
Pożar Palącego Się Oleju w Kuchni
- W przypadku palącego się oleju w kuchni - wyłącz dopływ gazu lub płytę grzejną, a następnie przykryj garnek (patelnię) pokrywką.
- Do gaszenia możesz również użyć koca gaśniczego lub gaśnicy przeznaczonej do pożarów grupy F.
- Po stłumieniu ognia nie przesuwaj garnka i nie przenoś go aż do całkowitego ostudzenia tłuszczu.
Pożar Urządzenia Elektrycznego
- Jeżeli pożar jest niewielki, odetnij dopływ prądu - wyjmij wtyczkę z kontaktu (np. drewnianym kijem od szczotki) lub odłącz bezpieczniki.
- Po odcięciu prądu możesz ugasić pożar gaśnicą, kocem gaśniczym, wodą lub piaskiem.
Ewakuacja: Zasady i Procedury
Alarm przeciwpożarowy jest sygnałem dla wszystkich osób znajdujących się w budynku o konieczności ewakuacji. Wszystkie osoby znajdujące się w budynku powinny udać się do wyjścia ewakuacyjnego, które jest oznaczone w specjalny sposób - zazwyczaj na zewnątrz wyznaczone są także miejsca zbiórki. Ważne, aby wyznaczone do tego osoby sprawdziły, czy wszyscy przebywający w pomieszczeniach opuścili budynek. Jeśli tak się nie stało, należy powiadomić o tym fakcie służby przybyłe na miejsce zdarzenia.
Cała akcja ewakuacyjna powinna przebiegać względnie spokojnie, by nie eskalować niebezpieczeństwa. Panika może być przyczyną niepotrzebnych i tragicznych w skutkach wypadków w trakcie prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych. Podczas ewakuacji pod żadnym pozorem nie można przemieszczać się w kierunku przeciwnym do kierunku ewakuacji, a także zatrzymywać się lub hamować ruchu w inny sposób. W tym czasie nie wolno biec, tylko należy poruszać się szybkim tempem prosto do wyjścia. Nigdy nie należy używać wind, a jedynie poruszać się schodami. Istotne jest, aby osoba kierująca ewakuacją umiała zapobiec wybuchowi paniki. Z kolei wszyscy ewakuowani powinni z nią współpracować, słuchając wydawanych poleceń. W miarę możliwości można zabrać ze sobą cenne przedmioty.
Znajomość instrukcji bezpieczeństwa pożarowego i planów ewakuacyjnych to absolutne podstawy. Plany ewakuacyjne, powstałe w szczególności dla miejsc publicznych takich jak lotniska, szkoły, galerie handlowe, zawierają wszelkie drogi ewakuacyjne, w tym korytarze czy schody prowadzące do wyjścia. W domu, w przypadku powstania pożaru, trzeba go możliwie najszybciej opuścić, najlepiej nie korzystając z wind, tylko ze schodów.
Film instruktażowy dotyczący ewakuacji budynków i biur – Safetycare Bezpieczeństwo pożarowe w miejscu pracy
Zapobieganie Pożarom i Środki Ochrony
Jak uchronić się przed pojawieniem się płomieni? Jak czytamy na stronie internetowej Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Zgierzu, najczęstszymi przyczynami pożarów w domach są: bezmyślne bądź umyślne działanie człowieka, zwarcia i wady instalacji elektrycznych, oraz wyładowania atmosferyczne. Warto korzystać z automatycznych bezpieczników, unikać przeciążenia gniazdek elektrycznych nadmierną ilością podłączonych sprzętów, pozbyć się rozgałęziaczy bez bezpieczników i regularnie sprawdzać stan instalacji odgromowych i kominkowych. Na niebezpieczeństwo naraża nas też przechowywanie w domu łatwopalnych substancji. W miarę możliwości usuń materiały palne z balkonu, tj. wszystko, co łatwopalne.
Wiele przedsiębiorstw stawia na nowoczesne technologie przeciwpożarowe - samoczynne urządzenia gaśnicze, takie jak zraszacze. Pozwalają one na szybką reakcję w razie pożaru, chroniąc konkretne fragmenty pomieszczeń. Zdarza się jednak, że budynki wyposażone są jedynie w ręczne gaśnice różnego rodzaju.
Szkolenia i Przygotowanie na Wypadek Pożaru
Pożar zawsze potrafi zaskoczyć i zazwyczaj w najmniej oczekiwanym momencie. Dlatego warto być przygotowanym wcześniej. Każda osoba powinna zostać przeszkolona na wypadek wystąpienia sytuacji takich jak pożar. Istotna jest wiedza o tym, jak się zachować, którędy wydostać się na zewnątrz, jak korzystać z udostępnionego sprzętu gaśniczego i jak wezwać pomoc. Ważne, aby pamiętać o nieotwieraniu okien czy zabezpieczeniu się w razie dużego zadymienia. Lepiej być mądrym przed szkodą i wiedzieć, jak działać w obliczu zagrożenia, niż panikować i być bezradnym.
Scenariusz Szkoleniowy: Wezwanie Pomocy podczas Pożaru
Tematem scenariusza jest przećwiczenie wzywania pomocy podczas pożaru. W ćwiczeniu będzie możliwość sprawdzenia, jakich informacji należy udzielić operatorowi linii alarmowej podczas zgłaszania takiego rodzaju sytuacji. Uczestnik znajduje się niedaleko miejsca zdarzenia, będąc w bezpiecznej odległości. Na jego oczach sytuacja robi się coraz poważniejsza, a jego zadaniem jest zadzwonienie po pomoc.
Na początku uczestnik szkolenia znajduje się w miejskiej scenerii, wokół niego znajdują się ulica i bloki. Rozgląda się wokół i zauważa dym unoszący się z okna jednego z mieszkań na sąsiednim osiedlu. Widzi telefon, na ekranie którego wyświetlony zostaje numer 112, z którym trzeba się połączyć. Podczas rozmowy z dyspozytorem należy udzielić odpowiedzi na zadawane pytania, takie jak: rodzaj zdarzenia, jego skalę, miejsce wypadku, ilość osób poszkodowanych oraz o personalia osoby zgłaszającej zdarzenie, czyli osoby wykonującej dany scenariusz. Po spełnieniu wszystkich kroków następuje koniec przygody.
Scenariusz ma dwa tryby rozgrywki: jednoosobowy lub grupowy. Po wyborze trybu ćwiczenia, uczestnik lub uczestnicy mogą przejść do wykonywania wybranego scenariusza. Wybrana forma ćwiczenia w tym scenariuszu to forma „krok po kroku”. Uczestnik po kolei ma wykonać określone działania, umożliwiające przejście scenariusza. Do ćwiczenia będą wykorzystane okulary VR, kontrolery i tablet. Jeden z uczestników zakłada na głowę gogle, umożliwiające przeniesienie się do wirtualnej rzeczywistości, a drugi trzyma tablet. Osoba z tabletem ma za zadanie pomagać osobie znajdującej się w cyfrowej trójwymiarowej przestrzeni. Na tablecie wyświetlają się wybrane kroki, które należy wykonać. W scenariuszu nie występuje ograniczenie czasowe.