Prawidłowe zasady noszenia umundurowania w Ochotniczej Straży Pożarnej

Umundurowanie w Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) to symbol przynależności, gotowości do służby i profesjonalizmu. Prawidłowe noszenie munduru, w tym wszystkich jego elementów i dystynkcji, jest wyrazem szacunku dla tradycji i powagi pełnionej funkcji. Poniżej przedstawiamy szczegółowe zasady dotyczące ubioru galowego, wyjściowego, letniego, ochronnego oraz dla Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych (MDP), a także zasady noszenia emblematów, nakryć głowy i pasów.

Ubiór galowy strażaka OSP

Ubiór galowy jest przeznaczony na najbardziej uroczyste okazje, podczas których strażacy reprezentują swoją jednostkę i Związek OSP RP.

Skład ubioru galowego

• Mundur w kolorze ciemnogranatowym (męski, damski).
• Koszula w kolorze białym z długim rękawem.
• Czapka rogatywka w kolorze ciemnogranatowym (dla mężczyzn).
• Czapka dżokejka w kolorze ciemnogranatowym (dla kobiet).
• Obuwie w kolorze czarnym.
• Sznur galowy w kolorze srebrnym, przeplatany niebieską nitką.

Wyposażenie uzupełniające

• Skarpety w kolorze czarnym (dla mężczyzn), jednolite, bez wzorów.
• Rajstopy w kolorze beżowym (dla kobiet).
• Krawat w kolorze czarnym.

Okazje noszenia ubioru galowego (ze sznurem galowym) z orderami, odznaczeniami, medalami i odznakami

Ten rodzaj ubioru nosi się podczas:

• świąt państwowych i w Dniu Strażaka, w tym również podczas świeckich spotkań oraz uroczystości religijnych organizowanych z tej okazji,
• uroczystości wręczenia sztandarów, orderów, odznaczeń, medali i odznak, otwarcia strażnic oraz innych uroczystości o ważnym i podniosłym dla jednostki OSP bądź właściwego zarządu ZOSP RP znaczeniu,
• uroczystości składania wieńców na Grobie Nieznanego Żołnierza, grobach poległych i zmarłych oraz pod pomnikami i tablicami pamiątkowymi.

Okazje noszenia ubioru galowego (ze sznurem galowym) z baretkami

Ten rodzaj ubioru nosi się podczas:

• uroczystych przedstawień w teatrach, salach koncertowych itp., gdy występuje się w charakterze przedstawiciela OSP lub oddziału ZOSP RP, a dla pozostałych uczestników przyjęty jest strój wieczorowy,
• innych ważnych uroczystości na polecenie prezesa (naczelnika) OSP lub prezesa właściwego zarządu oddziału ZOSP RP.

Guziki

Do mundurów wyjściowych i galowych przyszywane są guziki oksydowane o średnicach 16 i 22 mm.

Ubiór galowy dla pocztów sztandarowych i flagowych

Dla pocztów sztandarowych i flagowych przewidziano dodatkowe elementy uzupełniające wyposażenie:

• Rękawiczki białe.
• Pas główny koloru czarnego.

Do ubioru galowego z pasem głównym stosuje się obuwie typu "skutery" (nogawki spodni wpuszczane w cholewki butów). Dopuszcza się noszenie spodni bryczesów do butów wysokich typu "oficerki", a także nakrycia głowy w postaci hełmu ozdobnego bądź hełmu bojowego łącznie z pasem bojowym z przypiętym toporkiem.

Zasady zachowania i estetyki pocztu sztandarowego

Jednostka, która posiada sztandar, powinna mieć także odpowiednie umundurowanie dla pocztu, który powinien umieć stosownie się zachować i ubrać. W poczcie sztandarowym zawsze powinni chodzić schludnie ubrani strażacy w mundurach galowych z wypastowanymi butami - wysokimi czarnymi strażackimi oczywiście, lśniącymi złotymi hełmami, białymi rękawiczkami itd. Dobrze wyglądający poczet sztandarowy to duży plus dla strażaków w oczach społeczeństwa. To zadanie spoczywa na naczelniku, aby poczet wyglądał jak z obrazka. Pasów głównych, pasów bojowych z toporkami, hełmów, butów typu „skutery”, trzewików bukatowych, butów oficerskich, bryczesów oraz białych rękawiczek - w pocztach sztandarowych, flagowych oraz w kompaniach honorowych stosuje się zgodnie z przepisami. W PSP nie ma czegoś takiego jak ubranie galowe, jest tylko wyjściowe w wersjach ze sznurem lub bez i z medalami lub baretkami. Pasy i długie buty to tylko i wyłącznie wyposażenie pocztów i kompanii honorowych. I to też nieobowiązkowe. Zgodnie z regulaminem, umundurowanie galowe OSP damskie to spódnica, żakiet (krój damski) ze sznurem, brązowe rajstopy i czapka dżokejka.

