Ochotnicza Straż Pożarna (OSP) jako stowarzyszenie podlega obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS). To oznacza, że każda jednostka OSP, aby legalnie funkcjonować, musi być zarejestrowana w odpowiednim rejestrze.
Wpis Ochotniczej Straży Pożarnej do Krajowego Rejestru Sądowego
Obowiązek wpisu i charakter prawny OSP
Postępowanie w sprawach o wpis OSP do rejestru stowarzyszeń w KRS jest wolne od opłat sądowych. Natomiast za wykreślenie OSP z rejestru stowarzyszeń wnosi się opłatę stałą w wysokości 300 zł. OSP są odrębnymi od siebie stowarzyszeniami, działającymi na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach oraz ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.
Członkowie-założyciele nowej OSP muszą uchwalić jej statut oraz wybrać jej władze: zarząd i komisję rewizyjną. Następnie nowo wybrany zarząd OSP w terminie 7 dni od dnia zdarzenia uzasadniającego wpis musi złożyć wniosek o wpis do KRS.
W przypadku niezarejestrowanej OSP, która nie prowadzi działalności gospodarczej, można rozważyć utworzenie jej jako stowarzyszenia zwykłego, traktując to jako etap przejściowy. Założenie stowarzyszenia zwykłego jest prostsze i mniej czasochłonne niż utworzenie stowarzyszenia zarejestrowanego w KRS. By je powołać wystarczą już trzy osoby. Stowarzyszenia zwykłe rejestrują się w ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonej przez starostę powiatu. Stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej, jest tzw. "ułomną osobą prawną". Może zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwane. Źródła finansowania to m.in. składki członkowskie czy dotacje, ale nie może prowadzić działalności ekonomicznej (odpłatnej albo gospodarczej). Działanie stowarzyszeń zwykłych reguluje ustawa Prawo o stowarzyszeniach.
Działalność gospodarcza OSP i rejestr przedsiębiorców
OSP może prowadzić działalność gospodarczą, według ogólnych zasad określonych w odrębnych przepisach. Jeżeli OSP podejmuje działalność gospodarczą, to podlega obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców w KRS. Ochotnicza Straż Pożarna może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Zasady wpisu do rejestru przedsiębiorców określają odrębne przepisy, w tym ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym.
Zgodnie z art. 36 pkt 13 ustawy o KRS, przepisy Rozdziału 2 - „Rejestr przedsiębiorców”, stosuje się wobec innych osób prawnych, jeżeli wykonują działalność gospodarczą i podlegają obowiązkowi wpisu do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Przepisy Rozdziału 2 u.KRS stosuje się do Ochotniczych Straży Pożarnych, ponieważ są one osobami prawnymi mogącymi wykonywać działalność gospodarczą i podlegają zgodnie z art. 49 ust. 1 u.KRS wpisowi do rejestru stowarzyszeń.
Zgodnie z art. 50 u.KRS Ochotnicza Straż Pożarna, jeżeli podejmuje działalność gospodarczą, podlega obowiązkowi wpisu także do rejestru przedsiębiorców. Składając wniosek o wpis do rejestru przedsiębiorców, OSP musi posiadać numer REGON. Podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa.
Opłaty sądowe i ogłoszenia
Opłatę stałą w kwocie 250 złotych pobiera się od wniosku o dokonanie zmiany wpisu dotyczącego OSP wpisanej do rejestru przedsiębiorców. Opłatę stałą w kwocie 150 złotych pobiera się od wniosku o dokonanie zmiany wpisu dotyczącego OSP wpisaną tylko w rejestrze stowarzyszeń. Opłatę stałą w kwocie 300 złotych pobiera się od innych wniosków niż wymienione w art. 52-58 u.k.r.s., jeżeli należą do właściwości sądu dokonującego wpisów w krajowym rejestrze sądowym. Opłatę stałą w kwocie 40 złotych pobiera się od wniosku o przyjęcie dokumentów, o których sąd czyni wzmiankę w rejestrze (np. statutu), oraz dokumentów zawierających dane nie podlegające według przepisów ustawy wpisowi do określonego działu krajowego rejestru sądowego.
