Pożary Lasów w Kanadzie: Skala Kryzysu i Konsekwencje

Ogólna Sytuacja i Skala Pożarów

Bieżący rok jest rekordowy pod względem liczby pożarów w Kanadzie. W około 5,5 tysiąca pożarów spłonęło ponad 13,4 miliona hektarów lasów. Według danych zebranych przez publicznego francuskojęzycznego nadawcę Radio-Canada, do minionego wtorku w Kanadzie spłonęło już ponad 2 miliony hektarów lasów, co jest skalą zniszczeń, którą zazwyczaj notowano w minionych 10 latach średnio około połowy czerwca.

W całym kraju szaleje kilkaset pożarów, co wymusiło ewakuacje w obawie przed rozprzestrzeniającym się ogniem. Według Canadian Interagency Forest Fire Center, w Kanadzie aktywnych jest obecnie 175 pożarów, z czego 11 wybuchło w piątek 30 maja, gdy od kilku dni strażacy walczą z ogniem. Co jeszcze bardziej niepokojące, aż 94 z nich uważa się za "będące poza kontrolą". Aby zrozumieć skalę tego zjawiska, wystarczy spojrzeć na mapę zagrożenia pożarowego w Kanadzie, gdzie kolor czerwony pokrywa największą część państwa, oznaczając "skrajne zagrożenie pożarowe", które charakteryzuje się "szybko rozprzestrzeniającym się, intensywnym ogniem koronowym, bardzo trudnym do opanowania."

Mapa zagrożenia pożarowego w Kanadzie, ukazująca obszary ze skrajnym zagrożeniem ogniowym

Skutki Regionalne i Akcje Ewakuacyjne

Manitoba: Walka z Żywiołem i Masowe Ewakuacje

W kanadyjskiej prowincji Manitoba trwa dramatyczna walka z pożarami lasów, które dotknęły już różne części regionu, zmuszając do ewakuacji 17 tysięcy osób. Premier prowincji Wab Kinew przyznał, że jest to "największa ewakuacja, jaką pamięta wielu mieszkańców Manitoby", wymagająca "znacznych zasobów i współpracy na wszystkich szczeblach rządu". Niestety, weekend nie przyniósł nadziei na poprawę sytuacji, gdyż prognozy nie przewidują opadów deszczu, które mogłyby pomóc w walce z żywiołem.

W odpowiedzi na kryzys, kanadyjska armia została wezwana do pomocy w ewakuacji. Na wniosek ministra obrony, lotnictwo wspiera ewakuację społeczności mieszkających na trudno dostępnych terenach. Jednym z najbardziej dotkniętych miejsc jest miasto Flin Flon, położone 630 km na północny zachód od stolicy prowincji, Winnipeg. Całe miasto, liczące 5 tysięcy mieszkańców, oraz około 1 tysiąc osób z okolicznych terenów, zostało ewakuowane. Mieszkańcy zostali przetransportowani między innymi na bezpieczne boiska piłkarskie, a całość nadzorowały kanadyjskie siły zbrojne.

W Manitobie ogłoszono stan wyjątkowy, co umożliwia lepszą koordynację działań różnych służb, władz lokalnych i prowincji w walce z pożarami. W innym okresie, 28 maja, również ogłoszono stan wyjątkowy w Manitobie, podczas gdy w Saskatchewan - 29 maja. W tym czasie z Manitoby ewakuować się musiało około tysiąca osób. Pożary po raz pierwszy zauważono w poniedziałek w prowincji Saskatchewan, skąd szybko rozprzestrzeniły się do sąsiedniej Manitoby. Po tym, jak straż pożarna nie była w stanie ich opanować, ogłoszono ewakuację w północnej i wschodniej części prowincji. Prowincja Manitoba ma powierzchnię około 650 tysięcy km², co czyni ją dwukrotnie większą od Polski.