W przypadku "w tył zwrot" poczet to jakby mały "oddział", który wszystko musi robić razem. Organizator imprezy powinien tak ją przygotować, żeby poczty nie musiały robić karkołomnych zwrotów.

Ubiór wyjściowy strażaka OSP

Ubiór wyjściowy przeznaczony jest na oficjalne spotkania i wydarzenia, gdzie wymagane jest reprezentacyjne umundurowanie, ale bez pełnej galowości.

Skład ubioru wyjściowego

• Mundur w kolorze ciemnogranatowym (męski, damski).
• Koszula w kolorze białym z długim rękawem.
• Czapka rogatywka w kolorze ciemnogranatowym (dla mężczyzn).
• Czapka dżokejka w kolorze ciemnogranatowym (dla kobiet).
• Obuwie w kolorze czarnym.
• Kurtka 3/4 z odpinaną podpinką w kolorze czarnym.

Wyposażenie uzupełniające

• Skarpety w kolorze czarnym (dla mężczyzn).
• Rajstopy w kolorze beżowym (dla kobiet).
• Krawat w kolorze czarnym.

Okazje noszenia ubioru wyjściowego z baretkami

Ubiór wyjściowy z baretkami nosi się podczas:

• uczestniczenia w posiedzeniach władz statutowych OSP i oddziałów ZOSP RP,
• występowania w charakterze przedstawiciela OSP lub oddziałów ZOSP RP na oficjalnych spotkaniach i imprezach.

Ubiór letni strażaka OSP

Ubiór letni jest stosowany w cieplejszych miesiącach, zapewniając komfort przy zachowaniu reprezentacyjnego wyglądu.

Skład ubioru letniego

• Koszula letnia w kolorze białym z krótkim rękawem, z guzikami oksydowanymi o średnicy 16 mm.
• Spodnie (spódnica) w kolorze ciemnogranatowym.
• Czapka rogatywka w kolorze ciemnogranatowym (dla mężczyzn).
• Czapka dżokejka w kolorze ciemnogranatowym (dla kobiet).
• Obuwie w kolorze czarnym.

Wyposażenie uzupełniające

• Skarpety w kolorze czarnym (dla mężczyzn).
• Rajstopy w kolorze beżowym (dla kobiet).
• Krawat w kolorze czarnym.
• Sznur galowy w kolorze srebrnym przeplatany niebieską nitką.
• Naramienniki w kolorze ciemnogranatowym.

Okazje noszenia ubioru letniego

Ubiór letni nosi się podczas:

• występowania w okresie letnim w charakterze przedstawiciela OSP lub oddziału ZOSP RP w spotkaniach i imprezach, np. zawodach sportowo-pożarniczych, oraz w okolicznościach, gdy nie obowiązuje umundurowanie wyjściowe bądź galowe,
• odbywania w okresie letnim koncertów - członkowie orkiestr OSP,
• uczestniczenia w okresie letnim w posiedzeniach władz statutowych OSP i oddziałów ZOSP RP.

Okres letni liczy się od 1 maja do 30 września. Stosowanie ubioru letniego warunkuje temperatura powyżej 20° C i zasada jednolitości w ramach OSP lub oddziału ZOSP RP. Ustalenia w tym zakresie należą do prezesa OSP lub zarządu oddziału ZOSP RP organizującego wspólne wystąpienie.

Ubiór ochronny strażaka OSP

Odzież ochronna i specjalna jest niezbędna podczas działań ratowniczo-gaśniczych.

Skład odzieży ochronnej i specjalnej

• Ubranie ochronne dwuczęściowe.
• Ubranie specjalne popularne dwuczęściowe.
• Ubranie koszarowe.
• Rękawice i kominiarka (niepalne).
• Buty specjalne.
• Hełm.

Okazje noszenia odzieży ochronnej i specjalnej

Odzież ochronną i specjalną nosi się podczas:

• akcji ratowniczo-gaśniczych,
• ćwiczeń i działań ze sprzętem oraz sprawdzianów wyszkolenia bojowego.