Wpisy do rejestru przedsiębiorców w KRS podlegają obowiązkowi ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (MSiG). Wpisy do rejestru stowarzyszeń w KRS nie podlegają obowiązkowi ogłaszania w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Za ogłoszenie kolejnych wpisów w MSiG pobiera się opłatę w wysokości 250 złotych.
Obowiązki informacyjne OSP w KRS
Zakres zgłaszanych informacji i terminy
Na mocy art. 47 u.k.r.s. ochotnicze straże pożarne wpisane do rejestru przedsiębiorców są obowiązane zgłaszać informacje wymienione w art. 38-40 i w art. 44 u.k.r.s. Na mocy art. 53a u.k.r.s. ochotnicze straże pożarne wpisane tylko do rejestru stowarzyszeń są obowiązane zgłaszać dotyczące ich informacje wymienione w art. 38, 39, 43, 44, 52 i 53 u.k.r.s.
Wniosek o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego powinien być złożony nie później niż w terminie 7 dni od dnia zdarzenia uzasadniającego dokonanie wpisu (art. 22 u.k.r.s.). Wśród zmian, jakie powinny zgłaszać OSP (działające tylko jako stowarzyszenia lub prowadzące także działalność gospodarczą), są zmiany dotyczące m.in.:
- statutu
- zarządu
- komisji rewizyjnej
- nazwy
- siedziby
- adresu
- oddziałów i ich siedzib i adresów
- numeru REGON
- numeru NIP
- uzyskania statusu organizacji pożytku publicznego.
Konsekwencje braku wpisu
Zgodnie z art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, Ochotnicze Straże Pożarne, które do dnia 31 grudnia 2015 r. nie złożyły wniosku o wpis do KRS, uznaje się za wykreślone z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r., a tym samym pozbawione osobowości prawnej.
Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR)
Obowiązek zgłaszania beneficjentów rzeczywistych
Jednostki OSP mają obowiązek dokonania zgłoszenia do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR). Od 31 października 2021 r. ustawa z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu oraz niektórych innych ustaw rozszerza katalog podmiotów objętych tym obowiązkiem. Zgłoszenie jest bezpłatne.
Kto jest beneficjentem rzeczywistym w OSP
W związku z powyższym, przy ustalaniu osób, które są beneficjentami rzeczywistymi w OSP, pod uwagę należy wziąć przede wszystkim osoby, które są członkami zarządu (reprezentują OSP na zewnątrz, posiadają uprawnienia umożliwiające wywieranie decydującego wpływu na działalność OSP). Nie tylko członkowie zarządu mogą zostać uznani za beneficjentów rzeczywistych. Należy również przeanalizować zakres uprawnień np. członków komisji rewizyjnej OSP jako organu nadzorczego.
Terminy i sankcje
Pierwszego zgłoszenia należało dokonać w terminie 31 października 2021 r. - 31 stycznia 2022 r. Niezgłoszenie beneficjenta rzeczywistego do Rejestru zagrożone jest karą pieniężną do 1 000 000 zł. W przypadku dokonania zmian, np. w składzie zarządu, należy niezwłocznie zaktualizować dane w CRBR.
Uzyskiwanie informacji i dokumentów z KRS
Centralna Informacja KRS
Odpisy z KRS uzyskuje się w placówkach Centralnej Informacji KRS. Centralna Informacja pobiera opłaty za udzielanie informacji oraz wydawanie wyciągów, odpisów i zaświadczeń. Najczęściej uzyskiwanym odpisem z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącym Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP jest odpis aktualny z rejestru stowarzyszeń.
Opłaty i tryb składania wniosków
Opłata za pisemną informację z rejestru przedsiębiorców, rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej na wniosek o wydanie pisemnej informacji wynosi 5 zł.
Wnioski do Centralnej Informacji KRS należy składać na urzędowych formularzach, których wzory stanowią załączniki do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ustroju i organizacji Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego. W przypadku składania wniosku bezpośrednio w oddziale Centralnej Informacji, należy dołączyć do niego oryginał dowodu wniesienia opłaty na wskazane konto bankowe. W przypadku korespondencyjnego składania wniosku w centrali Centralnej Informacji, należy dołączyć oryginał lub kopię dowodu wpłaty.
tags: #jednostki #osp #wpisane #do #rejestru #przedsiebiorcow