Działalność Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) w Gminie Borowie ma długą i bogatą historię, sięgającą początków XX wieku. Przez lata jednostki OSP rozwijały się, modernizowały i nieustannie służyły lokalnej społeczności, nie tylko w walce z pożarami, ale także w szerokim zakresie akcji ratowniczych i społecznych.
Geneza i Rozwój Gminnego Zarządu ZOSP RP w Borowiu
Początki Gminnego Zarządu
W marcu 1973 roku powstał Gminny Zarząd ZOSP. Jego prezesem został Wiktor Mucha, naczelnikiem gminnym - komendantem Mieczysław Baran, wiceprezesem Stanisław Pietrasik, a sekretarzem Henryk Sabak. Kolejnymi prezesami byli: Henryk Sabak, Józef Jarzec, Kazimierz Senterkiewicz oraz Henryk Kargol. Wraz z początkiem powstania odrodzonego samorządu wybrano Zarząd Gminny Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP w Borowiu. Wówczas to prezesem został wybrany Stefan Kaczyński - wójt gminy.
Współczesny Zarząd i Jego Zadania
Od kwietnia 1999 roku do chwili obecnej Prezesem Zarządu Gminnego ZOSP RP w Borowiu jest Wiesław Gąska - wójt gminy. Zadaniem Zarządu Oddziału Gminnego ZOSP RP w Borowiu, który jest wybierany przez delegatów desygnowanych przez poszczególne Zarządy OSP z terenu całej gminy, jest koordynowanie działań i rozwoju straży pożarnych na terenie gminy. Ważnym zadaniem realizowanym przez Zarząd Oddziału Gminnego jest organizowanie gminnych zawodów pożarniczo-sportowych, podczas których strażacy z poszczególnych jednostek mogą wykazywać się sprawnością i strażacką krzepą.
Historie Jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych
Na terenie gminy Borowie funkcjonowało i funkcjonuje wiele jednostek OSP, z których każda ma swoją unikalną historię i wkład w bezpieczeństwo mieszkańców.
OSP Borowie: Od Założenia do KSRG
Powstanie i Pierwsza Remiza
OSP w Borowiu została założona w 1919 roku z inicjatywy nauczyciela miejscowej szkoły Aleksandra Sasimowskiego oraz Jana Serzysko s. W 1924 roku przystąpiono do budowy pierwszej remizy strażackiej, którą realizowano w czynie społecznym przy dużym poparciu miejscowej ludności. Budowę remizy zakończono i oddano do użytku w 1925 roku. 17 stycznia 1961 roku OSP w Borowiu została wpisana do rejestru Stowarzyszeń i Związków Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie.
Rozwój i Wyposażenie
W latach 1958-1972 strażacy wydzierżawiali od władz administracyjnych stawy na terenie Borowia i prowadzili hodowlę ryb. Za uzyskane pieniądze zakupili motopompę i dwa samochody marki Dodge. W 1976 roku, dzięki staraniom Aleksandra Sasimowskiego i poparciu Premiera Piotra Jaroszewicza, byłego nauczyciela miejscowej szkoły, straż otrzymała nowoczesny jak na tamte czasy beczkowóz z autopompą na podwoziu Stara 26, który służył strażakom do 1999 roku. W 1996 roku Jednostka OSP otrzymała z Komendy Wojewódzkiej Straży Pożarnej w Siedlcach samochód Kraz z przyczepą niskopodłogową. Jako nieprzydatny do karosażu został on sprzedany, a za uzyskane środki oraz dofinansowanie z Urzędu Gminy zakupiono samochód Star 244 - wywrotkę przeznaczoną do karosażu, który wykonano we wrześniu 1999 roku.
Budowa Nowej Strażnicy i Włączenie do KSRG
18 listopada 1998 roku został powołany Społeczny Komitet Budowy Strażnicy w następującym składzie: Wiesław Gąska - Przewodniczący, Tadeusz Baranek - Skarbnik oraz Sławomir Gawryś, Wiktor Kielak, Jan Serzysko i Ryszard Zawadka. 11 marca 1999 roku uzyskano pozwolenie na budowę strażnicy i natychmiast rozpoczęto prace budowlane. W dniu 11 marca 2009 roku Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Garwolinie zawarł porozumienie z Urzędem Gminy Borowie oraz Ochotniczą Strażą Pożarną w Borowiu dotyczące włączenia OSP Borowie do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG).
