Ochotnicze Straże Pożarne (OSP) odgrywają fundamentalną rolę w systemie bezpieczeństwa kraju, działając zarówno w ramach Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG), jak i poza nim. Niniejszy artykuł przedstawia informacje dotyczące jednostek OSP spoza KSRG, ich możliwości finansowania oraz kontekst prawno-operacyjny.
Dofinansowanie dla jednostek OSP, w tym spoza KSRG
Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Przemyślu informuje o przyznaniu dotacji dla jednostek włączonych do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego oraz dla jednostek spoza KSRG. Aby ubiegać się o wsparcie, należy przesłać wypełniony wniosek (plik WORD) w terminie do 6 maja 2024 roku. Wybór rzeczy, na które ma być przeznaczona dotacja, należy dokonać na podstawie katalogów zamieszczonych w załącznikach.
Dotacja w wysokości do 10 000,00 zł może zostać przyznana na remonty strażnic w części związanej z zapewnieniem gotowości bojowej. Ponadto, w 2024 roku w ramach dotacji z budżetu państwa na zakupy majątkowe, na zadania publiczne przewiduje się dofinansowanie zakupów inwestycyjnych na zakup uzbrojenia i techniki specjalnej. Udzielenie dotacji uwarunkowane będzie zapewnieniem finansowania także z innych źródeł w wysokości minimum 35% wartości danego sprzętu, a w przypadku dofinansowania zakupu narzędzi ratowniczych minimum 30 000 zł.
W przypadku, gdy doszło do zmian w zarządzie OSP, a nie została dokonana aktualizacja danych w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS), do wniosku należy dołączyć kopię protokołu z walnego zebrania zawierającego aktualny skład Zarządu OSP oraz kopię pisma dotyczącego tych zmian.
Kontekst prawny i operacyjny jednostek OSP poza KSRG
Zrozumienie roli jednostek OSP spoza KSRG wymaga wyjaśnienia podstawowych terminów i przepisów:
- Działania ratownicze - rozumie się przez to każdą czynność podjętą w celu ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska, a także likwidację przyczyn powstania pożaru, wystąpienia klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.
- Akcja ratownicza - rozumie się przez to działania organizowane i kierowane przez Państwową Straż Pożarną.
Zgodnie z Ustawą o OSP, w zadaniach, do których powołana jest OSP, pierwszy punkt mówi o prowadzeniu działań ratowniczych. To wskazuje na szeroki zakres uprawnień operacyjnych wszystkich jednostek OSP, niezależnie od ich przynależności do KSRG.
Samodzielność operacyjna i dokumentacja
Kwestia, czy OSP poza KSRG może w pełni samodzielnie prowadzić działania ratownicze, jest przedmiotem dyskusji. Przepisy w sprawie szczegółowych zasad organizacji KSRG stosuje się odpowiednio do obowiązków kierującego oraz do zasad przejmowania i przekazywania kierowania działaniem ratowniczym oraz dokumentowania zdarzenia. Oznacza to, że przepisy te regulują również kierowanie przez osobę spoza KSRG oraz sporządzanie przez nią dokumentacji.
Jednakże, zgodnie z rozporządzeniem o KSRG, czas interwencji liczy się od momentu przyjęcia zgłoszenia do czasu powrotu ostatnich Sił i Środków (SiŚ) podmiotów KSRG do miejsca stacjonowania. Jeśli na miejscu zdarzenia obecne są zarówno OSP w KSRG, jak i OSP pozasystemowe, a jednostka KSRG wróci do bazy, pozostawiając na miejscu jednostkę spoza systemu, to czas, w którym OSP spoza KSRG kontynuuje działania samodzielnie, nie jest dokumentowany jako czas interwencji w ramach systemu. To może sugerować, że pełne, samodzielne działania jednostek spoza KSRG są przewidziane głównie do czasu przybycia na miejsce podmiotów KSRG lub do momentu przejęcia kierowania działaniami.
Techniki poszukiwawczo-ratownicze
Wymogi i proces włączania jednostek OSP do KSRG
Włączenie do KSRG jest dla wielu jednostek OSP znaczącym osiągnięciem i zobowiązaniem do utrzymywania stałej, wysokiej gotowości. Proces ten opiera się na Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 września 2014 roku w sprawie zakresu, szczegółowych warunków i trybu włączania jednostek ochrony przeciwpożarowej do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. Proces jest również doprecyzowany przez wymagania ustalone przez Komendanta Głównego PSP. Lista jednostek włączonych do KSRG została w ostatnim czasie wydłużona.
Kryteria włączania
Włączenie do KSRG nie jest procesem automatycznym i wymaga od jednostki spełnienia rygorystycznych kryteriów sprzętowych, kadrowych oraz szkoleniowych, aby stać się pełnoprawnym członkiem systemu. Te warunki gwarantują, że do systemu dołączają wyłącznie najlepiej przygotowane jednostki OSP. Kluczowe wymogi obejmują:
- Wysoka gotowość operacyjna: Jednostka musi być w stałej gotowości do działań ratowniczych.
- Wymagania kadrowe: Włączona jednostka OSP powinna mieć w swoim składzie co najmniej 12 ratowników (co odpowiada dwóm obsadom średniego wozu gaśniczego), spełniających wymagania do bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych. Ważny jest także poziom ich wyszkolenia.
- Wymagania dotyczące kierowania: W przypadku braku dwóch naczelników dopuszcza się przeszkolenie jednego naczelnika i trzech dowódców, co oznacza, że łączna liczba osób uprawnionych do kierowania działaniami ratowniczymi nie może być mniejsza niż cztery.
- Wymagania sprzętowe: Skompletowanie profesjonalnego wyposażenia strażackiego jest podstawą.
Procedura włączania
Procedura włączenia jednostki OSP do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego opiera się na zapisach wspomnianego Rozporządzenia MSWiA z 2014 roku. Po skompletowaniu dokumentów jednostka przechodzi inspekcję gotowości operacyjnej. Jest to moment, w którym Komenda PSP sprawdza wszystkie wymagane warunki, od stanu sprzętu po kwalifikacje personelu. Pozytywna ocena pozwala Komendzie Miejskiej lub Powiatowej PSP na przesłanie kompletnej dokumentacji do Komendy Wojewódzkiej PSP w celu jej zaopiniowania. Przedłożenie dokumentacji włączeniowej pozostaje w gestii właściwej terenowo Komendy Miejskiej/Powiatowej PSP.
Komendant Główny PSP może również wyłączyć jednostkę z Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego na cztery sposoby, co podkreśla odpowiedzialność i konieczność ciągłego spełniania wymogów.
