Oddawanie honorów w Państwowej Straży Pożarnej (PSP) jest zewnętrzną oznaką szacunku dla tradycji, symboli narodowych i pożarniczych, a także wyrazem uznania dla przełożonych oraz dyscypliny służbowej. Zasady te, szczegółowo określone w regulaminie musztry, obowiązują strażaków zarówno w trakcie pełnienia służby, jak i poza nią.
Podstawowe zasady i obowiązki
Zgodnie z regulaminem, obowiązek oddawania honorów spoczywa na podwładnych i młodszych stopniem wobec przełożonych oraz starszych stopniem. Strażacy równi stopniem oddają honory jednocześnie.
Kogo i co należy honorować?
Strażacy są zobowiązani do oddawania honorów m.in. wobec:
- Prezydenta RP, marszałków Sejmu i Senatu oraz Prezesa Rady Ministrów;
- Ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz Komendanta Głównego PSP;
- Przełożonych, starszych i równych stopniem;
- Flagi państwowej (podczas podnoszenia i opuszczania) oraz sztandarów;
- Grobu Nieznanego Żołnierza oraz miejsc upamiętniających walkę i męczeństwo narodu;
- Pogrzebów z asystą honorową.
W czasie oficjalnego grania hymnu narodowego (oraz hymnów innych państw) strażacy występujący indywidualnie przyjmują postawę zasadniczą. Jeśli mają na głowie nakrycie, salutują. W pomieszczeniach służbowych honory przełożonym oddaje się tylko przy ich pierwszym przybyciu, poprzez powstanie, przyjęcie postawy zasadniczej i skłon głowy.
Wyjątki od obowiązku oddawania honorów
Pojedynczy strażak nie ma obowiązku oddawania honorów w sytuacjach, które uniemożliwiają bezpieczne lub poprawne wykonanie tego gestu, takich jak:
- Bezpośredni udział w akcji ratowniczej;
- Prowadzenie pojazdów lub obsługa maszyn;
- Przechodzenie przez jezdnię lub torowiska;
- Przebywanie w miejscach publicznych, takich jak kina, teatry, lokale gastronomiczne czy szpitale;
- Wykonywanie prac porządkowych, ćwiczeń lub zajęć sportowych.
Technika oddawania honorów
Sposób salutowania zależy od tego, czy strażak posiada nakrycie głowy.
Salutowanie w nakryciu głowy
W miejscu strażak salutuje w postawie zasadniczej. Z chwilą zbliżenia się przełożonego na trzy kroki, strażak frontuje w jego kierunku i podnosi prawą rękę szybkim ruchem. Palec wskazujący i środkowy powinny być złączone i wyprostowane, a pozostałe złożone na dłoni. Wystającą część palca środkowego przykłada się do brzegu daszka czapki (lub obrzeża hełmu) nad prawym kątem oka.
Salutowanie bez nakrycia głowy
W przypadku braku nakrycia głowy strażak przyjmuje postawę zasadniczą, frontuje do przełożonego i wykonuje energiczny skłon głowy.
Ceremoniał z udziałem pocztów sztandarowych
Asysta honorowa stanowi najbardziej widoczny element uroczystości pożarniczych. W regulaminie musztry szczegółowo opisano zachowanie pocztów sztandarowych, zwłaszcza podczas uroczystości religijnych. Sztandarowy salutuje sztandarem (poprzez jego pochylenie) wyłącznie w określonych momentach: podczas grania hymnu państwowego, „hasła Wojska Polskiego” oraz w trakcie podniesienia Najświętszego Sakramentu. W pozostałych przypadkach, jak np. czytanie Ewangelii, sztandar pozostaje w pozycji pionowej („prezentuj”).
| Sytuacja | Sposób oddania honorów |
|---|---|
| W miejscu (z nakryciem) | Salutowanie dłonią do daszka czapki |
| W miejscu (bez nakrycia) | Skłon głowy w postawie zasadniczej |
| W marszu (z nakryciem) | Salutowanie z jednoczesnym zwróceniem głowy w stronę przełożonego |
W sytuacjach nieprzewidzianych w regulaminie, strażak powinien kierować się poczuciem taktu, karnością służbową oraz chęcią okazania szacunku. W przypadku występowania w ubiorze cywilnym, strażak pozdrawia przełożonych w sposób przyjęty w środowisku cywilnym.