Najnowsze Inwestycje i Jubileusz
W 2016 roku, dzięki staraniom Zarządu OSP i Wójta Gminy Borowie Wiesława Gąski, jednostka otrzymała fabrycznie nowy średni samochód ratowniczo-gaśniczy na podwoziu Iveco. W 2019 roku jednostka obchodziła jubileusz 100 rocznicy założenia.
OSP Iwowe: Walka z Ogniem i Odbudowa
Początki i Wyzwania Okresu Międzywojennego
W okresie międzywojennym we wsi Iwowe domy mieszkalne, jak i zabudowania inwentarskie, były w całości drewniane i kryte strzechą. Stanowiło to idealne warunki do powstawania pożarów, które ze względu na rodzaj zabudowy miały z reguły gwałtowny przebieg i były bardzo rozległe. Widząc to, mieszkańcy postanowili się zorganizować do walki z „czerwonym kurem”. Na spotkaniu mieszkańców w UG Iwowe w 1928 roku postanowiono utworzyć OSP. Głównym inicjatorem i pierwszym prezesem był druh Stanisław Kocela, naczelnikiem Aleksander Świątek, a skarbnikiem Jan Szaniawski. Jako podmiot prawny OSP Iwowe została zarejestrowana 22 września 1931 roku w lokalu UG w Iwowem.
Działalność po II Wojnie Światowej
W okresie wojennym okupant zdelegalizował działalność straży. Po wyzwoleniu strażakom z Iwowego za remizę służył budynek znajdujący się na posesji ówczesnego właściciela Czesława Bogusza, rozebrany później przez władzę państwową w czasie próby utworzenia w nim kaplicy. W okresie po zakończeniu II wojny światowej ponownie utworzona OSP Iwowe przeżywała duże trudności. Brakowało wielu elementów wyposażenia przeciwpożarowego, m.in. kasków, toporków, mundurów itp. Ponadto wóz rekwizytowy od okresu okupacji znajdował się w użytkowaniu straży w Redzyńskiem. 4 marca 1947 roku 32 członków OSP wybrało nowy Zarząd Straży. Prezesem pozostał Władysław Sabak, zastępcą naczelnika został Eugeniusz Oszkiel, oddziałowymi: Wiktor Oszkiel, Marian Bieńko, Czesław Bogusz. W okresie okupacji, jak informował prezes, zginęło 4 członków OSP. 28 lutego 1948 roku odbyło się następne Walne Zebranie członków OSP. Prezesem został Franciszek Świątek, naczelnikiem Bronisław Krzewski. W następnym miesiącu OSP posiadała m.in.: 2 beczki z podwoziami, 1 beczkę bez wozu, sikawkę ręczną dwucylindrową, 6 bosaków - w tym 3 ciężkie, drabinę przystawną i 1 drabinę drążkową. 29 sierpnia 1948 roku funkcję naczelnika objął Mieczysław Szeląg. Następnie pełnili ją Jan Sabak s. Piotra (7 grudnia 1949 - 18 lutego 1951) i Mieczysław Szeląg (od 18 lutego 1951). 18 lutego 1951 roku funkcję prezesa objął Jan Sabak s. Józefa. W następnym roku w działalności straży zaszły duże zmiany. 4 kwietnia 1952 roku w miejsce Zarządu powstała Komenda OSP na czele z M. Szelągiem jako komendantem. Działała ona do 14 grudnia 1957 roku. Tego dnia Walne Zgromadzenie członków OSP wybrało nowy Zarząd OSP: prezesem został Jan Sabak s. Józefa, naczelnikiem Mieczysław Szeląg. Później funkcję prezesa pełnili: Stanisław Piotrowski (5 lutego 1961 - 4 marca 1962), Jan Sabak s. Józefa (4 marca 1962 - 13 lutego 1988), Wacław Krzewski (13 lutego 1988 - 1994), Wiesław Kaniewski (od 1994 roku). Funkcję naczelnika pełnili: Leon Sitek s. Stanisława (5 lutego 1961 - 8 grudnia 1982), Hieronim Rogala (8 grudnia 1982 - 1991) i Zbigniew Kopa (od 1991 roku).