Dopuszcza się noszenie ubrania typu "moro" bądź ubrania koszarowego podczas akcji ratowniczych, jeśli nie jest konieczne użycie ubrania ochronnego lub specjalnego. O rodzaju użytej odzieży decyduje kierujący akcją po dokonaniu rozpoznania zagrożeń w miejscu interwencji. Odzież ochronną stosuje się do czasu zniszczenia bądź naturalnego zużycia.

Przedmioty ekwipunku osobistego strażaka-ochotnika

W zestaw przedmiotów ekwipunku osobistego strażaka-ochotnika wchodzą:

• Pas bojowy.
• Zatrzaśnik.
• Toporek strażacki.
• Latarka.
• Podpinka linkowa.
• Maska do aparatu powietrznego.
• Opatrunek osobisty.
• Worek brezentowy na odzież ochronną i ekwipunek osobisty.

Ubiór MDP OSP (Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych)

Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze posiadają własny, odrębny wzór umundurowania.

Skład ubioru MDP

• Koszula w kolorze czerwonym z guzikami oksydowanymi o średnicy 16 mm.
• Szorty w kolorze czarnym.
• Spodnie w kolorze czarnym (dla chłopców).
• Bluza w kolorze czarnym.
• Spódnica w kolorze czarnym (dla dziewcząt).
• Obuwie sportowe w kolorze czarnym.
• Podkolanówki w kolorze białym.
• Krawat w kolorze czarnym.

Okazje noszenia munduru MDP

Mundur MDP nosi się podczas:

• występowania w charakterze przedstawiciela MDP na oficjalnych spotkaniach i uroczystościach strażackich, religijnych i świeckich,
• apeli, wart i innych ważnych wydarzeń na obozach MDP,
• uroczystych zbiórek MDP.

Dopuszcza się stosowanie poprzedniego wzoru mundurków MDP (wiatrówka niebieska, spodnie/spódnica czarne) do czasu naturalnego ich zużycia.

Emblematy i dystynkcje MDP

Członkowie MDP noszą emblematy i dystynkcje haftowane czarną nitką na czerwonym tle, przy następujących przedmiotach mundurowych:

• czapkach dżokejkach,
• koszulach na lewym rękawie, przy czym górna krokiewka powinna znajdować się w odległości 5 cm powyżej górnego szwu rękawa.

Członkowie MDP noszą emblematy haftowane czerwoną nitką na czarnym tle przy bluzach koloru czarnego na ich lewym rękawie, przy czym górna krokiewka powinna znajdować się w odległości 5 cm poniżej górnego szwu rękawa. Członkowie MDP noszą naszywki-oznaki specjalności dla MDP na ramieniu prawego rękawa munduru. Wzory tych naszywek określone są odrębnymi przepisami.

Nakrycia głowy strażaka OSP

Do ubiorów stosuje się następujące rodzaje nakrycia głowy w kolorze noszonych mundurów:

• Czapkę rogatywkę ze srebrnym okuciem daszka (dla mężczyzn).
• Czapkę dżokejkę (dla kobiet).
• Czapkę uszankę (w okresie zimowym).

W MDP nakryciem głowy jest czapka dżokejka w kolorze czerwonym.

Dystynkcje na nakryciach głowy

Członkowie zarządów OSP i oddziałów ZOSP RP noszą srebrne galony na otokach czapek, przy czym:

• Jeden galon - członkowie zarządów OSP, zarządów gminnych ZOSP RP i Komisji Rewizyjnych tych szczebli.
• Dwa galony - członkowie zarządów oddziałów powiatowych, wojewódzkich, powiatowych i wojewódzkich komisji rewizyjnych, wojewódzkiego sądu honorowego oraz Zarządu Głównego ZOSP RP, Głównej Komisji Rewizyjnej, Głównego Sądu Honorowego.

Członkowie władz oddziałów ZOSP RP noszą na denku czapki srebrne galony w kształcie krzyżaka. Prezes Zarządu Głównego ZOSP RP nosi czapkę rogatywkę ze srebrnym okuciem daszka, srebrnym wężykiem na otoku czapki i naszytymi na denku czapki srebrnymi galonami w kształcie krzyżaka.

Emblematy i dystynkcje OSP

Prawidłowe rozmieszczenie emblematów i dystynkcji jest kluczowe dla identyfikacji funkcji i przynależności.

