Decyzja o umieszczeniu dziecka w placówce opiekuńczej, takiej jak żłobek czy klub malucha, wiąże się z wieloma kwestiami, w tym z bezpieczeństwem zdrowotnym. W skupiskach dzieci najczęściej dochodzi do chorób przenoszonych drogą kropelkową, takich jak ospa wietrzna. Chorobom zakaźnym sprzyja brak przestrzegania podstawowych zasad higieny, zatłoczenie oraz brak szczepień ochronnych. Właśnie dlatego tak ważne jest zrozumienie obowiązujących przepisów dotyczących szczepień, zwłaszcza tych przeciwko ospie wietrznej, oraz wymogów sanitarnych dla placówek opieki nad dziećmi.
Obowiązkowe szczepienia przeciwko ospie wietrznej
W Polsce obowiązuje Program Szczepień Ochronnych (PSO), który dzieli szczepienia na obowiązkowe (wykonywane nieodpłatnie) i zalecane (wykonywane odpłatnie).
Kto jest objęty obowiązkiem szczepienia?
Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko ospie wietrznej obejmuje dzieci przebywające w żłobkach lub klubach dziecięcych. Są one uznawane za szczególnie narażone na zakażenie w związku z przesłankami epidemiologicznymi. Szczepienia te są obowiązkowe dla wszystkich dzieci chodzących do żłobka lub klubu dziecięcego.
Zgodnie z przepisami ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, żłobek lub klub dziecięcy są formami opieki przeznaczonymi dla dzieci do lat 3 (w wyjątkowych sytuacjach do 4 roku życia).
Natomiast dziecko uczęszczające do przedszkola nie jest objęte tym obowiązkiem. W jego przypadku szczepienie przeciwko ospie wietrznej jest szczepieniem zalecanym, a nie obowiązkowym. Po ukończeniu wieku, dla którego dane szczepienie jest obowiązkowe, szczepienie to nie jest już wymagane prawem i staje się szczepieniem jedynie zalecanym, co oznacza, że osoba szczepiona ponosi koszt zakupu szczepionki.
Schemat szczepienia i zasady refundacji
Od lutego 2010 roku w Polsce obowiązuje dwudawkowy schemat szczepień przeciwko ospie wietrznej. Polska Grupa Ekspertów rekomenduje podanie dwóch dawek szczepionki w odstępie co najmniej 6 tygodni, z optymalnym czasem na wykonanie drugiego szczepienia wynoszącym 3 miesiące. Szczepionka przeciw ospie wietrznej jest szczepionką żywą, zarejestrowaną dla dzieci, które ukończyły 9. miesiąc życia, choć lepiej szczepić po ukończeniu 1. roku życia.
W przypadku dzieci, które zostały zaszczepione jedną dawką szczepionki przeciwko ospie wietrznej (według „starego” schematu szczepienia) i nie zachorowały dotychczas na tę chorobę, zaleca się podanie drugiej dawki szczepionki, kiedy tylko jest to możliwe, nawet jeśli minął już rekomendowany odstęp 3 miesięcy. Jeśli dziecko dotychczas zaszczepione było jedną dawką, powinno otrzymać drugą dawkę szczepienia obowiązkowego, jeśli minęło już 6 tygodni od podania pierwszej dawki.
Wyjątkowo, jeśli cykl szczepień u dziecka został rozpoczęty w trakcie uczęszczania do żłobka i jest kończony już w trakcie uczęszczania dziecka do przedszkola (realizowane jest tzw. szczepienie wyrównawcze), kolejna dawka preparatu będzie refundowana ze środków publicznych. Dotyczy to sytuacji, gdy osoba już wcześniej otrzymała jedną dawkę szczepionki zawierającej wirusa ospy wietrznej.
Dokumentowanie szczepienia
Szczepienia wykonywane są u lekarza Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ) po udokumentowaniu faktu uczęszczania dziecka do żłobka lub klubu dziecięcego. Do przydzielenia prawa do bezpłatnego szczepienia zazwyczaj potrzebne jest zaświadczenie z placówki. Pisemne oświadczenie rodzica może nie być uznane za dokument wystarczający.
Wymogi administracyjne dla żłobków i klubów dziecięcych
Prowadzenie żłobka lub klubu dziecięcego wymaga wpisu do rejestru żłobków i klubów dziecięcych. Do tych organów należy wnieść wniosek o wpis do rejestru. Kluczowe wymogi obejmują:
- Dla żłobka: decyzja potwierdzająca spełnienie wymagań sanitarno-lokalowych, wydawana przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego.
- Dla klubu dziecięcego: opinia wydawana przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.