Budowa Remizy i Współczesny Zarząd
W lutym 1961 roku OSP posiadała m.in.: 2 wozy ogumione, 1 wóz żelazny, 2 beczkowozy, w tym jeden ogumiony, motopompę i 37 odcinków węży różnych typów. W 1970 roku mieszkańcy Iwowego, przy wydatnej pomocy UG w Borowiu, rozpoczęli budowę remizy, która służy lokalnej społeczności do dnia dzisiejszego. Po ukończeniu budowy w 1974 roku dokonano uroczystego otwarcia remizy, wtedy też Jednostce OSP z Iwowego został wręczony sztandar. Trzy lata później OSP liczyła 28 członków. W 1984 roku członkowie straży oczyścili zbiornik wodny w pobliżu remizy. W późniejszym okresie OSP otrzymała samochód bojowy, którego remont przeprowadzono w 1997 roku. Obecnie na czele OSP Iwowe znajdują się: Prezes Zbigniew Kopa, Naczelnik Sławomir Kędzierski, Wiceprezes Zbigniew Oszkiel, sekretarz Roman Gielo, skarbnik Jan Henryk Gołędowski (obecny sołtys i radny), gospodarz Sławomir Rogala. Komisja Rewizyjna składa się z przewodniczącego Bernarda Oszkiela oraz członków Jacka Borucińskiego i Tomasza Bogusza.
OSP Jaźwiny: Od Założenia do Modernizacji
Utworzenie i Pierwsza Remiza
Ochotnicza Straż Pożarna w Jaźwinach została założona w 1925 roku. Organizatorami OSP byli: Piotr Gasek - ówczesny sołtys, Wojciech Baran, Michał Baran. W latach 1925-1932 funkcję Naczelnika Straży pełnił Edward Osiak, po jego odejściu do służby wojskowej naczelnikiem wybrany został Tadeusz Gasek. W tym okresie przystąpiono do budowy remizy strażackiej. Był to budynek z pustaków betonowych, kryty papą. Budowa została wykonana w czynie społecznym i tzw. „szarwarkiem” przez mieszkańców Jaźwin. Wykończenie i wyposażenie budynku trwało w latach 1933-1939.
Zawieszenie Działalności i Reaktywacja
Na okres okupacji działalność OSP została zawieszona, a Niemcy zabrali sikawkę. W 1944 roku wojska radzieckie wykorzystywały budynek remizy do parowania ziemniaków oraz jako pralnię. W wyniku nadmiernego zawilgocenia budynek został zniszczony, groził zawaleniem i w 1954 roku został rozebrany. Dopiero w 1967 roku reaktywowano działalność jednostki OSP, przy udziale Tadeusza Jaronia z Powiatowej Straży Pożarnej w Garwolinie. Wybrano wówczas władze OSP: Tadeusz Kaliński - naczelnik, Michał Baran - prezes, Stanisław Baran - skarbnik, Tadeusz Gościej - członek.
Budowa Nowej Strażnicy i Modernizacja
Plany zbudowania w Jaźwinach budynku OSP pojawiły się w 1982 roku, kiedy to powołany został Komitet Budowy. 10 lipca 1994 roku budynek strażnicy OSP został uroczyście przekazany do użytku. Najwięcej pracy w czasie budowy włożyli: Tadeusz Gościej, Tadeusz Baran, Jan Kordaś, Ignacy Osiak-Kusio, Jerzy Stułka, Edward Kaliński, Maciej Baran, Krzysztof Barej, Andrzej Rogala, Zenon Wojciechowski, Tomasz Reda, Ryszard Kaliński, Bogdan Przybysz, Krzysztof Płatek, Andrzej Domaszczyński, Marek Baran. W dniu 9 lipca 1994 roku w budynku Strażnicy została odprawiona Msza Święta. W owym czasie działała sekcja drużyny młodzieżowej, która stała się naturalnym odnowieniem straży. Po 1994 roku zakupiono z jednostki wojskowej samochód ciężarowy Star 200 (cysterka), a w 2001 roku. W 1994 roku z funkcji prezesa zrezygnował Stanisław Baran i w jego miejsce został wybrany Piotr Baranek, naczelnikiem pozostał Tadeusz Kaliński. Dzięki wsparciu Wójta Gminy Borowie Wiesława Gąski i środkom otrzymanym z Gminy Borowie oraz pozyskanym funduszom z Urzędu Marszałkowskiego w Warszawie, Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie, Funduszu Składkowego KRUS oraz dotacjom z MSWiA można było modernizować remizę i doposażać straż. Wymieniono pokrycie dachowe remizy, stolarkę okienną i drzwiową oraz bramę garażową. Dużym wsparciem były też środki z funduszu sołeckiego przeznaczane na wsparcie OSP przez mieszkańców Jaźwin.