Yellowknife: Ewakuacja Stolicy Terytoriów Północno-Zachodnich

20 tysięcy mieszkańców kanadyjskiego Yellowknife, stolicy Terytoriów Północno-Zachodnich, zostało zmuszonych do opuszczenia swoich domów, ponieważ pożary lasów znalazły się w odległości zaledwie 17 km od miasta. Mimo że miasto było bezpieczne, władze zaleciły rozpoczęcie ewakuacji w środę w nocy, z terminem zakończenia do piątku w południe. Premier Thompson zapewniał podczas konferencji prasowej, że istnieje "bezpieczne okno czasowe na opuszczenie miasta".

Jedyną autostradą łączącą stolicę Terytoriów Północno-Zachodnich z innymi częściami Kanady jest autostrada 3 (Highway 3), a najbliższe miasta w Albercie i Kolumbii Brytyjskiej są oddalone setki kilometrów od Yellowknife. Dla mieszkańców, którzy nie mogli ewakuować się własnymi samochodami, podstawiono autokary. Dodatkowo, w czwartek rozpoczęły się loty samolotów ewakuacyjnych. Na Terytoriach Północno-Zachodnich ogłoszono we wtorek stan wyjątkowy. Od wtorku w gaszeniu pożarów pomagają tam również żołnierze kanadyjskiej armii. Premier Kanady Justin Trudeau rozmawiał w środę z premier Terytoriów Caroline Cochrane.

Sytuacja w Albercie i Saskatchewan

Sytuacja w Manitobie jest częścią większego kryzysu, który dotyka również inne kanadyjskie prowincje, takie jak Alberta i Kolumbia Brytyjska. W prowincjach Alberta, Saskatchewan i Manitoba szaleją duże pożary lasów, w których do czwartku ewakuowano ponad 35 tysięcy osób. Pożary lasów wybuchły także w położonej dalej na zachód prowincji Alberta. Z tego powodu wstrzymano pracę części pól naftowych i gazowych, a inni pracodawcy ograniczyli liczbę pracowników do minimum.

Premier prowincji Saskatchewan Scott Moe poinformował w piątek, że policja postawiła zarzuty dwóm osobom o umyślne podpalenia. Jedna z tych osób to 18-letnia kobieta, która wywołała pożar w rejonie La Ronge, w związku z którym musiało ewakuować się 7 tysięcy osób. Druga osoba to 36-letni mężczyzna.

Zdjęcie przedstawiające akcję gaśniczą lub ewakuację z terenów objętych pożarami w kanadyjskich lasach

Wpływ Pożarów na Środowisko i Zdrowie

Zanieczyszczenie Powietrza w Kanadyjskich Miastach

Z powodu trwających w Kanadzie pożarów lasów jakość powietrza w Montrealu została w sobotę określona jako najgorsza na świecie - wynika z danych szwajcarskiej firmy IQAir. Firma ta, gromadząca dane o zanieczyszczeniach powietrza na świecie, poinformowała w sobotę przed południem, że to właśnie w Montrealu było najbardziej zanieczyszczone powietrze. Rano wskaźnik zanieczyszczenia powietrza w Montrealu wynosił 191, a w skali IQAir pomiar w granicach 151-200 oznacza "niezdrowe".

Dwa kanadyjskie miasta, Toronto i Montreal, znalazły się wśród pięciu miast o najbardziej zanieczyszczonym powietrzu na świecie, co jest pokłosiem ogromnych pożarów lasów, które od kilku tygodni trawią Kanadę. W połowie lipca na drugim miejscu na liście miast świata o najbardziej zanieczyszczonym z powodu pożarów lasów powietrzu znalazło się też Toronto, największe miasto Kanady. W piątek wieczorem Toronto było trzecie, po Detroit i Delhi, a Montreal - czwarty na liście. Wcześniej w ciągu dnia Toronto było drugie na liście.