Liczba dzieci w klubie dziecięcym nie może być większa niż 30. Ważne jest także zapewnienie odpowiednich opiekunów, lokalu i wyposażenia, które spełniają standardy bezpieczeństwa i higieny.
Kontrowersje wokół obowiązku szczepień i problem dyskryminacji
Mimo jasnych przepisów, zdarza się, że nie tylko rodzice, ale i niektóre samorządy mają odmienne informacje na temat obowiązku szczepień. Na przykład, Warszawski ratusz informował, że szczepienie przeciwko ospie wietrznej nie jest obowiązkowe, tylko zalecane, co jest sprzeczne z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (§ 3 pkt 8 lit. d).
Problem prawny i dyskryminacja
Uregulowanie obowiązku szczepienia przeciwko ospie wietrznej bywa krytykowane jako wadliwe i prowadzące do dyskryminacji. Jeśli celem przepisu jest ochrona małych dzieci przebywających stale w zbiorowisku innych dzieci, nie powinno się ich różnicować wyłącznie ze względu na rodzaj placówki opiekuńczej. Jest to szczególnie negatywne w przypadku dzieci w wieku pomiędzy 2,5 a 3 lat, które zgodnie z prawem mogą uczęszczać zarówno do żłobka/klubu dziecięcego, jak i do przedszkola.
Dodatkowo, problem z dostępnością miejsc w przedszkolach i żłobkach publicznych, zwłaszcza w dużych miastach, sprawia, że rodzice często nie mają większego wyboru i czasem lepsze dla dziecka jest posłanie go wcześniej do przedszkola. Przepis ten, funkcjonujący w obecnym brzmieniu od 20 lutego 2015 roku, wcześniej umożliwiał darmowe szczepienie dla dzieci przedszkolnych, ponieważ oprócz żłobków wspominał o „innych instytucjach opiekuńczych”. Zmiana ta, zdaniem ekspertów, nie była zmianą na lepsze.
Możliwe drogi prawne
Istnieje możliwość próby sądowego uzyskania uprawnienia do bezpłatnego szczepienia przeciwko ospie wietrznej dla dziecka uczęszczającego do przedszkola. Formalnoprawna ścieżka mogłaby przebiegać następująco:
- Próba bezpłatnego zaszczepienia przedszkolaka w przychodni (z zaświadczeniem o uczęszczaniu do przedszkola).
- Odmowa lekarza uzyskana na piśmie.
- Skarga do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.
- Stanowisko PPIS w zakresie skargi, najpewniej potwierdzające brak uprawnienia do darmowego szczepienia.
- Wszczęcie sądowego postępowania administracyjnego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym (skarga poprawna formalnie i merytorycznie uargumentowana).
- Wyrok WSA rozstrzygający kwestię.
Uzyskanie pozytywnego rozstrzygnięcia WSA w takiej sprawie mogłoby zachęcić i ułatwić innym rodzicom uzyskanie prawa do darmowego szczepienia.
Jak działają szczepionki? | #aumsum #dzieci #nauka #edukacja #dzieci
Aspekty medyczne ospy wietrznej i szczepienia
Przebieg choroby i powikłania
Ospa wietrzna nie zawsze jest lekką chorobą. W jej przebiegu mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak powikłania bakteryjne, neurologiczne, kardiologiczne czy ze strony układu oddechowego. Wczesne przebycie ospy wietrznej zwiększa również ryzyko wystąpienia półpaśca w późniejszym życiu. Zakaźność dla otoczenia jest bardzo wysoka, w kontaktach domowych i środowiskach zamkniętych sięga do 80%. Szczepionka może być podana profilaktycznie po kontakcie z ospą wietrzną, najpóźniej do 72 godzin od kontaktu.
Charakterystyka szczepionki i niepożądane odczyny poszczepienne (NOP)
Szczepionka przeciwko ospie wietrznej jest szczepionką żywą. Bez względu na wiek osoby szczepionej, należy podać dwie dawki szczepionki w odstępie minimum 6 tygodni. Rodzice często obawiają się niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP), jednak występują one rzadko i są zazwyczaj przejściowe. Mogą obejmować: obrzęk i zaczerwienienie w miejscu podania szczepionki, ból, stan podgorączkowy lub gorączkę, rozdrażnienie, brak łaknienia, zmęczenie, ból stawów, głowy czy mięśni.
Ważne jest, aby pamiętać, że ryzyko poważnych powikłań po przechorowaniu ospy wietrznej jest znacznie wyższe niż ryzyko wystąpienia poważnych NOP po szczepieniu. Wszystkie choroby zakaźne niosą ze sobą ryzyko poważnych powikłań oraz niepotrzebnie narażają dziecko na cierpienie.
tags: #klub #malucha #szczepienie #na #ospe