Emblematy ogólne

Członkowie OSP i funkcyjni oddziałów ZOSP RP noszą emblematy w kolorze srebrnym na ciemnogranatowym tle, haftowane nitką lub bajorkiem, przy następujących przedmiotach mundurowych:

• Czapki.
• Pagonach ubiorów wyjściowych, galowych, paradnych, kurtek, koszul letnich i MDP, naszyte w odległości 2 cm od dolnej krawędzi pagonu.
• Ubraniach ochronnych, specjalnych i koszarowych, w miejscach na to wyznaczonych i odpowiednio przygotowanych przez producenta ubrań.

Naszywki-oznaki specjalności

Członkowie OSP i zarządów ZOSP RP, pełniący funkcje kierowców, mechaników motopomp, łącznościowców, a także członkowie orkiestr i drużyn sanitarnych noszą przy mundurach wyjściowych i galowych na ich lewym rękawie, naszywki-oznaki specjalności, haftowane srebrną nitką na ciemnogranatowym tle. Naszywki umieszcza się 15 cm od dolnej krawędzi rękawa.

Członkowie OSP noszą na kurtkach odzieży ochronnej i specjalnej napisy "STRAŻ" w kolorze czarnym na żółtym tle w miejscach na to wyznaczonych i odpowiednio przygotowanych przez producenta ubrań. Dopuszcza się noszenie emblematu z napisem "Ochotnicza Straż Pożarna" na mundurach wyjściowych i galowych, na ich prawym rękawie haftowanego czerwoną nitką na ciemnogranatowym tle.

Dystynkcje funkcyjne

Członkowie OSP i funkcyjni oddziałów ZOSP RP noszą na kołnierzach mundurów bądź lewej kieszeni koszuli letniej dystynkcje pełnionych funkcji, haftowane srebrną nitką lub bajorkiem na ciemnogranatowym tle. Członkowie OSP, zarządów i komisji rewizyjnych OSP RP oraz funkcyjni oddziałów ZOSP RP mają prawo do noszenia dystynkcji odpowiadających najwyższej z pełnionych funkcji.

Miejsce umieszczania odznaczeń i odznak

Odznaczenia (ordery, krzyże zasługi), odznaki (np. pożarnictwa) itp. umieszcza się w prawej kieszeni munduru, między klapą a wszyciem dolnym kieszeni lub przy klapie lewej kieszeni munduru lub białej koszuli. Odznaczeniami lub odznaką znajdowała się przy płacie ze Znakiem Związku. Nie należy wpiąć za pomocą szpilki i to byle gdzie. Warkocz z pomponem do guzika pod klapą kieszeni prawej.

Pasy i koalicyjki (pas oficerski)

Pasy główne i sznury galowe stanowią istotny element ubioru galowego i wyjściowego, a ich prawidłowe noszenie podkreśla rangę munduru.

• Pas skórzany główny należy zakładać do półbutów.
• Z pasem oficerskim (koalicyjką), np. w poczcie sztandarowym, można występować, a także używać samego pasa.
• Pasy i długie buty to tylko i wyłącznie wyposażenie pocztów i kompanii honorowych, i to też nieobowiązkowe.

Pasy główne, pasy bojowe z toporkami, hełmy, buty typu „skutery”, trzewiki bukatowe, buty oficerskie, bryczesy oraz białe rękawiczki są dopuszczone do noszenia w pocztach sztandarowych, flagowych oraz w kompaniach honorowych.

Ogólne zasady i poszanowanie munduru

Ludzie, którzy "się zajmują tą dziedziną" powinni przede wszystkim być ubrani czysto i w niewygniecionych ubraniach, a po drugie mieć tej samej jakości umundurowanie. Do munduru trzeba mieć należyty szacunek, bo w końcu nie każdy może go nosić - to do czegoś zobowiązuje. Jeśli ktoś chce bardziej poimprezować, powinien to robić po przebraniu w cywilne ciuchy.

Dodatkowe uwagi dotyczące ubioru

• Skarpety powinny być czarne, jednolite, bez wzorów. Skarpety frotte są bardzo dobre do skuterów (mogą być białe) - miękkie i "piją" pot.
• Meldunki składa się przedstawicielowi władzy statutowej Związku, a nie PSP.
• Nie należy nosić koalicyjek lub przy klapie lewej kieszeni munduru lub białej koszuli, a także dodatkowo emblematów PSP i innych Służby Więziennej itp.
• Nie należy nosić galonów, pasków białych, srebrnych, metalowych pasków lub złotych okuć na kolorowych koszulach.

tags: #koalicyjka #osp #jak #ubrac