Udział w Akcjach Ratowniczych
W całej swojej historii strażacy udzielali pomocy w wielu przypadkach losowych typu: pożary, podtopienia, zdarzenia drogowe i inne. Jako przykłady podać można gaszenie poaru w 1938 roku w Jaźwinach (spłonęło wówczas 6 budynków), czy udział w gaszeniu wielkiego pożaru powstałego wskutek zderzenia się pociągu osobowego Moskwa - Berlin z towarowym w 1977 roku w Jaźwinach.
OSP Głosków: Nowoczesność i Młodzież
W OSP Głosków prężnie działają Dziecięca Drużyna Pożarnicza (DDP) oraz Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza (MDP). Jednostka w Głoskowie niedawno wzbogaciła się o nowy, średni ratowniczo-gaśniczy samochód marki Renault Midlum, który został zakupiony w całości ze środków budżetu Gminy Borowie.
Zlikwidowane Jednostki OSP
Na przestrzeni lat niektóre jednostki OSP w gminie Borowie zakończyły swoją działalność.
OSP Łopacianka
OSP Łopacianka została założona w 1958 roku. Od 1978 roku dysponowała remizą murowaną i motopompą. Pierwszym prezesem był Henryk Gaładyk, przez wiele lat funkcję tę sprawował Marian Makowski, a ostatnim prezesem był Kazimierz Bogusz. Straż została zlikwidowana w 2015 roku.
OSP Gościewicz
OSP Gościewicz została założona przed wrześniem 1931 roku. W 1948 roku wznowiła działalność. W 1957 roku posiadała m.in. sikawkę ręczną i beczkowóz konny. Posiadała remizę w drewnianym budynku z 1917 roku (obecnie świetlica wiejska z pozostałą syreną alarmową). Komendantem OSP był Jan Osiak, a pierwszym prezesem Władysław Zawadka. Jako ostatni funkcję prezesa sprawował Grzegorz Poszytek. Jednostka została zlikwidowana w 2012 roku.
OSP Wilchta
OSP Wilchta została założona w 1964 roku. W 1976 roku jej naczelnikiem był Mieczysław Kania. Jednostka została zlikwidowana w 1978 roku.
Współczesne Oblicze Ochotniczych Straży Pożarnych w Gminie Borowie
Ewolucja Działalności Strażaków
W okresie międzywojennym, kiedy powstawały pierwsze straże na terenie gminy, domy mieszkalne oraz zabudowania gospodarcze były w całości drewniane, kryte słomą, co sprzyjało powstawaniu pożarów niszczących niekiedy całe miejscowości. Aby skuteczniej walczyć z „czerwonym kurem”, powstawały właśnie Ochotnicze Straże Ogniowe. Z czasem, na przestrzeni stuletniej, oblicze ochotniczych straży pożarnych zmieniło się zasadniczo. Strażacy wyjeżdżają nadal do pożarów, ale też do wszystkich innych zdarzeń, gdzie są niezbędni - wypadki i kolizje drogowe, zwalone drzewa, podtopienia, poszukiwania zaginionych osób, szerszenie w domostwach, zwierzęta w studniach, pomoc dla karetek pogotowia ratunkowego, akcje charytatywne i edukacyjne, udział w uroczystościach patriotycznych i religijnych, pomoc dla uchodźców w gminie Borowie i konwoje z pomocą na granicę, itp. itd.