IQAir podawało, że w piątek wieczorem zawartość mikrocząsteczek pyłu w powietrzu w Toronto wynosiła 63,3 mikrogramów na metr sześcienny, co oznacza koncentrację 12,7 razy większą od poziomów uznawanych za bezpieczne przez Światową Organizację Zdrowia (WHO). Przy takich wskaźnikach zaleca się unikanie aktywności fizycznej na zewnątrz, noszenie maseczki w razie wychodzenia poza budynki i zamykanie okien.

Meteorolodzy federalnego ministerstwa środowiska określali jakość powietrza w Toronto w piątek wieczorem na dziewięć w dziesięciostopniowej skali, co oznacza "wysokie ryzyko", zalecając ograniczenie przebywania na dworze i unikanie wysiłku fizycznego. Wydano specjalny komunikat dotyczący jakości powietrza. Wcześniej w południe meteorolodzy określali zanieczyszczenie powietrza w Toronto na 10, co oznacza "bardzo wysokie ryzyko".

Dym z pożarów lasów wpływa na życie milionów Kanadyjczyków w całym kraju

Transgraniczne Rozprzestrzenianie się Dymu

Dym z kanadyjskich pożarów dotarł już nawet do Europy. Europejski serwis monitoringu jakości powietrza Copernicus (CAMS) oświadczył, że "dym z pożarów lasów w kanadyjskich prowincjach Manitoba i Saskatchewan przekroczył Atlantyk, docierając w ostatnich dniach do Europy na bardzo dużych wysokościach". Pierwsze smugi zauważono 18 i 19 maja nad Morzem Śródziemnym, w tym w Grecji. Drugie pojawiły się 1 czerwca w północno-zachodniej części Europy. Według naukowców wysokie stężenie tlenku węgla może utrzymywać się we wtorek w kotlinie paryskiej, w północnej części Francji. Według Copernicusa "spodziewany dym nie powinien mieć znaczącego wpływu na jakość powietrza przy powierzchni (ziemi), ponieważ takie zjawisko występuje przede wszystkim na dużych wysokościach".

Ponadto, CNN alarmuje, że "dym z pożarów w zachodniej Kanadzie dotrze w czwartek i piątek do Górnego Środkowego Zachodu i Wielkich Jezior, potencjalnie oddziałując na miasta Green Bay w stanie Wisconsin, Milwaukee, Chicago i Detroit". Władze Minnesoty wydały komunikat o pogorszeniu jakości powietrza właśnie z powodu dymu, stwierdzając, że "to powietrze jest niezdrowe dla każdego".

Długoterminowe Konsekwencje i Zmiany Klimatyczne

Pożary jako Główny Emitent Gazów Cieplarnianych

Kanada stała się czwartym co do wielkości emitentem gazów cieplarnianych na świecie z powodu skali pożarów lasów w 2023 roku - napisali autorzy artykułu, który ukazał się w „Nature”. Pożary lasów objęły około 15 milionów hektarów, czyli 4 procent powierzchni. Przed Kanadą znalazły się tylko Chiny, USA i Indie. Analizę efektów pożarów lasów przeprowadzono na podstawie danych satelitarnych, określających obecność związków węgla w chmurach dymu z ubiegłorocznych pożarów między majem a wrześniem.

Autorzy artykułu zwrócili uwagę, że pożary lasów podważają nadzieje na to, że to właśnie lasy mogą wiązać znaczące ilości dwutlenku węgla. Co prawda, kiedy po pożarach lasy odrastają, uwolnione podczas pożarów substancje, zawierające węgiel, są ponownie absorbowane, jednak skala i częstotliwość pożarów zmieniają bilans.

Zalecenia i Zobowiązania Klimatyczne

Według naukowców, do 2050 roku gorąca i sucha pogoda, która przyczynia się do pożarów, może stać się normą. Autorzy badania zalecają, by Kanada zmniejszyła poziom emisji pochodzących z wykorzystania paliw kopalnych, aby skompensować zmniejszoną absorpcję dwutlenku węgla przez lasy. Rząd Kanady zobowiązał się do zmniejszenia do roku 2030 emisji węglowych o 40 do 45 procent.

tags: #kanada #pozar #radio