Stan Jednostek na Koniec 2022 Roku
Najstarszą jednostką strażacką na terenie gminy jest OSP Borowie, powstała w 1919 roku, zaś najmłodszą stażem jest OSP Laliny, która została założona w 1964 roku. Na koniec 2022 roku straże na terenie gminy Borowie prezentowały się następująco: 253 członków zwyczajnych (w tym 16 kobiet) oraz 50 członków wspierających i honorowych. Do bezpośredniego udziału w akcjach ratowniczych przeszkolonych zostało 71 strażaków ratowników - w tym jedna kobieta - z OSP Chromin. Straże dysponują 2 lekkimi i 7 średnimi samochodami ratowniczo-gaśniczymi, z których najmłodszy pochodzi z 2019 roku, a najstarszy z 1970 roku - tzw. „Babka” z OSP Chromin, która na szczęście już nie musi jeździć do akcji ratunkowych. Dziś towarzyszy nam także zabytkowy wóz konny z 1932 roku z OSP Filipówka, wyposażony w przedwojenną zabytkową sikawkę.
Gminny Dzień Strażaka w Głoskowie
W Głoskowie odbył się uroczysty Gminny Dzień Strażaka, będący ważnym wydarzeniem dla całej społeczności strażackiej gminy Borowie. W uroczystości udział wzięli posłowie Iwona Kurowska i Grzegorz Woźniak, radny wojewódzki Krzysztof Żochowski i reprezentujący radną wojewódzką Joannę Balę - radny gminy Maciejowice - Bartłomiej Goliszewski, zastępca komendanta powiatowego PSP w Garwolinie mł. bryg. Tomasz Biernacki oraz dwaj emerytowani komendanci powiatowi: st. bryg. w st. spocz. Wiesław Wieraszka oraz st. bryg. w st. spocz. na podst. inf.
Uroczystości Sakralne i Oficjalne
Strażackie świętowanie rozpoczęła Msza Święta celebrowana w kaplicy MB Częstochowskiej w Głoskowie przez strażackich kapelanów, emerytowanego ks. prałata Ryszarda Andruszczaka i obecnego dziekana i proboszcza parafii Przemienienia Pańskiego w Garwolinie, ks. kan. Stanisława Szymusia. Oprawę liturgiczną zapewnili członkowie MDP i OSP Głosków oraz Gminna Orkiestra Dęta z Borowia. W kazaniu ks. Szymuś m.in. podkreślił rolę strażaków w życiu codziennym, dziękując im za posługę i życząc obfitości łask Bożych i wsparcia św. Po Mszy Świętej uroczystość rozpoczęła się od odegrania hymnu państwowego i wciągnięcia flagi państwowej na maszt. Po powitaniu gości jako pierwsze odbyło się ślubowanie na sztandar 9 członków Dziecięcej Drużyny Pożarniczej oraz 22 członków Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej, które działają przy OSP Głosków.
Ślubowania, Odznaczenia i Przekazanie Samochodu
Po ślubowaniu nastąpiło poświęcenie i przekazanie samochodu strażackiego dla OSP Głosków. Samochód ten - średni ratowniczo-gaśniczy Renault Midlum - w ubiegłym roku został zakupiony ze środków w całości pochodzących z budżetu Gminy Borowie. Odczytania aktu przekazania samochodu dokonała przewodnicząca Rady Gminy Borowie Alicja Szaniawska, a kapelan strażaków ks. Stanisław Szymuś dokonał obrzędu poświęcenia. Odznaczenia wręczyli wiceprezes Zarządu Oddziału Powiatowego ZOSP RP dh Wiesław Gąska oraz zastępca komendanta powiatowego PSP w Garwolinie mł. bryg. Następnie zasłużeni dla gminnego ruchu strażackiego zostali uhonorowani okolicznościowymi statuetkami i podziękowaniami. Po tym miłym akcencie strażackiego świętowania nastąpił czas na okolicznościowe wystąpienia gości.
Część Artystyczna i Atrakcje
Po defiladzie uczestnicy Gminnego Dnia Strażaka zaproszeni zostali na tradycyjne strażackie spotkanie w budynku strażnicy OSP, gdzie na początek uczestniczyli w części artystycznej w wykonaniu członków DDP i MDP oraz uczniów Szkoły Podstawowej w Głoskowie przygotowanych pod kierunkiem Marzeny Nowak. Młodzież rozbawiła wszystkich gości w pięknie wykonanym, przeniesionym na Głoskowski grunt, znanym wierszem Jana Brzechwy pt. „